Ödev Takibi Nasıl Yapılır? Teslim Oranı, Geç Teslim ve Veli Görüşmesi

Ödev takibi, verdiğin her ödevi bir satıra, her öğrenciyi bir sütuna yazıp teslim gününde dört işaretten birini koyduğun bir çizelgeyle yapılır; dönem sonunda oranlar kendiliğinden çıkar. Çoğu öğretmende takip bir defterde başlar ve dönem sonunda bir sayım işine dönüşür: sayfaları çevir, kimin hangi ödevi getirmediğini say, veliye söyleyeceğin cümleyi toparla. Aşağıda takibi her ödevden sonra iki dakikada güncellenen bir çizelgeye nasıl çevireceğini, oranı nasıl okuyacağını ve yönetmeliğin ödevle ilgili ne dediğini anlatıyorum. Çizelgeyi şu araçla sınıf listenden hazırlayabilir, Excel olarak da indirebilirsin.

Ödev takibi için çizelgeyi kurmak

Çizelgenin iskeleti basit: satırlarda öğrenciler, sütunlarda ödevler. Öğrenci listesini her seferinde elle yazma; sınıf listesi aracında hazırladığın listeyi ya da e-Okul'dan aldığın listeyi bir kez aktar. Liste numaralarını koru, çünkü veliyle konuşurken ve rehberlik servisine bilgi verirken numara işe yarar.

Her ödev sütununun başına üç bilgi yaz:

• Kısa ve ayırt edici ad: "Ödev 7" bir ay sonra hiçbir şey ifade etmez; "Okuma günlüğü 3. hafta" hem sana hem veliye neyin eksik olduğunu söyler.
• Veriliş tarihi.
• Teslim tarihi.

Takibin bozulduğu yer genellikle ödevin listeye hiç girmemesidir. Ödevi verdiğin gün sütunu ekle, teslim günü sınıfta kâğıtları toplarken işaretle. Aynı gün yapmak, bir öğrencinin ödevi getirip getirmediğini bir hafta sonra hatırlamaya çalışmaktan çok daha kolaydır.

Dört işaret yeter

Boş hücre "henüz işaretlemedim" demektir ve hesaba girmez. Muaf işareti ise öğrencinin o ödevden sorumlu olmadığını kayda geçirir. Raporlu olduğu haftanın ödevine "−" yazmak öğrenciye haksızlıktır; "M" yazmak hem doğrudur hem de dönem sonunda tabloya bakan birine durumu açıklar.

Kaynaştırma öğrencisi için ödevi uyarladıysan aynı işaretleri kullanmaya devam et; uyarlamayı ödev sütununun notuna yaz. Öğrencinin bireyselleştirilmiş eğitim programındaki hedeflerle ilişkisini BEP planı içinde ayrıca izlersin.

Çoğu öğrencinin ödevini getirdiği sınıflarda önce bütün hücreleri "+" yapıp sonra yalnız getirmeyenleri ve geç getirenleri değiştirmek en hızlı yoldur.

Teslim oranı nasıl hesaplanır?

Bir öğrencinin teslim oranı, sorumlu olduğu ödevlerden kaçını getirdiğidir:

• Beklenen = teslim + geç + teslim etmedi
• Getirilen = teslim + geç
• Teslim oranı = getirilen × 100 ÷ beklenen

Altı ödevden dördünü zamanında, birini geç getiren, birini getirmeyen öğrencinin oranı 5 ÷ 6 = %83,3 olur. Geç teslimi yarım saymaya karar verdiysen getirilen 4,5 ve oran %75'tir.

Geç teslimi yarım saymak bir tercih meselesi. Ödevi alışkanlık kazandırmak için veriyorsan geç gelen ödevi de tam saymak öğrenciyi cesaretlendirir. Teslim tarihine uymayı ayrıca önemsiyorsan yarım saymak farkı görünür kılar. Hangisini seçeceğine zümreyle karar ver ki şubeler arasında farklı ölçüler oluşmasın. Kararı yazılı hâle getirmek istersen zümre toplantısında gündeme al; nasıl gündem yazılacağı zümre toplantısı gündem maddeleri yazısında.

Örnek bir ödev takip çizelgesini okumak

Aşağıdaki tablo varsayımsal; adlar yerine liste numaraları kullanıldı. Ekim ayında dört ödev verilmiş, geç teslim tam sayılmış.

Tablodan birkaç şey çıkar. 103 numaralı öğrenci iki hafta raporluydu; "M" işareti sayesinde oranı %50'ye düşmedi. 105 numaranın son hücresi boş, çünkü problem seti henüz işaretlenmedi; oran üç ödev üzerinden hesaplandı. 104 numara eşiğin altında kaldı ve takip listesine girer. 102 numara tam eşikte duruyor; iki eksiği de matematik ödevleri olduğu için önce konuyu anlayıp anlamadığını sormak mantıklı.

Satırlara bakmak öğrenciyi, sütunlara bakmak ödevi değerlendirir. Ayda bir kez iki yöne de bakmak, dönem sonuna sürpriz bırakmaz.

Ödev başına orana da bak

Çizelge yalnız öğrencileri değil ödevleri de değerlendirir. Bir ödevin sınıf oranı %50'nin altındaysa birkaç ihtimal vardır: ödev zordu, açıklama yetersizdi, süre kısaydı ya da teslim günü başka bir sınavla çakıştı. Bu oranı görmeden hepsini "öğrenciler ödev yapmıyor" diye yorumlamak kolaydır.

Varsayımsal bir örnek: 30 kişilik bir sınıfta "Kesirler çalışma kâğıdı" ödevini 2 öğrenci muaf, 13 öğrenci zamanında, 3 öğrenci geç getirdi, 12 öğrenci getirmedi. Beklenen 28, getirilen 16, oran %57. Aynı hafta verilen okuma günlüğünde oran %90 ise kesir ödevine bir daha bakmak gerekir. Belki sorular sınıfta işlenen örneklerden zordu.

Yönetmelik ödev için ne diyor?

Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.14/3 açık bir kural koyar: öğrencilere resmî tatil günlerinde puanla değerlendirilecek şekilde ödev verilmez. Bayrama ya da 29 Ekim'e denk gelen bir teslim tarihi bu hükme takılır. Ödevi takvime koyarken o haftanın tatillerine bak.

Lisede ödevin değerlendirmedeki yeri performans puanıdır. OKY m.50/8'e göre her dönemde tüm derslerden iki performans puanı verilir. Bunlardan biri performans çalışmasına, diğeri ünite, tema ya da öğrenme alanına bağlı performans görevleri ile okuryazarlık becerileri ve kitap okumaları, derse hazırlık, devam, aktif katılım ve örnek davranışlara göre verilir. Değerlendirme ölçekleri alan zümresinin kararıyla belirlenir. Sonuçlar da teslim tarihini izleyen 10 iş günü içinde öğrenciye duyurulur ve e-Okul'a işlenir (m.49/2).

Ortaokulda karşılığı ders etkinliklerine katılım puanıdır. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.22/3'e göre haftalık ders saati 2 ve daha az olan derslerde dönemde 2, daha fazla olan derslerde 3 kez bu puan verilir. İlkokulda ise başarı puanla değil, etkinliklere katılım, gözlem formları ve görevleri yerine getirme amaçlı ölçme araçlarıyla izlenir. Her kademede ödev çizelgesi, verdiğin puanın ya da yaptığın değerlendirmenin dayandığı somut kayıtlardan biri olur.

Takip listesi ve veli görüşmesi

Teslim oranı belirlediğin eşiğin (örneğin %50) altında kalan öğrenciler takip listesine girer. Bu liste bir görüşme listesidir. Önce öğrenciyle konuş: ödevi neden getirmiyor? Evde çalışacak bir yeri var mı, konuyu anlamış mı, yoksa ödev ona çok mu uzun geliyor?

Veli görüşmesinde somut olmak işe yarar. "Ödevlerini yapmıyor" demek yerine çizelgenin satırını göster: "Ekim ayında verdiğim altı ödevden ikisini getirdi, biri geç geldi." Somut veri suçlayıcı durmaz ve velinin evde neyi takip edeceğini netleştirir. Görüşmeden sonra iki hafta içinde oranın değişip değişmediğine bak.

Görüşmeyi kayda geçirmek için veli görüşme formu kullanabilirsin. Formda üç şeyi yazman yeter: hangi veriyi paylaştın, veli ne söyledi, iki taraf neyi üstlendi. Ödev sorunu devamsızlıkla, ailedeki bir değişiklikle ya da arkadaş ilişkileriyle birlikte görünüyorsa öğrenciyi rehberlik servisine yönlendirmeyi düşün; adımları öğrenci rehberlik servisine nasıl yönlendirilir yazısında.

Ödev takibinde sık yapılan hatalar

• Raporlu öğrenciye "−" yazmak. Muaf işareti yoksa dönem sonunda oran öğrencinin aleyhine çıkar.
• Boş hücreyi "getirmedi" saymak. Henüz işaretlemediğin ödev hesaba girmemeli.
• Proje ödevini aynı çizelgede izlemek. Proje uzun süreli bir çalışmadır ve kendi değerlendirme ölçeğiyle puanlanır; ayrı tutmak daha doğru. Ölçeği proje değerlendirme formu ile hazırlayabilirsin.
• Teslim tarihini resmî tatile koymak. Lisede bu yönetmeliğe aykırıdır, diğer kademelerde de oranı gereksiz yere düşürür.
• Yalnız düşük oranlı öğrencilere bakmak. Ödev başına orana bakmazsan sorunlu ödevi fark etmezsin.

Dönem sonunda çizelge ne işe yarar?

Dönem sonunda çizelge üç şey verir: her öğrencinin oranı, her ödevin oranı ve takip listesindeki öğrencilerin görüşme sonrası değişimi. Bu üçü, performans puanını ya da ders etkinliklerine katılım puanını verirken "neden bu puanı verdiniz?" sorusuna verilecek cevabın parçasıdır. Tek başına puan yerine geçmez.

Çizelgeyi Excel olarak indirirsen dosyayı yıl boyunca orada da tutabilirsin. Formüllü seçenekte işaretleri değiştirdiğinde oran kendiliğinden yenilenir. Öğrencilere teslim edecekleri ödevler için ortak bir kapak istiyorsan ödev kapak sayfası aracına bakabilirsin. İşaretlerin ve formüllerin ayrıntısı ödev takip çizelgesi sayfasında.