Seminer Döneminde Ek Ders Ödenir mi? Mesleki Çalışmada Öğretmenin Durumu

"Seminer haftası" yaklaşınca öğretmen odasında konuşulan sorular programın kendisinden çok öğretmenin durumuyla ilgilidir: okula gelmek zorunlu mu, ek ders ödenir mi, o hafta izin alınır mı, raporlu olursam ne olur, başka bir okulda eğitime çağrılırsam nereye giderim? Bu yazıda bu soruları ilgili yönetmelik ve karar maddeleriyle cevaplıyorum. Okulun programını tarihleriyle hazırlamak ya da dönem sonu raporunu yazmak için aşağıdaki aracı kullanabilirsin.

Mesleki çalışma günleri tatil sayılır mı?

Sayılmaz. Öğrenciler okulda olmasa da yönetici ve öğretmenler bu günlerde görevdedir. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 38. maddesi okul öncesi, ilkokul ve ortaokulda görevli yönetici ve öğretmenlerin eylül ayının ilk iş gününden derslerin başlangıcına, derslerin kesiminden temmuzun ilk iş gününe kadar ve ara tatillerde mesleki çalışma yapacağını söyler. Lisede Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 87. maddesi aynı dönemleri sayar ve ara tatilleri kasım ve nisan ayları olarak belirtir.

Ana sınıfı ve bağımsız anaokulu öğretmenleri de bu kapsamdadır, çünkü madde okul öncesi eğitim kurumlarını da açıkça anar.

Çalışmanın yeri konusunda iki yönetmelik aynı noktada buluşur: öğretmen mesleki çalışmayı kendi okulunda yürütür. İlkokul ve ortaokul yönetmeliği buna bir istisna ekler. Öğretmenler, ilgili genel müdürlüklerin belirlediği konularda il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünün hazırladığı program çerçevesinde, ilkokullarda zümre bazında, diğer okullarda alan bazında belli merkezlerde eğitime alınabilir (İÖY m.38/3). Böyle bir çağrı geldiğinde o günler için kendi okulunun programına değil, il ya da ilçenin programına katılırsın.

Uzaktan çalışma ve Bakanlık programı

İÖY m.38'in 28 Temmuz 2026'da değiştirilen birinci fıkrası, Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde mesleki çalışmaların uzaktan eğitim şeklinde de yapılabileceğini yazar. Eylül ve ara tatil dönemlerinde ÖBA üzerinden yapılan çevrim içi seminerler bu hükme dayanır.

Lisede çerçeve biraz farklıdır. Mesleki çalışma "Bakanlıkça hazırlanan program dâhilinde" yapılır ve genel müdürlükler farklı mesleki çalışma programları da uygulayabilir (OÖY m.87/1 ve 87/2-f). Ayrıca salgın hastalık, doğal afet ya da elverişsiz hava koşulları gibi nedenlerle eğitim iki haftadan uzun süre yapılamaz ve telafi ders yılı içinde bitirilemezse Bakanlık, yaz tatilinde yapılacak eğitim nedeniyle mesleki çalışma takviminde değişiklik yapabilir.

Pratikte bunun anlamı şudur: Bakanlığın o dönem için yayımladığı duyuru, okulun kendi programından önce gelir. Okul programı, duyurunun boş bıraktığı saatleri doldurur.

Mesleki çalışmada ek ders ödenir mi?

Ödenir, ama sınırları var. Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın 6. maddesinin üçüncü fıkrası, 29 Kasım 2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle şu hâli aldı: öğretmenlere, ilgili mevzuatına göre yaptıkları meslekle ilgili çalışma sürelerinde, bir öğretim yılında dört haftayı geçmemek üzere ve fiilen görev yapmaları kaydıyla haftada 15 saat ek ders ücreti ödenir. Ortaöğretim yönetmeliği de mesleki çalışmalarda ödenecek ücret konusunda bu Karar'a göre işlem yapılacağını yazar (OÖY m.87/4).

Bu cümleden üç sonuç çıkar:

1. Ödeme haftalıktır ve haftada 15 saattir. Birim ücret her yıl değiştiği için burada tutar yazmıyorum; güncel hesap için ek ders ücreti hesaplama aracına bakabilirsin.
2. Bir öğretim yılında en çok dört hafta için ödeme yapılır. Eylül dönemi, haziran dönemi ve iki ara tatil birlikte dört haftayı aşabilir; aşan süre için ödeme yapılmaz.
3. Ödeme fiilen görev yapma şartına bağlıdır. Raporlu ya da izinli geçirdiğin günler bu şartı karşılamaz.

Hangi günlerin puantaja nasıl işleneceğini okulunun ek ders işlemlerini yürüten birimi belirler. Puantajın genel mantığı ek ders puantajı nasıl hazırlanır yazısında anlatılıyor.

Seminer döneminde izin ve rapor

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 103. maddesi öğretmenler için özel bir kural koyar: öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılır ve kendilerine hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin verilmez. Mesleki çalışma günleri görev günü olduğu için bu dönemde "yıllık izin" diye bir talep karşılık bulmaz; izin ihtiyacın varsa hastalık ya da mazeret izni kapsamında değerlendirilir.

• Raporun varsa sağlık raporunu okul müdürlüğüne her zamanki gibi bildirirsin. Bildirim süresi ve yolu ders yılı içindekiyle aynıdır; ayrıntısı öğretmen raporu ne zaman bildirilir yazısında.
• Doğum, evlilik, ölüm gibi durumlardaki mazeret izinleri de bu dönemde kullanılabilir. Sürelerini öğretmen mazeret izni kaç gün yazısında bulabilirsin. İzin talebini okulunun kullandığı form ya da dilekçeyle iletirsin.
• Raporlu ya da izinli olduğun günlerde fiilen görev yapmadığın için o günler ek ders ödemesinin dışında kalır.

Çevrim içi seminer de bir görevdir. Bakanlığın açtığı seminerin tamamlanma süresini kaçırırsan durumu okul müdürüne bildir; telafi imkânı olup olmadığını o dönemin duyurusu belirler.

Program duyurusu ve öğretmenin hakkı

İki yönetmelik de programın okul müdürlüğünce hazırlanıp öğretmenlere bir hafta önceden duyurulmasını ister (İÖY m.38/2, OÖY m.87/1). İlkokul ve ortaokul yönetmeliği bir şey daha söyler: mesleki çalışmalardan azami verim alınması için konular okulun ve çevrenin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Bu iki hüküm öğretmene iki şey kazandırır. Birincisi, hangi gün nerede, hangi saatte bulunacağını önceden bilirsin; son gün akşamı gelen bir program yönetmeliğe uygun değildir. İkincisi, programın içeriği hakkında söz söyleyebilirsin. Okulunda yeni bir öğretim programı uygulanıyorsa, bir ölçme uygulaması sorun çıkarıyorsa ya da kaynaştırma öğrencileri için ortak bir çalışma gerekiyorsa, bunu programa konu olarak önerebilirsin. Öneriyi en iyi taşıyacak yer zümre toplantısı ya da öğretmenler kuruludur.

Lisede programın içinde öğretmenler kurulu ve zümre toplantıları, yılın değerlendirmesi ve yeni yılın iş takvimi hazırlıkları da yer alır (OÖY m.87/2). Bu toplantıların gündemi için öğretmenler kurulu gündem maddeleri ve zümre toplantısı gündem maddeleri yazılarına bakabilirsin.

Birden fazla okulda görevli öğretmen

Norm fazlası ya da görevlendirmeyle başka okulda ders veren öğretmen için "kendi okulu" ifadesi kafa karıştırabilir. İÖY m.38 ve OÖY m.87 bu durumu ayrıca düzenlemez. Pratikte nerede bulunacağın, kadrosunun bulunduğu okulun müdürlüğü ile görevlendirildiğin okulun müdürlüğü arasında netleştirilir. Program iki okulda aynı güne denk geliyorsa bunu yazılı olarak sor; ek ders ödemesinin "fiilen görev" şartına bağlı olduğunu düşünürsen, hangi okulda görev yaptığının kayıtta açıkça görünmesi senin yararınadır. Başka okulda ek ders alma usulü için başka okulda ek ders nasıl alınır yazısına bakabilirsin.

Haziran döneminde dikkat edilecekler

Haziran dönemi kısa olduğu için iş yükü yoğundur ve ek ders ödemesi açısından da hafta sayımı önem kazanır. Yılın dört haftalık ödeme sınırı eylül ve ara tatillerde dolmuşsa haziran günleri ödemeye girmeyebilir. Bunu dönem başında bilmek, sonradan sürpriz yaşamamanı sağlar. Basit bir sayım yeter: eylülde kaç hafta mesleki çalışma yapıldı, kasım ve nisan ara tatillerinde çalışma oldu mu, bunların toplamı dört haftaya ulaştı mı? Sayımı kendi notlarında tut; puantajla karşılaştırırken işine yarar.

Dönem sonunda yapacağın işleri unutmamak için sene sonu yapılacaklar listesi işine yarar. Ders yılının resmî tarihleri her yıl yayımlanan MEB çalışma takviminde yer alır.