- Başka okulda ek ders için kendi okulundaki aylık karşılığı ders saatini tamamlamış olman ve aslî görevini aksatmaman gerekir (Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar m.26).
- Bu tür görevlendirmelerde ek ders haftada 10 saati geçemez; ücreti dersi okuttuğun okul öder.
- Okulunda ders saatini dolduramıyorsan millî eğitim seni aynı belediye sınırlarındaki bir okulda görevlendirir; önce isteklilerden başlanır (m.20).
- Egzersizde haftada en çok 6 saat ödenir; DYK görevlerinde ek ders ücreti yüzde yüz fazlasıyla ödenir (657 sayılı Kanun m.176).
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Ek ders ve görevlendirme kuralları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenmiştir ve değişebilir; başvurmadan önce güncel kararı ve ilinin duyurusunu okul yönetiminden teyit et.
Kendi okulunda derslerin tamam ama başka bir okulda boş kalan Matematik dersleri var. Ya da tam tersi: okulunda şube sayısı azaldı ve ders saatini dolduramıyorsun. İki durumda da yol bir dilekçeyle başlar, ama kurallar farklıdır. Aşağıda başka okulda ek ders almanın şartlarını, haftalık saat sınırını, görevlendirmenin hangi sırayla yapıldığını ve dilekçenin nasıl yazılacağını anlatıyorum. Dilekçeni ve okulun üst yazısını aşağıdaki araçla hazırlayabilirsin.
Başka okulda ek ders alabilir miyim?
Evet, iki şartla. "Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar"ın 26. maddesine göre yönetici ve öğretmenlere aslî görevlerini aksatmamak ve aylık karşılığı ders görevlerini tamamlamak kaydıyla başka kurumlarda ek ders görevi verilebilir. Bu görevlendirmelerde ek ders haftada 10 saati geçemez.
Madde yalnız Bakanlığa bağlı okulları saymaz: diğer kurumlara bağlı okullar ve yükseköğretim kurumları da kapsamdadır. Ücreti ise görev aldığın okul ya da kurum öder. Bu yüzden ek dersin karşılığı gittiğin okulun puantajına girer; kendi okulunun puantajında görünmez.
Önce kendi okulundaki dersler gelir. Aylık karşılığı ders saatin tamam değilse başka okulda "ek ders" alamazsın. Bu durumda ders saatini tamamlamak için görevlendirme söz konusu olur. Maddenin ikinci fıkrası Kararın 7, 8 ve 9. maddelerine göre verilen ek ders görevlerini bu kuralın dışında tutar; bu maddeler hizmet içi eğitimde ders verme, yetiştirme, okuma-yazma ve uyum kursları ile ders ücreti karşılığı görevlendirmeyle ilgilidir.
Ders saatini dolduramıyorsan
Kararın 20. maddesi bu durumu düzenler. Okul müdürü dersleri öğretmenlere dengeli dağıttıktan sonra aylık karşılığı ders saatini dolduramayan öğretmenleri ve dağıtılamayan alan derslerini en geç 15 gün içinde millî eğitim müdürlüğüne yazılı olarak bildirir. Büyükşehirlerde bildirim il millî eğitim müdürlüğüne yapılır.
Millî eğitim bu öğretmenleri ihtiyaç olan diğer okullarda görevlendirir. Sıra şöyledir:
- Önce isteklilerden başlanır.
- İstekli çıkmazsa hizmet puanı en az olandan başlanır.
- Görevlendirme, görev yerinin bulunduğu ya da ikamet ettiğin belediye sınırları içinde kalır. Büyükşehirlerde bu sınır büyükşehir belediyesi sınırıdır.
- Öncelik alanındaki derslerdir; yoksa girebileceğin diğer alanlardaki dersler verilir.
Aynı maddenin üçüncü fıkrası önemli bir sonuç doğurur: aynı belediye sınırları içinde ders saatini dolduramayan öğretmen varken bu dersler ücretli öğretmene verilemez. Gitmek istediğin okulda ücretli öğretmen çalışıyorsa ve sen norm fazlası durumundaysan bu kural lehine işler.
Buradan çıkan pratik sonuç şu: gitmek istediğin okul varsa bunu dilekçeyle erkenden bildirmek işini kolaylaştırır. Dilekçeye tercih ettiğin okulu, dersi ve saati yaz. Okulundaki norm durumunu görmek için norm kadro hesaplama aracına bakabilirsin.
İki örnek durum
Kararın 5. maddesine göre genel bilgi ve meslek dersi öğretmenleri haftada 15 saat aylık karşılığı ders okutmakla yükümlüdür; okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinde bu sayı 18'dir. İki Matematik öğretmeni düşün:
| Birinci öğretmen | İkinci öğretmen | |
|---|---|---|
| Kendi okulundaki ders | 22 saat | 11 saat |
| Aylık karşılığı (15 saat) | Tamam | 4 saat eksik |
| Başka okulda ne olur? | En çok 10 saat ek ders isteyebilir | Eksik 4 saat için görevlendirilir |
| Hangi madde | m.26 | m.20 |
Birinci öğretmen kendi isteğiyle dilekçe verir; görevlendirme yapılmazsa bir hak kaybı olmaz. İkinci öğretmenin durumunu okul müdürü 15 gün içinde millî eğitime bildirmek zorundadır; öğretmen dilekçe vermese de görevlendirme yapılabilir. Dilekçe vermesi yalnız tercih ettiği okulu bildirmesini sağlar.
Egzersiz ve DYK
Ek ders yalnız sınıfta verilen dersten ibaret değildir:
| Görev | Haftalık sınır | Not |
|---|---|---|
| Başka okulda ek ders | 10 saat | Aylık karşılığı ders tamam olmalı |
| Ders dışı eğitim çalışması (egzersiz) | 6 saat | İzcilik, spor, halk oyunları, güzel sanatlar |
| Destekleme ve yetiştirme kursu (DYK) | İl duyurusuna göre | Ek ders yüzde yüz fazlasıyla ödenir |
Egzersizin kuralları Kararın 17. maddesinde. Ders dışı izcilik, beden eğitimi ve spor, halk oyunları ve güzel sanatlar çalışması yaptıran öğretmene, aylık karşılığı ve ek ders saatine bakılmaksızın her saat için gündüz ücretinden 1 saat ek ders ödenir; haftalık üst sınır 6 saattir. Bir ders yılında bu kapsamda ödenecek toplam saat, okulun o yılki toplam ders saatinin yüzde 5'ini geçemez. Etkinlik programını okul müdürlüğü hazırlar, millî eğitim müdürlüğü onaylar. Yöneticilere, vekâleten atananlar dahil, bu kapsamda ek ders verilmez.
Egzersizin planını ve aylık puantajını egzersiz planı ve puantajı aracında hazırlayabilirsin. DYK görevleri il ya da ilçe millî eğitimin duyurusuyla, başvuran öğretmenler arasından verilir. DYK'daki yüzde yüz fazla ödemenin dayanağı 657 sayılı Kanunun 176. maddesidir.
Dilekçe nasıl yazılır?
Dilekçe okul müdürlüğüne yazılır. Kısa tutulur ve şu bilgileri taşır:
- Kim olduğun: "Okulunuzda Matematik öğretmeni olarak görev yapmaktayım."
- Ne istediğin: hangi okulda, hangi dersten, haftada kaç saat.
- Şartların tamam olduğu: "Okulumuzdaki aylık karşılığı ders saatim tamamdır; bu görev aslî görevimi aksatmayacaktır."
- Kapanış: "Gereğini bilgilerinize arz ederim."
- Tarih, ad soyad, unvan, imza ve adres.
Aşağıdaki okul bilgileri uydurmadır.
ATATÜRK ORTAOKULU MÜDÜRLÜĞÜNE
ÇANKAYA / ANKARA
Konu: Ek ders görevi talebi
Okulunuzda Matematik öğretmeni olarak görev yapmaktayım.
2026-2027 eğitim-öğretim yılında Cumhuriyet Ortaokulu bünyesinde Matematik dersinden haftada 8 saat ek ders görevi verilmesini istiyorum. Okulumuzdaki aylık karşılığı ders saatim tamamdır; bu görev aslî görevimi aksatmayacaktır.
Gereğini bilgilerinize arz ederim.
Haftalık ders programını eklersen, gideceğin okuldaki saatlerin kendi programınla çakışmadığı hemen görülür. Ders saatini dolduramadığın için görevlendirme istiyorsan metni buna göre değiştir: "Okulumuzda aylık karşılığı ders saatimi dolduramamaktayım. Ders saatimin tamamlanması için … okulunda görevlendirilmeyi istiyorum." Bu durumda 10 saatlik sınırdan söz etme; o sınır ek ders içindir.
Okul dilekçeyi nasıl iletir?
Görevlendirme kararı millî eğitimde verildiği için okul dilekçeni bir üst yazıyla ilçe millî eğitim müdürlüğüne gönderir. Üst yazıda sayı, tarih, konu, muhatap, kısa bir metin, müdürün imzası ve "Ek: Dilekçe (1 sayfa)" bulunur. Araç bu yazıyı da aynı bilgilerden hazırlar; çıktıda "İkisi"ni seçersen dilekçe ve üst yazı aynı dosyada iki sayfa olarak iner. Resmî yazının parçaları için resmî yazı nasıl yazılır yazısına bakabilirsin.
Görevlendirme onayı çıkınca okulun da gideceğin okulun da işi var. Kendi okulun haftalık programını yeni okuldaki saatlere göre düzenler; gideceğin okul seni ders programına yerleştirir ve ay sonunda ek ders puantajına işler.
Görevlendirmede sık yapılan hatalar
- Ders saati tamam değilken ek ders istemek. Aylık karşılığı dersin eksikse dilekçeyi ders saatini tamamlama talebi olarak yaz; "ek ders" talebi olarak yazılan dilekçe şartı taşımaz.
- 10 saati aşan talep. Haftada 12 saat ek ders isteyen dilekçe karşılanamaz; talebi 10 saat ya da altıyla sınırla.
- Saat çakışması. Gideceğin okulun programı kendi okulunun programıyla çakışırsa aslî görevin aksar ve şart sağlanmamış olur. İki programı yan yana koyarak kontrol et.
- Yol süresini hesaba katmamak. İki okul arasında ulaşım uzun sürüyorsa aynı gün art arda saat alma; programda arada boşluk bırak.
- Onaydan önce derse başlamak. Ek ders ödenebilmesi için Kararda belirlenen koşulların oluşması ve görevin fiilen yapılması gerekir (m.25). Görevlendirme onayı çıkmadan okuttuğun saatler puantaja girmeyebilir; derse onay yazısı eline geçince başla.
- Zorunlu ek dersi aksatmak. Kararın 27. maddesine göre zorunlu ek ders görevi verilen öğretmen kabul edilebilir bir özrü olmadan bu görevi yapmazsa aslî görevini yapmamış sayılır.
Ek ders ücreti ne kadar olur?
Ek ders saat ücreti gösterge ile memur aylık katsayısının çarpımından bulunur. 657 sayılı Kanunun 176. maddesine göre gündüz öğretiminde 140, yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan derslerde 150 gösterge kullanılır; DYK'da ücret yüzde yüz fazlasıyla, yani iki katı ödenir. Katsayı her altı ayda değiştiği için güncel tutarı ek ders ücreti aracında görürsün. Ek ders ödenebilmesi için dersin fiilen okutulması gerekir (Karar m.25); raporlu ya da izinli olduğun günlerin ek dersi düşülür. Ay sonunda okula vereceğin çizelge için ek ders puantaj çizelgesi aracı ve ek ders puantajı nasıl hazırlanır yazısı var.
Başvurmadan önce kontrol listesi
- Kendi okulundaki aylık karşılığı ders saatin tamam mı?
- Başka okulda istediğin saat haftada 10'u geçiyor mu?
- Gideceğin okuldaki saatler kendi programınla çakışıyor mu?
- İlinin DYK ya da egzersiz başvuru dönemi açık mı?
- Dilekçende ad, soyad, imza ve adres var mı?
Bu beş sorunun cevabı tamamsa dilekçeni okul müdürlüğüne teslim edebilirsin.
