Okul Öncesi Gelişim Raporu

Okul öncesi gelişim raporu aracı, sınıfındaki her çocuğu programın alanlarında dörder basamaklı ölçekle işaretlemeni ve bu işaretlerden çocuk başına basılı bir rapor çıkarmanı sağlar. Çocuk listeni yapıştırırsın, programı seçersin (ana sınıfı ya da anaokulu), her alan için 1 ile 4 arasında bir değer yazarsın. Araç her alan için kısa bir açıklama cümlesi kurar, işaretlerin ortalamasından çocuğun genel düzeyini bulur, en güçlü ve desteklenecek alanları adlandıran bir genel değerlendirme paragrafı yazar ve aileye evde yapılabilecek önerileri ekler. Çıktı her çocuk için ayrı bir A4 sayfası, sonunda da sınıf özeti olarak PDF ya da Word iner; aynı veriler Excel dosyasında da var.

Resmî rapor e-Okul'da hazırlanır ve aileler onu Veli Bilgilendirme Sistemi'nden görür. Bu araç o ekranın yerine geçmez. Dönem sonunda e-Okul'a girmeden önce sınıfın tablosunu bir arada görmeni, "Genel Değerlendirme" kutusuna yazacağın metni hazırlamanı ve veli görüşmesinde eline verebileceğin bir sayfa basmanı sağlar.

Okul öncesinde hangi rapor hazırlanır?

Kurumun türüne göre iki ayrı rapor var. MEB, ikisi için de ayrı öğretmen bilgilendirme kılavuzu yayımladı.

Ana sınıfındaki raporda yedi alan becerisi ve sosyal-duygusal öğrenme becerileri ayrı ayrı değerlendirilir. "Genel Değerlendirme" başlığı ise serbesttir: kılavuz burada kavramsal beceriler, değerler, okuryazarlık becerileri ve eğilimler hakkında yazabileceğini, çocuğa yönelik ek öneri ve değerlendirmelerini ekleyebileceğini söyler. Anaokulundaki raporda dört gelişim alanı var, "Genel Değerlendirme" başlığı orada da ek öneri ve değerlendirmeler için kullanılır.

Araçta bu ayrım ilk adımdaki program seçimiyle yapılır. "Maarif Modeli (ana sınıfı, uygulama sınıfı)" seçersen sekiz alan, "MEB 2024 programı (anaokulu)" seçersen dört alan gelir. Raporun başlığı da seçime göre "Beceri Edinim Raporu hazırlık formu" ya da "Gelişim Raporu hazırlık formu" olur.

Dört düzey ne anlama gelir?

İki kılavuz da aynı dört basamaklı yapıyı kullanır. Basamaklar çocuğun ele alınan çıktıyı ya da kazanımı ne ölçüde gerçekleştirdiğini anlatır:

Basamaklar hiyerarşiktir; 3, 2'den ileridir. Ama bir not ya da puan değildir. Kılavuz değerlendirmenin gözleme dayanmasını özellikle vurgular: çocuğu bir günde gördüğün hâline göre değil, dönem boyunca tuttuğun gözlem kayıtlarına ve kontrol listelerine göre işaretlersin.

Hangi alanları işaretlemelisin?

Program esnektir ve her öğretmen aylık planını kendi sınıfına göre kurar. Bu yüzden kılavuz bütün ölçütlerin işaretlenmesini istemez: yalnız dönem içinde aylık planlarında ele aldığın çıktılar işaretlenir, ele almadıkların boş bırakılır. Sistem uygun ifadeyi ancak gerçekten çalışılan çıktılardan kurabildiği için bu kural önemlidir.

Araç da aynı mantıkla çalışır. Bir alanı boş bırakırsan o alan rapora girmez, ortalamaya katılmaz, alan cümlesi yazılmaz. Raporun işaret tablosunda o satırın dört kutusu boş kalır. Yanlışlıkla 5 ya da harf yazarsan hücre kırmızı olur ve değer saklanmaz.

Rapor nasıl hazırlanır?

1. Programı, sınıf ya da grup adını, yaş grubunu (36-48, 48-60, 60-72 ay ya da karma) ve dönemi seç.
2. Çocukları gir. e-Okul'dan ya da Excel'den kopyaladığın listeyi yapıştırabilir, CSV dosyasından alabilirsin. Bilgilerim kartında "Kendi sınıfım" kayıtlıysa liste kendiliğinden açılır.
3. Alanlara göre düzeyi işaretle. Satırlar çocuklar, sütunlar alanlardır. Her hücreye 1, 2, 3 ya da 4 yaz. Excel'deki bir bloğu kopyalayıp yapıştırabilir, ok tuşlarıyla gezinebilirsin. Satırın sonunda çocuğun ortalaması ve genel düzeyi anında görünür.
4. Metinleri gözden geçir. Her çocuk için iki kutu var: "Öğretmen notu" genel değerlendirmenin sonuna eklenir ("Bloklarla yapılar kurmayı çok seviyor." gibi kendi gözlemin), "Genel değerlendirme" ise üretilen paragraftır ve doğrudan düzenlenebilir. Değiştirdiğin metni "Üretilen metne dön" ile geri alırsın.
5. Aileye kaç öneri yazılacağını seç (0-3). Cümleleri beğenmezsen "Başka cümlelerle yaz" aynı işaretlerle farklı bir anlatım dener.
6. Çıktı adımında çocuk sayfalarını, sınıf özetini ve veli imza alanını aç ya da kapat; öğretmen, müdür onayı ve okul bilgilerini yaz.

Genel düzey nasıl hesaplanır?

Araç işaretlenen alanların ortalamasını alır ve bunu en yakın tam sayıya yuvarlar. Yarım yukarı gider; yani Excel'in YUVARLA işleviyle aynı sonucu verir. Kılavuzdaki "sistem işaretlemeleri dikkate alarak ortalama gelişim düzeyini belirler" ifadesinin karşılığı budur.

Örnek: ana sınıfında Elif'in sekiz alanından ikisi 4, altısı 3 işaretlendi.

• Toplam: 2 × 4 + 6 × 3 = 26
• Ortalama: 26 ÷ 8 = 3,25
• Yuvarlanmış değer: 3, yani "büyük oranda"

Mert'in yalnız beş alanı işaretlendiyse (2, 1, 3, 3, 4) ortalama 13 ÷ 5 = 2,6 olur, yuvarlanınca yine 3'tür. İşaretlenmeyen üç alan bölene girmez. Ortalama 2,5 olsaydı 3'e, 2,49 olsaydı 2'ye yuvarlanırdı.

Raporda hangi metinler yer alır?

Her çocuğun sayfası şu bölümlerden oluşur:

Alan cümleleri alanın kapsamını anlatan bir ifade ile düzeyi anlatan bir kalıptan oluşur: "Sayma, karşılaştırma ve örüntü çalışmalarında büyük oranda başarılı; zaman zaman küçük hatırlatmalara ihtiyaç duyuyor." gibi. Her alan için iki farklı ifade, her düzey için birkaç kalıp var; aynı işaretleri alan iki çocuğun sayfası bu yüzden birebir aynı okunmaz.

Genel değerlendirmede en güçlü alan, 3 ya da 4 alan ve diğerlerinden yüksek olan alandır; bütün alanlar aynı düzeydeyse "en güçlü" diye bir alan adlandırılmaz. Desteklenecek alan 1 ya da 2 işaretlenen alanlardır; böyle bir alan yoksa ve çocuk her alanda 4 almadıysa en düşük alan yazılır. Cümleler yalnız senin işaretlerine dayanır; çocuk hakkında işaretlemediğin bir şey yazılmaz.

Aileye öneriler sade, evde yapılabilecek işlerdir: birlikte resimli kitap okuyup hikâyeyi çocuğun kendi sözleriyle anlatması, sofrayı kurarken tabakları sayma, oyuncakları renge ya da şekle göre gruplama, sıra beklemeyi gerektiren masa oyunları gibi. Bütün alanları 4 olan bir çocuğa öneri yazılmaz.

Sınıf özeti ve Excel dosyası neye yarar?

Sınıf özeti iki tablodan oluşur. İlkinde her çocuğun alan değerleri, ortalaması ve genel düzeyi yan yana durur. İkincisinde her alanın sınıf ortalaması ve kaç çocuğun hangi düzeyde olduğu görünür. Bu tablo, bir sonraki dönemin aylık planını kurarken hangi alana daha çok etkinlik koyman gerektiğini gösterir.

Excel dosyasında iki sayfa var. "Sınıf özeti" sayfası tablonun aynısıdır. "Metinler" sayfasında her çocuğun genel değerlendirme paragrafı ve aileye önerileri tek hücrede durur; e-Okul'daki "Genel Değerlendirme" kutusuna yazarken buradan kopyalaman yeter.

Aile önerileri nasıl görür?

e-Okul'daki raporda sistem işaretlerden çocuğun ortalama düzeyini belirler ve aileye yönelik bir öneri oluşturur. Kılavuza göre aileler bu önerilere e-Okul Veli Bilgilendirme Sistemi'nde "Öğrenci Bilgileri > Beceri Edinim/Gelişim Raporuna Yönelik Öneriler" adımlarıyla ulaşır. Araçtaki öneriler ise senin hazırladığın basılı sayfada yer alır; veli toplantısında ya da bireysel görüşmede birlikte okuyabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Bu rapor e-Okul'daki raporun yerine geçer mi?

Hayır. Resmî rapor e-Okul'da çıktı ve kazanım bazında işaretlenerek düzenlenir. Bu araç dönemin alan özetini, aileye verilecek basılı sayfayı ve "Genel Değerlendirme" metnini hazırlar.

Ana sınıfı mı anaokulu mu seçmeliyim?

İlkokul, ortaokul ya da lise bünyesindeki ana sınıfları ve uygulama sınıfları Maarif Modeli programını ve Beceri Edinim Raporu'nu kullanır. Bağımsız anaokullarında MEB 2024 programı ve Gelişim Raporu kullanılır.

Bir alanı hiç çalışmadıysam ne yapmalıyım?

Boş bırak. Kılavuz yalnız dönem içinde ele aldığın çıktıların işaretlenmesini ister. Boş alan ortalamaya girmez ve raporda o alan için cümle yazılmaz.

Ortalama 2,5 çıkarsa genel düzey ne olur?

Yarım yukarı yuvarlanır, 3 olur: "büyük oranda". 2,49 ise 2'ye yuvarlanır: "kısmen".

Üretilen paragrafı değiştirebilir miyim?

Evet. Genel değerlendirme kutusuna doğrudan yazabilirsin; senin metnin üretilenin yerine geçer ve "düzenlendi" olarak saklanır. "Üretilen metne dön" ile eski hâline döner.

Kontrol listesiyle bağlantısı var mı?

Kontrol listesi dönem içinde madde madde gözlem yapmanı sağlar, bu rapor ise dönem sonunda alan düzeyinde bir özet çıkarır. Kontrol listesindeki alan yüzdeleri hangi düzeyi işaretleyeceğine karar verirken sana dayanak olur.

Kaynaklar: MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü, Okul Öncesi Eğitim Beceri Edinim Raporu (Ana Sınıfı/Uygulama Sınıfı) Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_05/30110609_beceriedinimraporu1.pdf); Okul Öncesi Eğitim Gelişim Raporu (Anaokulu) Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu (tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_05/30110555_gelisimraporu1.pdf); Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği (RG 09.09.2023/32304) m.5/1-i.

Dönem boyunca tutacağın kayıtlar için gelişim gözlem formu ve gelişim kontrol listesi araçlarını, karne görüşleri için karne görüşü oluşturucu aracını kullanabilirsin. Okul öncesi için bütün belgeler okul öncesi sayfasında, türüne göre bütün belgeler ise öğretmen evrakları sayfasında.