- Araç her öğrenci için seçtiğin düzey, güçlü yön ve desteklenecek alandan açılış, gövde ve kapanış cümleleriyle ayrı bir görüş yazar.
- Görüş yalnız işaretlediğin özellikleri söyler; işaretlemediğin bir şey metne girmez, iki öğrenciye birebir aynı metin verilmez.
- Üç-dört cümle çoğu zaman yeter; güçlü yönü desteklenecek alandan önce yaz ve en fazla bir iki alana odaklan.
- Araç e-Okul'a veri göndermez; metinleri kopyalayıp e-Okul'daki öğretmen görüşü alanına sen yapıştırırsın.
Karne görüşü oluşturucu, sınıfındaki her öğrenci için ayrı bir öğretmen görüşü yazar. Sınıf listeni yapıştırırsın, her öğrenciye genel bir düzey verirsin, istersen birkaç güçlü yön ve desteklenecek alan işaretlersin. Araç bu seçimlerden açılış, gövde ve kapanış cümlelerini kurar, aynı metni iki öğrenciye vermez ve sınıf içinde aynı cümleyi mümkün olduğunca tekrar etmez. Her görüşü ekranda düzeltebilir, tek tek kopyalayıp e-Okul'a yapıştırabilir, sınıfın tamamını PDF, Word ya da Excel olarak indirebilirsin.
Cümleler Hesapo'nun kendi yazdığı bir bankadan gelir ve yalnız senin seçtiğin şeyi söyler. Öğrenciye "yardımsever" işaretini koymadıysan metinde yardımseverlikten söz edilmez. Bu yüzden görüşü yazdırmadan önce bir kez okumak, gerekirse kendi gözleminle zenginleştirmek yine senin işin.

Karne görüşü nerede kullanılır?
Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.30/2'ye göre ilkokulda her dönem sonunda verilen gelişim raporunda öğretmen görüşü, devam durumu, gelişim düzeyi ve sosyal-duygusal gelişim becerileri yer alır. Gelişim raporu e-Okul üzerinden düzenlenir. Karne verilen sınıflarda da sınıf öğretmeninin ya da sınıf rehber öğretmeninin öğrenci hakkındaki kısa değerlendirmesi aynı mantıkla yazılır. Görüşün yönetmelikte belirlenmiş bir kalıbı yok; ne yazacağına sen karar verirsin.
Görüş ne kadar kısa olsa da veli bunu dikkatle okur. Bu yüzden iyi bir görüş öğrencinin güçlü yanını somut bir cümleyle söyler, desteklenmesi gereken yeri bir sonraki adım olarak anlatır ve etiket koymaz.
Araç nasıl kullanılır?
- Sınıfı seç. Şube adını yaz, sınıf düzeyini (okul öncesi ya da 1-12. sınıf) ve dönemi seç. Dil, seçtiğin kademeye göre değişir.
- Öğrencileri gir. e-Okul'dan ya da Excel'den kopyaladığın listeyi yapıştır, CSV dosyasından al ya da Bilgilerim kartında kaydettiğin kendi sınıfını kullan.
- Düzey ve özellikleri işaretle. Her öğrenci için "Çok iyi", "İyi", "Gelişiyor" ya da "Desteğe ihtiyacı var" seç. Güçlü yönlerden ve desteklenecek alanlardan en çok altışar tane işaretleyebilirsin. Hiç işaretlemezsen araç yalnız düzeye uygun genel cümleler kullanır.
- Görüşleri ayarla. Üçüncü kişi ("Elif derslere…") ya da ikinci kişi ("Sevgili Elif…") hitabını, cümle sayısını (2-6) ve istersen en çok karakter sayısını seç. Beğenmediğin bir metin olursa "Başka cümlelerle yaz" düğmesi bütün sınıfı farklı cümlelerle yeniden kurar.
- Düzelt ve kopyala. Her görüş düzenlenebilir bir kutuda durur. Değiştirdiğin metin "düzenlendi" diye işaretlenir; "Üretilen metne dön" ile geri alırsın. Kopyala düğmesi tek görüşü, "Hepsini kopyala" bütün listeyi panoya alır.
- İndir. Çıktı adımında öğretmen adını ve tarihi yaz. Belge, sınıfın bütün görüşlerini numara ve adla bir tabloda toplar.
Görüş hangi parçalardan oluşur?
Araç her görüşü dört parçadan kurar. Sıra hep aynıdır, ama her parçanın cümlesi öğrenciden öğrenciye değişir.
| Parça | Neye dayanır? | Örnek (ilkokul, üçüncü kişi) |
|---|---|---|
| Açılış | Genel düzey | "Elif bu dönem bütün derslerine istekle katıldı ve çalışmalarını özenle tamamladı." |
| Güçlü yön | İşaretlediğin güçlü yönler | "Okuduklarını anlamada ve anlatmada başarılı." |
| Desteklenecek alan | İşaretlediğin alanlar | "Dikkatini daha uzun süre etkinliklere verebilmesi için birlikte çalışmayı sürdüreceğiz." |
| Kapanış | Dönem (1. dönem ya da yıl sonu) | "İkinci dönemde daha güzel başarılara imza atacağını düşünüyorum." |
Cümle sayısını dört seçtiysen açılış ve kapanıştan sonra iki cümlelik yer kalır. Hem güçlü yön hem desteklenecek alan işaretlediysen bu yerin yarısı güçlü yöne, yarısı desteklenecek alana gider; sayı tekse fazlası güçlü yöne verilir. Yalnız güçlü yön işaretlediysen bütün yer onlara kalır. İşaretlediğin özellik yeri doldurmazsa araç düzeye uygun genel bir cümle ekler, örneğin "İstekli ve olumlu tutumu öğrenme sürecine güzel yansıyor." Kapanış cümlesini istemiyorsan kapatabilirsin.
Güçlü yön ve desteklenecek alan nasıl dengelenir?
Velinin görüşten aklında kalan çoğu zaman ilk ve son cümledir. Araç bu yüzden olumlu bir açılışla başlar, güçlü yönü desteklenecek alandan önce yazar ve dileğe dönük bir kapanışla bitirir. Desteklenecek alan cümleleri bir eksikliği değil, bir sonraki adımı anlatır: "Ödevlerini düzenli ve zamanında yapma alışkanlığını geliştirmesi önemli." ya da "Problem çözerken adımları sırayla yazması işini kolaylaştıracaktır." gibi.
Öğrenci desteğe ihtiyaç duyuyorsa bile bir güçlü yön bulmaya çalış. "Desteğe ihtiyacı var" düzeyindeki bir öğrenciye "Spor ve hareket" işaretlediğinde görüş, onun zorlandığını söylemeden önce oyunlarda öne çıktığını yazar. Bu küçük denge velinin okulla konuşmaya daha açık gelmesini sağlar.
Bir öğrenciye üçten fazla desteklenecek alan yazmamaya özen göster. Uzun bir liste veliye yol göstermez, kaygı verir. En önemli bir ya da iki alanı seç; diğerlerini veli görüşmesine bırak.
Kademeye göre dil nasıl değişir?
Aynı düzey ve aynı özellik, kademeye göre farklı cümleyle yazılır. Araç sınıf düzeyinden kademeyi bulur ve o kademeye uymayan cümleleri hiç kullanmaz.
| Kademe | Dil | Örnek cümle |
|---|---|---|
| Okul öncesi | Etkinlik, oyun, sınıf düzeni; "ders" sözcüğü geçmez | "Resimli kitapları incelemekten ve dinlediği hikâyeleri anlatmaktan keyif alıyor." |
| İlkokul | Dersler, okuma, ödev, arkadaşlık | "Sınıf kitaplığından düzenli kitap alıyor ve okuduklarını arkadaşlarıyla paylaşıyor." |
| Ortaokul | Sorumluluk, düzenli çalışma, ödev ve tekrar | "Konu tekrarlarını düzenli yapması eksiklerini erken fark etmesini sağlayacaktır." |
| Lise | Hedef, zaman planı, akademik sorumluluk | "Ders çalışma zamanını haftalık bir planla düzenlemesi verimini artıracaktır." |
Bazı seçenekler yalnız uygun kademede görünür. "Öz bakım becerileri" yalnız okul öncesinde, "Zamanını planlama" ortaokul ve lisede, "Yabancı dil" ilkokuldan itibaren listelenir. Sınıf düzeyini değiştirdiğinde o kademeye uymayan eski seçimler görüşe girmez.
Üçüncü kişi mi, ikinci kişi mi?
İki hitap da yaygın. Üçüncü kişi veliye anlatır gibidir ve okul öncesinde daha doğaldır: "Mert bu dönem sınıf etkinliklerine kendi hızında katıldı ve her geçen gün daha rahat hâle geldi." İkinci kişi doğrudan öğrenciye seslenir ve ortaokulda, lisede sık kullanılır: "Sevgili Mert, çaba gösterdiğin derslerde güzel sonuçlar aldın. Beden eğitimi derslerinde takım ruhuna uygun davranıyorsun."
Araçta her cümle iki biçimde de yazılmıştır; yalnız fiil eki değişmez, "ilgisi" ile "ilgin", "arkadaşlarıyla" ile "arkadaşlarınla" gibi iyelik ekleri de doğru biçime geçer. "Öğrencinin adıyla başla" seçeneği açıkken üçüncü kişide ad cümlenin öznesi olur, ikinci kişide "Sevgili" ile başlar. İki adlı öğrencilerde iki ad da kullanılır, soyadı yazılmaz.
Neden "uydurma" cümle yok?
Toplu görüş üreten araçların en büyük riski, öğrencide gözlemlemediğin bir özelliği yazmasıdır. Hesapo'daki banka bu yüzden seçime bağlıdır. Her cümle bir düzeye, bir güçlü yöne, bir desteklenecek alana ya da döneme aittir. Hiçbir şey işaretlemediğin öğrencinin görüşü yalnız düzeyini söyler; kitap, spor ya da ödevden söz etmez.
Kendi gözlemin her zaman daha değerlidir. Bir öğrencinin bu dönem bir projede öne çıktığını biliyorsan bunu kutuya kendin ekle. Araç senin değiştirdiğin metni olduğu gibi kullanır ve yeniden üretimde ezmez.
Tekrar nasıl önlenir?
Araç sınıfı listedeki sırayla dolaşır. Her cümle grubu için (örneğin "İyi" düzeyinin açılışları) önce hiç kullanılmamış cümleleri seçer. Grup bittiğinde en az kullanılmış olana döner ve bunu ekranda "tekrar eden cümle" olarak sayar. Aynı öğrencinin metninde bir cümle iki kez geçmez. Ayrıca iki öğrenci birebir aynı metni alamaz: çakışma olursa araç o öğrenci için farklı bir cümle dizisi kurar.
Otuz kişilik bir sınıfta herkese "İyi" verip hiçbir özellik işaretlemezsen bazı genel cümleler birkaç öğrencide yeniden görünür. Bunun çözümü özellik işaretlemektir: her öğrenciye bir güçlü yön eklediğinde metinler belirgin biçimde ayrışır. Aynı sınıf ve aynı seçimlerle araç her seferinde aynı metinleri verir; farklı bir dizi istiyorsan "Başka cümlelerle yaz" düğmesini kullan.
e-Okul'a nasıl aktarılır?
Görüşü e-Okul'a bu araç doğrudan göndermez; her öğrencinin metnini kopyalayıp e-Okul'daki öğretmen görüşü alanına yapıştırırsın. Excel çıktısında numara, ad, genel düzey, işaretlediğin özellikler, görüş metni ve karakter sayısı ayrı sütunlardadır. Bu dosyayı açık tutup öğrenci öğrenci ilerlemek, sayfa sayfa aramaktan daha hızlıdır.
e-Okul'daki görüş alanı için Bakanlıkça yayımlanmış bir karakter sınırı bulamadık. Alanın uzun metni kabul etmediğini görürsen "En çok karakter" ayarını kullan. Araç sınırı aşan metinden önce genel cümleleri, sonra ek güçlü yönleri ve desteklenecek alanları çıkarır; açılış cümlesi her zaman kalır. Kısaltılan metinde karakter sayısı kutunun yanında görünür.
İlkokul gelişim raporuyla ilişkisi
İlkokulda gelişim raporu hazırlıyorsan ilkokul gelişim raporu aracı aynı cümle bankasını kullanır. Orada güçlü yön ve desteklenecek alanı sen seçmezsin; derslerde ve sosyal-duygusal becerilerde verdiğin düzeylerden kendisi çıkarır. Okul öncesinde "Genel Değerlendirme" metni için okul öncesi gelişim raporu daha uygun, çünkü o araç alanlara göre işaretlerden yola çıkar. Dönem boyunca öğrenme çıktısı puanlarını tutuyorsan kazanım değerlendirme çizelgesi görüşe dayanak olacak tabloyu verir.
Öğrenci verisi ve kayıt
Araçta öğrenci adları ve görüşler bulunur. Varsayılan ayarda yazdıkların sayfa açıkken durur; sayfayı yenilediğinde ya da kapattığında silinir. Taslağı sonra sürdürmek istersen sayfanın üstündeki kartta "Bu cihazda sakla" seçeneğini açabilir ya da taslağı dosya olarak indirip sonra geri yükleyebilirsin. Ortak kullanılan bir bilgisayarda bu seçeneği kapalı bırak. Görüşlerin bağlantıyla paylaşılması kapalıdır.
Sıkça sorulan sorular
Karne görüşü kaç cümle olmalı?
Kural yok. Üç-dört cümle çoğu zaman yeter: bir açılış, bir güçlü yön, bir desteklenecek alan ve kısa bir kapanış. Araçta 2 ile 6 arasında seçebilirsin.
Desteğe ihtiyacı olan öğrenciye ne yazmalı?
Zorlandığı alanı bir sonraki adım olarak yaz ve yanına mutlaka bir güçlü yön ekle. "Desteğe ihtiyacı var" düzeyinin açılışları da "bu dönem bazı derslerde zorlandı; doğru destekle bunları aşabilecek güçte" gibi umut veren bir dille kurulur.
Aynı görüşü bütün sınıfa yazabilir miyim?
Yazabilirsin ama veli bunu fark eder. Araç iki öğrenciye birebir aynı metni vermez; her öğrenciye en az bir özellik işaretlersen metinler de belirgin biçimde ayrışır.
Okul öncesinde de kullanılır mı?
Evet. Sınıf düzeyinde "Okul öncesi" seçtiğinde cümleler etkinlik ve oyun diliyle kurulur. Ana sınıfında ve anaokulunda alan bazlı rapor için okul öncesi gelişim raporu aracı ayrıca var.
Ürettiğim görüşü değiştirirsem kaybolur mu?
Hayır. Değiştirdiğin metin "düzenlendi" olarak işaretlenir ve "Başka cümlelerle yaz" düğmesi onu değiştirmez. Üretilen metne dönmek istersen kutunun altındaki bağlantıyı kullan.
Görüşü e-Okul'a girmeden önce ne kontrol etmeliyim?
Adın doğru yazıldığını, öğrencide gerçekten gözlediğin şeylerin yazıldığını ve görüşün velinin anlayacağı bir dille bittiğini kontrol et. Gerekirse bir gözlemini ekle.
Kaynaklar: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.20/2 ve m.30/2 (mevzuat.gov.tr, MevzuatNo 19942; son değişiklik RG 28.07.2026/33323); MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü, İlkokul 1. Sınıf Gelişim Raporu Öğretmen Bilgilendirme Kılavuzu.
Kademene göre bütün öğretmen belgelerini okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise sayfalarında, türüne göre ise öğretmen evrakları sayfasında bulabilirsin.