ODDK ve Disiplin Kurulu Evrakları

Öğrenci disiplin evrakları aracı, bir disiplin dosyasında gereken yazı ve tutanakları tek girişten hazırlar. Öğrencinin adını, sınıfını, olayı, kurul bilgilerini ve kurulun verdiği kararı bir kez yazarsın. Araç bunlardan altı belge üretir; hangilerini istediğini kutucuklarla seçersin. Belgeler süreçteki sırayla dizilir: savunmaya çağrı, savunma tutanağı, tanık ifadeleri, gelmeme tutanağı, kurul kararı ve veliye bildirim. Her belge ayrı sayfadan başlar, çıktıyı yazdırabilir, PDF ya da Word olarak indirebilirsin.

Ortaokulda bu işi Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu (ODDK ya da ÖDDK diye kısaltılır), lisede Okul Öğrenci Ödül ve Disiplin Kurulu yapar. İki kurulun dayandığı yönetmelik, kullandığı terim, karar formu ve itiraz yolu farklıdır. Sayfanın başında kademeyi seçtiğinde araç belgelerdeki kurul adını, "yaptırım" ya da "ceza" sözcüğünü, karar formunu ve itiraz kurallarını o kademeye göre değiştirir.

Araç cezayı kendisi seçmez. Hangi davranışın hangi yaptırımı gerektirdiğine kurul karar verir; araç bu kararı yönetmeliğin istediği biçimde yazıya döker. Yaptırım alanı boş kaldıkça karar formunda ve bildirim yazısında o satır noktalı yer olarak basılır.

Araç hangi disiplin belgelerini hazırlar?

"Hazırlanacak belgeler" bölümünde altı kutucuk var. Varsayılan seçim çağrı yazısı, savunma tutanağı, karar örneği ve veliye bildirimdir; tanık ve gelmeme tutanaklarını gerektiğinde açarsın.

1. Savunmaya çağrı yazısı. Öğrenciye hitaben yazılmış bir üst yazıdır. Olayın tarihi ve yeri, davranışın çeşidi ve ilgili madde, kurul toplantısının günü, saati ve yeri metne girer. Altında "Tebliğ-Tebellüğ" kutusu bulunur; yazı öğrenciye imza karşılığı verilir. Dağıtım bölümünde veli "Bilgi" olarak yer alır.
2. Öğrenci savunma tutanağı. Savunma metnini araçta yazdıysan tutanağa basılır. Boş bıraktıysan geniş bir kutu çıkar ve savunma kurulda elle yazılır. Tutanağı öğrenci ve kurul başkanı imzalar; ortaokulda rehberlik öğretmeninin imza yeri de eklenir.
3. Tanık ifade tutanağı. Tanıklar listesine yazdığın her ad için ayrı bir sayfa hazırlanır. İfade kutusu boş gelir, tanık kendi anlatımını orada yazar ya da söyledikleri tutanağa geçirilir.
4. Savunma vermeme ya da çağrıya gelmeme tutanağı. Öğrenci gelmediyse, geldiği hâlde savunma vermediyse ya da ifade vermekten kaçındıysa uygun kutu işaretlenir ve tutanağı kurul üyeleri imzalar.
5. Kurul karar örneği. Ortaokulda İÖY EK-10, lisede OÖY EK-1 formunun satır sırasıyla basılır.
6. Kararın veliye bildirim yazısı. Kurulun kararını, onay makamını, itiraz süresini ve itiraz merciini veliye bildirir; altında tebellüğ kutusu vardır.

Okul adı, il, ilçe ve müdür adı Bilgilerim kartındaki profilden kendiliğinden dolar. Boş bıraktığın her alan belgeye noktalı yer olarak basılır, yazdırdıktan sonra elle doldurabilirsin.

Savunmaya çağrı ve savunma tutanağı

Disiplin sürecinin usul bakımından en hassas noktası savunmadır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği savunmanın yazılı, gerektiğinde sözlü alınacağını, çağrının da yazılı ve imza karşılığı yapılacağını söyler (OÖY m.194). Ortaokulda öğrenci ve tanıkların ifadesi kurul başkanınca rehberlik öğretmeni, o yoksa bir öğretmen eşliğinde alınır ve tutanağa geçer (İÖY m.60). Araç bu kuralları çağrı yazısının ve savunma tutanağının metnine kendisi ekler; öğrenci de veli de hangi maddeye göre çağrıldığını belgede görür.

Çağrı yazısında davranışı yönetmelikteki adıyla yazman iyi olur. "Davranışın çeşidi" alanına olayı yorumlamadan, yönetmeliğin davranış listesindeki ifadeyle yaz. "İlgili madde" alanına da "m.164/1-ç" ya da "m.55/1-b" gibi dayanak maddeyi koy. Olayın özeti alanı karar formunda "davranışın nedeni" satırına geçer; orada da yalnız olguları yaz.

Tanık ifadesi ve gelmeme tutanağı

Olay bir toplulukta olduysa lisede topluluğun çoğunluğunun ifadesine başvurulur (OÖY m.193). Ortaokulda da olayın gerçekleştiği yerde bulunanların ifadesi alınır (İÖY m.60). Tanıklar listesine her satıra bir ad yazarsın, araç her tanık için kimlik bilgisi, ifade kutusu ve imza yerleri olan bir sayfa çıkarır. Ortaokulda bu sayfada da rehberlik öğretmeninin imza yeri bulunur.

Çağrıldığı hâlde gelmeyen ya da savunma vermeyen öğrencinin durumu tutanakla tespit edilir. Özürsüz gelmeme hâlinde kurul dosyadaki bilgi ve belgelere göre karar verir (OÖY m.194–195, İÖY m.60). Gelmeme tutanağı bu tespiti yapar ve üç seçenekli bir kutu sunar: kurula gelmedi, geldi ama savunma vermedi, ifade vermekten kaçındı.

Kurul karar örneği EK-10 ve EK-1

Karar formu yönetmeliğin ekindeki örneğin satırlarını aynı sırayla izler. Karar no ve tarihi, öğrencinin adı, sınıfı ve numarası, davranışın yeri ve tarihi, çeşidi ve nedeni, öğrencinin ve tanıkların ifadelerinin özeti, diğer deliller, hafifleten ya da ağırlaştıran nedenler, kurulun kanaati ve verilen yaptırımla dayandığı madde araçta yazdıklarından dolar.

Bazı satırları araç bilerek boş bırakır: doğum tarihi, başarı durumu, sağlık durumu, ailesi ve çevresiyle ilgili bilgiler, şimdiye kadar aldığı yaptırımlar. Bunlar öğrencinin dosyasından bakılarak yazılması gereken, hassas bilgilerdir. Lise formundaki T.C. kimlik numarası satırı da boş gelir. Formu yazdırdıktan sonra bu satırları elle doldurursun.

Formun altında kurul başkanı ve üyelerin imza yerleri, en altta okul müdürünün "UYGUNDUR" onay bloğu yer alır. Ortaokulda karara katılmayan üye gerekçesini yazarak imzalar (İÖY m.60). Lisede kararlar gerekçeli yazılır ve bütün üyelerce imzalanır (OÖY m.196).

Kararın veliye bildirimi ve itiraz süresi

Bildirim yazısı veliye hitaben hazırlanır. Kurulun hangi tarih ve sayılı kararıyla hangi yaptırımın verildiğini, yaptırımın kimin onayından sonra uygulanacağını ve itirazın süresini ve yolunu yazar. Lisede verilen cezaya karşılık davranış puanından düşülecek puan da metne girer. Karar formunu da seçtiysen yazının ek listesine kurul kararının onaylı örneği eklenir.

Lisede bütün cezalar veliye Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğe göre bildirilir ve tebellüğ belgesi disiplin dosyasında saklanır (OÖY m.169). Bildirim yazısının altındaki tebliğ-tebellüğ kutusu bunun için var. Veliyle görüşerek elden tebliğ ediyorsan görüşmeyi ayrıca veli görüşme formu ile kayda geçirebilirsin.

Sayfadaki sonuç kutusunda şu bilgiler görünür:

• Kurulun adı
• Seçilen yaptırım ya da ceza
• Onay makamı
• İtiraz mercii ve itirazı kimlerin yapabileceği
• İtirazın son günü
• Lisede davranış puanı indirimi
• Kurulun karar süresi

İtirazın son gününü bulmak için "Kararın tebliğ tarihi" alanını doldurman yeter. Süre tebliğ gününü izleyen günden başlar ve 5 iş günü sayılır; cumartesi, pazar ve resmî tatiller atlanır. Bayram arifesinin öğleden sonrası tam tatil sayılmadığı için arife günü iş günü olarak sayılır. Örneğin karar 26.10.2026 pazartesi tebliğ edildiyse 27 ve 28 Ekim sayılır, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı atlanır, 30 Ekim, 2 Kasım ve 3 Kasım sayılır. İtirazın son günü 03.11.2026 olur. Tatil takvimi tanımlı olmayan bir yıla düşen tarihlerde araç yalnız hafta sonlarını atladığını bir notla bildirir.

Ortaokul ve lisede disiplin süreci farkları

Ortaokulda okul değiştirme seçildiğinde araç itirazı değerlendirecek merci olarak ilçe kurulunu gösterir. Lisede seçtiğin cezaya göre onay ve itiraz mercii sonuç kutusunda kendiliğinden değişir.

Disiplin süreci adım adım

1. Olay olur ve tespit edilir. Öğretmen gördüğünü kısa ve olgusal bir yazıyla bildirir. Gözlemini düzenli tutmak için öğrenci gözlem formu işe yarar.
2. Ortaokulda bilinçlendirmeyle düzeltilebilecek davranışlarda önce uyarma süreci işler: sözlü uyarma, EK-9 öğrenci sözleşmesi ve veliyle görüşme (İÖY m.54/3). Davranış sürerse öğretmen dosyayı raporla kurula verir. Lisede konu önce rehberlik servisine iletilir, servisin raporu dosyaya girer (OÖY m.192). Öğrenciyle yapılan görüşmeyi öğrenci görüşme formu ile yazabilirsin.
3. Kurul başkanı öğrencinin ve tanıkların ifadelerini alır.
4. Öğrenci yazılı çağrıyla, imza karşılığı savunmaya çağrılır.
5. Öğrenci savunmasını verir ya da gelmediği tutanakla tespit edilir.
6. Kurul toplanır, gerekçeli kararını EK formuna yazar. Kurul toplantısının genel tutanağı gerekiyorsa kurul ve komisyon tutanağı aracını kullanabilirsin.
7. Karar onay makamına sunulur.
8. Onaylanan karar veliye tebliğ edilir, tebellüğ belgesi dosyaya konur.
9. Veli ya da yönetmeliğin saydığı kişiler süresi içinde itiraz edebilir.

Sürecin öğretmen ve veli gözünden anlatımını ve sık yapılan usul hatalarını öğrenci disiplin süreci adım adım yazısında bulabilirsin.

Ceza takdirinde dikkat edilecekler ve özel eğitim istisnası

Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği kurulun ceza takdir ederken göz önünde tutacağı ilkeleri sayar: 18 yaşına kadar her bireyin çocuk sayılması, çocuğun üstün yararı, gizlilik, sınıf rehber öğretmeninin ve velinin görüşü bunların arasındadır (OÖY m.168). Kurul gerekli gördüğünde bir alt cezayı verebilir.

Zihinsel engeli ya da otizmi olan özel eğitim öğrencisine disiplin cezası uygulanmaz (OÖY m.168/5). Lise seçiliyken araç bu kuralı sonuç kutusunda not olarak hatırlatır. Ortaokul seçiliyken hatırlattığı not ise uyarma sürecidir.

Öğrenci verisi ve dosyanın saklanması

Disiplin dosyası öğrencinin adını, olayı ve ifadeleri içerir; bunlar kişisel ve hassas veridir. Gizlilik, kurulun uyması gereken ilkelerden biridir (OÖY m.168/1-c). Bu yüzden araçta bu belgeler için paylaşım bağlantısı yok. Hazırladığın taslak varsayılan ayarda sayfa açıkken durur; sonra devam etmek istersen sayfanın üstündeki kartta "Bu cihazda sakla" seçeneğini açabilirsin. Ortak kullanılan bir bilgisayarda bu seçeneği kapalı bırak.

İmzalı belgelerin yeri okuldur. Asıl evrak okulun disiplin dosyasında, okulun belirlediği yerde ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin kurallara uygun biçimde tutulur. İndirdiğin PDF ya da Word kopyalarını işin bitince kişisel cihazında bırakmamaya özen göster.

Sıkça sorulan sorular

Araç hangi yaptırımı vereceğimi söylüyor mu?

Hayır. Yaptırımı ya da cezayı kurul takdir eder. Araç, kademenin yönetmeliğindeki yaptırımları listeden seçmeni sağlar ve seçilen kararı belgelere yazar. Onay makamını, itiraz merciini ve lisede puan indirimini de bu seçime göre gösterir.

İtiraz süresi ne zaman başlar?

Tebliğ tarihinden başlar; tebliğ günü sayılmaz, ertesi günden itibaren 5 iş günü sayılır. Hafta sonu ve resmî tatiller süreye girmez. Araç "Kararın tebliğ tarihi" alanından son günü hesaplar.

Öğrenci savunmaya gelmezse karar verilebilir mi?

Evet. Yazılı çağrıya rağmen özürsüz gelmeyen öğrencinin durumu tutanakla tespit edilir ve kurul dosyadaki bilgi ve belgelere göre karar verir. Bunun için gelmeme tutanağını seç ve kurul üyelerine imzalat.

Karar formundaki aile ve sağlık satırları neden boş?

Bu satırlar öğrencinin dosyasındaki bilgilere bakılarak yazılması gereken hassas bilgilerdir. Araç onları sormaz ve boş bırakır; formu yazdırdıktan sonra kurul elle doldurur.

Ortaokulda savunma tutanağını kim imzalar?

Öğrenci, kurul başkanı ve rehberlik öğretmeni. İfadeler kurul başkanınca rehberlik öğretmeni, o yoksa bir öğretmen eşliğinde alınır (İÖY m.60). Araç ortaokul seçiliyken bu imza yerini kendiliğinden ekler.

Lisede kınama cezası davranış puanını kaç düşürür?

Davranış puanı her ders yılı başında 100'dür. Kınama 10, okuldan kısa süreli uzaklaştırma 20, okul değiştirme 40, örgün eğitim dışına çıkarma 80 puan düşürür (OÖY m.170). Ortaokulda davranış puanı yoktur.

Birden fazla tanık için ayrı tutanak çıkar mı?

Evet. Tanıklar listesine her satıra bir ad yaz; araç her tanık için ayrı bir sayfa hazırlar.

Kaynaklar: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.54–62 ve EK-10 (RG 26.07.2014/29072, son değişiklik RG 28.07.2026/33323; mevzuat.gov.tr); Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.163–170, m.192–196 ve EK-1 (RG 07.09.2013/28758, son değişiklik RG 03.07.2026/33299; mevzuat.gov.tr); Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (RG 10.06.2020/31151).

Resmî bir yazıyı serbest metinle hazırlaman gerekirse resmî yazı oluşturucu aynı yazı düzenini kullanır. Kademene göre diğer öğretmen belgelerini ortaokul ve lise sayfalarında bulabilirsin.