İYEP Öğrenci Belirleme, İlerleme ve Değerlendirme

Bu araç bir İYEP grubu için okulda tutulan üç belgeyi tek kayıttan hazırlar: İYEP Okul Komisyonu'nun öğrenci belirleme tutanağı, öğrenme alanı ve tema ilerleme çizelgesi ve öğrenci değerlendirme formu. Sınıfı (2 ya da 3), şubeyi, uygulayıcı öğretmeni, haftalık programı ve öğrencileri bir kez girersin. Her öğrenci için ÖBA sonucunu işaretlersin, araç kimin hangi dersten programa alındığını kendisi çıkarır, haftalık programı MEB çalışma takvimine yayar ve her öğrenme alanının, her temanın hangi tarihler arasında işleneceğini gösterir. Tutanak PDF ve Word olarak, ilerleme çizelgesi ve değerlendirme formu ayrıca Excel olarak iner.

İYEP, yani İlkokullarda Yetiştirme Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre yenilendi. Yeni öğretim programı 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren 2. ve 3. sınıflarda uygulanıyor. Eski programda yalnız 3. sınıflar vardı ve içerik modüllere bölünmüştü; yeni programda Türkçe bir öğrenme alanı, matematik dört tema olarak düzenlendi. Araç yeni yapıya göre çalışır. Öğrencilerin adları ve sonuçları kişisel veri olduğu için araçta paylaşım bağlantısı yoktur.

İYEP'e hangi öğrenciler alınır?

Programın hedef kitlesi öğretim programında sayılır: ilkokulda Türkçe ve matematik derslerinin öğrenme çıktılarını yeterli düzeyde edinemeyen öğrenciler. Bunlar arasında sığınmacı, göçmen, göçer ve yarı göçer ailelerin çocukları, geçici koruma altındaki çocuklar ve mevsimlik tarım işçilerinin çocukları da açıkça anılır. Özel eğitime ihtiyaç duyan öğrenciler bu programın kapsamında değildir; onlar için özel eğitim hizmetleri ayrı yürür.

Programın birkaç ilkesi evrakı da etkiler. Öğrenci İYEP'i kendi okulunda alır, program ücretsizdir ve öğrencinin akranlarından ayrışmış hissetmemesi için tedbir alınır. Programı uygulayacak öğretmende öncelik öğrencinin kendi sınıf öğretmenindir. Araçtaki hazır komisyon kararları bu ilkelerle başlar; istediğin maddeyi silebilir, değiştirebilir ya da yenisini ekleyebilirsin.

ÖBA ve ÖDA nedir?

ÖBA, Öğrenci Belirleme Aracı'dır. Bakanlığın takvimine göre uygulanır, sonuçları e-Okul'daki İYEP İşlemleri Modülü'ne işlenir. Puanlama, Bakanlığın gönderdiği öğretmen yönergeleri formundaki puanlama anahtarına göre yapılır; yayımlanmış sabit bir eşik puanı yoktur, bu yüzden araç da bir eşik uydurmaz. Sen her öğrenci için Türkçe ve matematik sonucunu "Eksik", "Yeterli" ya da "Girmedi" olarak işaretlersin.

ÖDA, Öğrenci Değerlendirme Aracı'dır ve program sonunda yine Bakanlık takvimiyle uygulanır. ÖDA'yı Bakanlık hazırlar ve uygular; araç ÖDA puanı hesaplamaz. Aracın değerlendirme formu, program boyunca senin topladığın öğrenme kanıtlarını düzenlemek içindir.

İYEP öğrenci belirleme tutanağı nasıl doldurulur?

İYEP Okul Komisyonu ÖBA sonuçlarını inceler ve programa alınacak öğrencileri karara bağlar. Tutanak bu kararı kayda geçirir. Araçta şu sırayla ilerlersin:

1. Okul bilgilerini, sınıfı, şubeyi ve uygulayıcı öğretmeni gir. Rehber öğretmeni yazarsan imza bölümüne o da eklenir.
2. Öğrenci listesini yapıştır. Numara ve ad soyad yeterli.
3. Her öğrenci için ÖBA Türkçe ve ÖBA matematik sonucunu seç.
4. ÖBA'da eksik çıkmadığı hâlde komisyonun programa almaya karar verdiği öğrenci varsa o dersi "komisyon kararıyla ekle" olarak işaretle.
5. Programa katılmayacak öğrenci varsa nedenini seç.
6. Komisyon üyelerini ve okul müdürünü gir, tarihi seç.

Araç her öğrencinin derslerini şu kurala göre çıkarır: ÖBA'da o dersten "Eksik" çıkan öğrenci o dersten programa alınır. Komisyonun eklediği ders de programa girer ve açıklama sütununa "komisyon kararıyla eklendi" yazılır. Katılmama nedeni seçilen öğrencinin iki dersi de boş kalır, nedeni açıklamaya yazılır. Nedenler e-Okul İYEP İşlemleri Modülü'ndeki seçeneklerle aynıdır:

Tutanağın tablosunda sıra, numara, ad soyad, iki ÖBA sonucu, İYEP Türkçe ve İYEP matematik sütunları ile açıklama bulunur. Tablonun altında programa alınan öğrenci sayısı ders ders, iki dersten birden alınanlar ve katılmayanlar ayrıca yazılır. Ardından komisyon kararları, üyelerin imzaları ve müdürün "uygundur" imzası gelir. Komisyon üyesi girmezsen araç başkan ve iki üye için boş imza yerleri bırakır; tutanağı elle doldurmak isteyenler için de işe yarar.

Tutanaktaki karar e-Okul'a ayrıca işlenir. e-Okul İYEP İşlemleri Modülü'nde komisyon kararıyla öğrenci ekleme ve çıkarma, gelmeme nedeni seçme ve derslerde "geldi / gelmedi" işaretleme ekranları vardır. Araç e-Okul'a bağlanmaz; tutanak okul dosyası içindir.

İYEP modül takip çizelgesi yerine ne kullanılır?

Arama motoruna hâlâ "İYEP modül takip çizelgesi" yazılıyor. Eski programda Türkçe ve matematik modüllere ayrılmıştı ve öğretmenler hangi öğrencinin hangi modülü bitirdiğini bu çizelgeyle izliyordu. Yeni programda modül yok. Türkçede sınıf düzeyine göre bir öğrenme alanı, matematikte dört tema var. Takip mantığı aynı kaldı: hangi birimi bitirdin, hangi öğrenci hangi durumda. Aracın ilerleme çizelgesi bu yeni yapının takip çizelgesidir.

Programdaki birimler ve süreleri şöyle:

Matematik temaları iki sınıfta da aynıdır, toplam 12 öğrenme çıktısı ve 66 ders saati eder. Sınıfı seçtiğinde araç o sınıfın Türkçe alanını ve dört matematik temasını kendiliğinden seçer; istemediğin birimi kaldırabilirsin.

İlerleme çizelgesinde tarihler nasıl hesaplanır?

Başlangıç tarihini ve haftalık programı girdiğinde araç takvimi gün gün yürür. Her gün için o günün programındaki Türkçe ve matematik saatlerini alır, sıradaki birime yazar. Birimin saati dolunca o gün birimin bitişi olur, kalan saat varsa bir sonraki birime geçer. Resmî tatillerde, ara tatilde, yarıyıl tatilinde ve ders yılı bittikten sonra İYEP dersi yazılmaz. Cumartesi ve pazar ise program izin verdiği için sayılır. Ders yılı bitmeden tamamlanamayacak bir birim için bitiş tarihi yerine "ders yılı sonuna yetişmiyor" yazılır.

Tablonun diğer sütunları elle girdiğin ilerlemeden gelir. Her birimde yaptığın ders saatini yazarsın, araç kalan saati ve yüzdeyi bulur. Alttaki öğrenci tablosunda da her öğrenci için her birimin durumunu "Tamamladı", "Devam ediyor" ya da "Tekrar edecek" olarak seçersin. Öğrenci o dersten programda değilse hücreye çizgi konur. Çizelgenin altında, her öğrenme alanı ve temada en az bir performans görevi uygulanacağı hatırlatılır; bu da programın ölçme ve değerlendirme bölümünden gelir.

Haftalık program sınırları

Program İYEP derslerinin okulun ders saatleri dışında yapılacağını söyler ve üç sınır koyar:

• Hafta içi bir günde en çok 2 ders saati.
• Hafta sonu bir günde en çok 6 ders saati.
• Haftada toplam en çok 10 ders saati.

Araç her satırı bu sınırlarla karşılaştırır. Salıya 3 saat yazarsan, cumartesiyi 7 saate çıkarırsan ya da haftalık toplam 10'u geçerse uyarı çıkar. Seçtiğin birimlerde Türkçe olduğu hâlde programa hiç Türkçe saati koymadıysan bunu da ayrıca söyler. Uyarı belgeyi engellemez, sadece görmeni sağlar.

Örnek bir 3. sınıf İYEP grubunun hesabı

Bir okulda 3/B şubesinde 24 öğrenci var. ÖBA'dan sonra tablo şöyle oluşuyor: Öğrenci 1, Öğrenci 2 ve Öğrenci 3 iki dersten de "Eksik"; Öğrenci 4 ve Öğrenci 5 yalnız Türkçeden "Eksik"; Öğrenci 6 yalnız matematikten "Eksik". Öğrenci 7 ÖBA'da iki dersten de "Yeterli" çıkmış, ama sınıf öğretmeni okuduğunu anlamada zorlandığını gözlemlediği için komisyon onu Türkçeden programa alıyor. Öğrenci 3'ün velisi izin vermiyor.

Araç tutanakta şunu yazar: Türkçe 5 öğrenci (1, 2, 4, 5, 7), matematik 3 öğrenci (1, 2, 6), iki dersten birden 2 öğrenci, programa katılmayan 1 öğrenci. Öğrenci 7'nin açıklamasında "Türkçe komisyon kararıyla eklendi", Öğrenci 3'ün açıklamasında "Veli izni yok" görünür.

Sınıf öğretmeni haftalık programı şöyle kuruyor:

Hafta içi günler 2 saati, cumartesi 6 saati, hafta toplamı 10 saati geçmiyor; uyarı çıkmaz. Haftada 5 saat Türkçe, 5 saat matematik yapılıyor.

1. sınıf Türkçe alanı 26 ders saati. Arada tatil yoksa ilk beş haftanın sonunda 25 saat yapılmış olur. Kalan 1 saat altıncı haftanın salı günü tamamlanır. Yani Türkçe alanı altıncı haftanın salısında biter.

Matematik tarafında aynı hesap temadan temaya akar. 1. tema (10 saat) ikinci haftanın cumartesisinde, 2. tema (10 saat) dördüncü haftanın cumartesisinde biter. 3. tema 12 saat sürdüğü için yedinci haftanın perşembesinde, 34 saatlik 4. tema ise on dördüncü haftanın perşembesinde tamamlanır. Programın tamamı yaklaşık on dört haftalık bir iş. Araya ara tatil ya da bir bayram girerse o günler atlanır ve bitişler kayar; araç gerçek tarihleri seçtiğin ders yılının MEB takvimine göre yazar.

Türkçe alanı bitince salı ve cumartesi Türkçe saatleri boşa kalır. Programı yeniden düzenleyip bu saatleri matematiğe verirsen ilerleme çizelgesi yeni programa göre hesaplanır.

İYEP öğrenci değerlendirme formu nasıl hazırlanır?

Değerlendirme formu her ders için ayrı bir matristir: satırlarda o dersten programa alınan öğrenciler, sütunlarda seçtiğin birimlerin öğrenme çıktıları. 3. sınıf Türkçede 12 çıktı, matematikte 12 çıktı vardır. Her hücreye bir değer yazarsın. Varsayılan ölçek 1-3'tür: 1 Geliştirilmeli, 2 İyi, 3 Çok iyi. İstersen 1-4, 0-4, 1-5, 100'lük puan ya da +/− ölçeğine geçebilirsin.

Araç her öğrencinin yüzdesini ve düzeyini hesaplar. Yüzde, öğrencinin değerlerinin toplamının ölçeğin en büyük değeriyle çıktı sayısının çarpımına oranıdır. 1-3 ölçeğinde düzey, ortalamanın yuvarlandığı değerin adıdır. Formda sütun başlıkları kısa kodlarla (T1, T2… ve M1, M2…) yazılır, altta her kodun karşılığı olan öğrenme çıktısı tam adıyla durur.

Programın ölçme ve değerlendirme anlayışı geliştirici değerlendirmeye dayanır. Gözlem, çalışma kâğıdı ve performans görevi gibi kanıtlar toplanır. Değerler, eğilimler, okuryazarlık becerileri ve sosyal-duygusal beceriler de izlenir, ama bunlar notla değerlendirilmez. Formun altındaki not da bunu söyler: değerlendirme not yerine geçmez, program sonundaki düzey ÖDA ile belirlenir.

Hangi belgeyi ne zaman bastırırsın?

• Öğrenci belirleme tutanağı. ÖBA sonuçları e-Okul'a girildikten ve komisyon toplandıktan sonra, program başlamadan önce.
• İlerleme çizelgesi. Program başında planlanan tarihleri görmek için bir kez, sonra ay sonlarında ya da her birim bittiğinde yapılan saatleri güncelleyerek.
• Değerlendirme formu. Her öğrenme alanı ya da tema bittiğinde, performans görevi ve gözlemlerden sonra.

Üç belge aynı kayıttan çıktığı için öğrenci listesi, öğretmen adı ve program her belgede aynıdır. Bir öğrenci programdan çıkarsa nedenini seçmen yeter; ilerleme çizelgesinden ve değerlendirme formundan da düşer.

Yeni İYEP Yönergesi ne durumda?

Bakanlığın İYEP sitesindeki duyuruda yeni dönem için hazırlıkların sürdüğü ve yeni İYEP Yönergesi'nde sona yaklaşıldığı söyleniyor. Bu yazının güncellendiği tarihte yönerge henüz yayımlanmamıştı. Bu yüzden aracın kuralları yayımlanmış öğretim programına ve e-Okul kullanım rehberine dayanır; yönergede yer alıp bunlarda yer almayan ayrıntılar (komisyonun kimlerden oluşacağı gibi) için okul yönetiminin ve ilçe millî eğitim müdürlüğünün yazılarını esas al. Yönerge yayımlandığında araç ve bu sayfa ona göre gözden geçirilecek.

Sıkça sorulan sorular

İYEP hangi sınıflarda uygulanıyor?

Yenilenen programla 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren 2. ve 3. sınıflarda. 2. sınıfta Türkçe ilk okuma yazmaya, 3. sınıfta okuduğunu ve dinlediğini anlamaya odaklanır. Matematik temaları iki sınıfta aynıdır.

İYEP haftada kaç saat yapılır?

Okulun ders saatleri dışında, hafta içi günde en çok 2, hafta sonu günde en çok 6 ve haftada toplam en çok 10 ders saati.

Programı kim uygular?

Öncelik öğrencinin kendi sınıf öğretmenidir. Araçta uygulayıcı öğretmenin adı üç belgenin hepsine yazılır.

ÖBA'da yeterli çıkan öğrenci programa alınabilir mi?

Evet, İYEP Okul Komisyonu kararıyla. e-Okul İYEP İşlemleri Modülü'nde komisyon kararıyla öğrenci ekleme seçeneği var. Araçta bu öğrencinin ilgili dersini "komisyon kararıyla ekle" olarak işaretlersin, tutanağa açıklamasıyla geçer.

Veli izin vermezse ne olur?

Öğrenci programa katılmaz. e-Okul'da gelmeme nedeni olarak "veli izni yok" seçilir. Araçta da aynı nedeni seçtiğinde öğrenci tutanakta katılmayanlar arasında sayılır.

Araç ÖDA sonucunu hesaplıyor mu?

Hayır. ÖDA'yı Bakanlık uygular. Araçtaki değerlendirme formu, program boyunca öğrenme çıktılarına göre tuttuğun gözlemleri düzenler.

Eski İYEP modül çizelgesini kullanmaya devam edebilir miyim?

Yeni programda modül yapısı olmadığı için eski çizelgedeki modül adları ve süreleri artık programla örtüşmez. Türkçe öğrenme alanı ve dört matematik temasıyla hazırlanmış bir ilerleme çizelgesi kullanman gerekir.

Kaynaklar: Millî Eğitim Bakanlığı, İlkokullarda Yetiştirme Programı (İYEP) Öğretim Programı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (iyep.meb.gov.tr); İYEP duyurusu "İYEP'te Yeni Dönem İçin Geri Sayım Başladı" (iyep.meb.gov.tr); e-Okul İYEP İşlemleri Modülü Kullanım Rehberi (iyep.meb.gov.tr).

İlgili araçlar: kazanım değerlendirme çizelgesi, ilkokul gelişim raporu, performans görevi değerlendirme formu, DYK kurs planı, yoklama ve puantaj ve okul takvimi. İlkokulun diğer belgeleri ilkokul sayfasında, bütün belgeler öğretmen evrakları sayfasında.