- DYK'da görev almak için öğretmen e-Kurs modülünden başvurur, görevlendirmeyi il ya da ilçe merkez komisyonu yapar.
- Kurs merkezinde yoklama defteri, kurs ders defteri, gelen-giden yazı dosyası, ders planları dosyası ve denetim defteri tutulur.
- Öğretmenin elinde üç belge döner: haftalık kurs planı, aylık yoklama ve aylık ek ders puantajı.
- Kursun toplam ders saatinin beşte biri kadar özürsüz devamsızlık yapan öğrencinin kaydı silinir; yarısında veliye haber verilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Destekleme ve yetiştirme kursları MEB'in yönergesine göre yürür ve yönerge değişebilir. Kurs takvimi, ödeme ve evrak düzeni için il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünden ve kurs merkezi müdürlüğünden teyit al.
DYK'ya ilk kez giren öğretmenin sorusu genellikle aynıdır: derse girmek kolay da hangi kâğıdı ne zaman vereceğim? Kurs merkezleri arasında küçük farklar olsa da evrakın iskeleti yönergede yazılıdır. Bu yazıda başvurudan dönem sonuna kadar öğretmenin önüne gelen evrakı sırasıyla anlatıyorum. Plan, yoklama ve puantajı aşağıdaki araçla aynı takvimden hazırlayabilirsin.
DYK'da görev almak için e-Kurs başvurusu
Destekleme ve Yetiştirme Kursları Yönergesi'nin 8. maddesine göre öğretmenler kurslarda görev almak için e-Kurs modülünden başvurur. Görevlendirmeyi il ya da ilçe merkez komisyonu yapar. Başvuru dönemi kurs merkezinden ve ilçe duyurularından takip edilir; kendi okulun kurs merkezi olmasa bile başka bir merkezdeki gruba başvurabilirsin.
Kurslar ortaokullarda, ortaöğretim kurumlarında ve halk eğitimi merkezlerine bağlı olarak açılır; hangi okulun kurs merkezi olacağını il ya da ilçe merkez komisyonu belirler. İlkokullarda kurs yalnız yaz okulu kapsamında açılır (m.4/1). Eğitim-öğretim dönemi kursları eylülün ilk haftası başlar ve ders yılı sonuna kadar sürebilir (m.6/1). Kurs için öğrenciden ücret alınmaz (m.21/2).
Kurs açılırken öğretmenin bilmesi gerekenler
Görevlendirme çıktıktan sonra eline bir grup, bir ders ve bir program gelir. Programı kontrol ederken şu sınırlara bak:
- Bir ders saati 40 dakikadır (m.6/4).
- Bir kurs günü en az 2, en çok 8 ders saatidir. Ortaokulda yaz dışında hafta içi günde en çok 3, hafta sonu en çok 8 saat yapılır (m.6/5).
- Kurslar cumartesi ve pazar esastır. Hafta içi yapılacaksa okulun ders saatleri dışında ve en geç 22.00'ye kadar (m.6/3).
- Eğitim-öğretim dönemi kursu 16 ile 40 hafta, yaz kursu 4 ile 8 hafta sürer (m.6/2).
- Grup 16 ile 24 öğrencidir; komisyon onayıyla en az 5 öğrenciyle açılabilir (m.10).
Gruplar hazır bulunuşluk sınavı sonuçlarına göre oluşturulur. Kurs boyunca konu tarama ve deneme sınavları, sonunda son test yapılır (m.18). Bu sınavların takvimi Bakanlıkça duyurulur; planını yaparken bu haftaları da hesaba katmak işini kolaylaştırır.
Kurs merkezinde hangi defterler tutulur?
Yönergenin 22. maddesi kurs merkezinde tutulacak defter ve dosyaları sayar:
| Defter / dosya | Öğretmeni ilgilendiren kısmı |
|---|---|
| Öğrenci/kursiyer yoklama defteri | Her kurs gününde yoklamayı sen alırsın |
| Kurs ders defteri | İşlenen konu ve imza |
| Gelen ve giden yazı dosyası | Görevlendirme ve duyurular buraya girer |
| Kurs ders planları dosyası | Haftalık planın burada durur |
| Denetim defteri | Denetimde idare doldurur |
Bu işler elektronik ortamda da yürütülebilir. Pratikte yoklama hem deftere hem e-Kurs modülüne işlenir (m.12/2). Defteri kurs merkezi tutar, e-Kurs girişini çoğu merkezde idare yapar; senin işin yoklamayı doğru ve zamanında vermektir.
Haftalık kurs planını takvime göre yazmak
Kurs yıllık planları Bakanlıkça yayımlanır, il ve ilçe zümreleri bunlara göre uygulama planını hazırlar (m.18). Senin grubun için yapacağın iş, bu sıradaki konuları gerçek kurs haftalarına yerleştirmektir.
Burada en sık hata, ara tatil haftasına konu yazmaktır. Yarıyıl tatili dışındaki ara tatillerde kurs yapılmaz (m.6/1). Resmî tatiller de kurs günü değildir. Yarıyıl tatilinde ise kurs merkezi isterse kurs devam eder. Planı takvime bakmadan hazırlarsan son haftalarda konu yetişmez ya da boş hafta kalır. Araç bu haftaları kendiliğinden işaretler; sen yalnız konu sütununu doldurursun.
Yoklama ve devamsızlık pratiği
Yönergenin 12. maddesi kursa devamı zorunlu tutar. Kursun toplam ders saatinin beşte birine özürsüz devam etmeyen öğrencinin o dersten kaydı silinir. Sınırın yarısına gelen öğrencinin velisine haber verilir ve varsa özür belgesi istenir. Özür belgesi ya da yazılı veli beyanı, özür gününü izleyen 5 iş günü içinde, zorunlu hâllerde 10 iş günü içinde kurs merkezine verilir.
Pratikte işe yarayan birkaç alışkanlık:
- Yoklamayı gün olarak değil ders saati olarak tut. Cumartesi 3 saatlik kursta ilk dersten sonra gelen öğrencinin devamsızlığı 1 saattir.
- Sınırı kursun başında hesapla ve not et. Haftada 5 saatlik, 26 haftalık bir kursta toplam 130 saat, sınır 26, bildirim eşiği 13 saattir. Bu sayılar örnektir; senin grubunun sayısı kendi takvimine göre çıkar.
- Özürlü devamsızlığı ayrı işaretle. Aylık çizelgede "Ö" harfi bunun için kullanılır.
- Grubun 16 öğrencinin altına düşmesi kursun kapatılmasını gündeme getirebilir (m.11). Devamsızlığı artan öğrencileri erken fark etmek bu yüzden de önemli.
Ek ders puantajı ve ödeme
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176. maddesine göre DYK'da görev alan öğretmenin ek dersi yüzde 100 artırımlı ödenir. Hafta sonu yapılan ya da hafta içi 18.00'den sonra başlayan saatler gece göstergesiyle, hafta içi gündüz saatleri gündüz göstergesiyle hesaplanır.
Ay sonunda kurs merkezi senin için bir puantaj hazırlar ya da senden ister. Puantajdaki günlerin yoklama defterindeki günlerle aynı olması gerekir. Bayram ya da ara tatil haftasına saat yazılırsa, bir kurs günü kurs merkezinin kararıyla iptal edildiği hâlde puantajda kalırsa sorun çıkar. Araç plan, yoklama ve puantajı aynı takvimden ürettiği için bu üç belge birbirini tutar. Diğer ek derslerinle birlikte tek çizelge gerekiyorsa ek ders puantaj çizelgesi, saat ücretinin hesabı için ek ders ücreti aracına bakabilirsin.
Dönem sonunda kapanış
Dönem sonunda ölçme ve değerlendirme sonuçları raporlanır (m.13/3). Son testin sonuçlarını, kurs ders defterini ve planı kurs merkezine eksiksiz teslim et. Bir sonraki dönem aynı grupla devam edeceksen yeni planı, ara tatilleri ve sınav haftalarını gözeterek baştan kur.
İlkokulda yürütülen yetiştirme programı için İYEP belge seti aracını, kademene göre diğer belgeler için ortaokul ve lise sayfalarını kullanabilirsin.
Kaynaklar: MEB Destekleme ve Yetiştirme Kursları Yönergesi (Makam Oluru 15.08.2023/81543304, değişiklikler 22.11.2023 ve 06.03.2024), ogm.meb.gov.tr; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.176, mevzuat.gov.tr.
