- Öğretmenin yıllık izni yoktur; yaz ve dinlenme tatillerinde izinli sayılır (657 m.103). Müdür ve müdür yardımcıları ise yıllık izin kullanır.
- Memurun yıllık izni 1–10 yıl hizmette 20 gün, 10 yıldan fazla hizmette 30 gündür (657 m.102).
- Yalnız önceki yılın izni devreder; daha eski yılların kullanılmayan hakları düşer.
- Memurun 10 günü aşan mazeret izni yıllık izninden düşülür; öğretmene ikinci 10 gün verilmez.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. İzin günlerinin iş günü mü takvim günü mü sayılacağı gibi bazı konularda kurumların uygulaması farklı olabilir. Kesin sayı için il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünün yazılarına ve personel biriminin uygulamasına bak.
Yıl sonuna yaklaşırken okul idaresinin en sık duyduğu soru şudur: "Benim kaç gün iznim kaldı?" Cevap basit görünür ama arkasında birkaç ayrı hesap vardır. Kişinin statüsü hakkı değiştirir, önceki yıldan gelen devir sınırlıdır, mazeret izni bazen yıllık izinden düşer. Bu yazıda okulda izin takibinin nasıl yapılacağını adım adım anlatıyoruz. Çizelgeyi aşağıdaki araçla hazırlayabilirsin.
Okulda kimin yıllık izni var?
Okuldaki personel izin bakımından üç gruba ayrılır.
Öğretmenler yıllık izin kullanmaz. 657 sayılı Kanun m.103, öğretmenlerin yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayıldığını ve bunlara hastalık ile mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin verilmeyeceğini söyler. Öğretmenin izin takibinde bu yüzden yalnız mazeret, rapor ve diğer izinler yer alır.
Yöneticiler ve memurlar yıllık izin kullanır. Okul müdürü ve müdür yardımcıları öğretmen kadrosunda olsa da yöneticilik görevi nedeniyle bu gruba girer. Memurun izni 657 m.102'ye göre hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlarda 20 gün, 10 yıldan fazla olanlarda 30 gündür. Zorunlu hâllerde gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün yol izni eklenebilir.
İşçiler ise 4857 sayılı İş Kanunu m.53'e tabidir. Kıdeme göre 14, 20 ya da 26 gün izin alırlar; 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstündekilerin izni 20 günden az olamaz.
Devreden izin nasıl sınırlanır?
657 m.103'e göre yıllık izin toptan ya da kısım kısım kullanılabilir ve birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl dışında kalan yılların kullanılmayan izinleri düşer. Yani bir memur iki yıl önceki iznini artık kullanamaz.
İzin takibinde bu kural şöyle işler: yıl sonunda kişinin o yıldan kalan izni ertesi yıla devir olarak yazılır. Devir hiçbir zaman önceki yılın kendi hakkından büyük olamaz. 30 gün hakkı olan bir müdür yardımcısının devri en çok 30 gündür; 20 gün hakkı olan memurun devri en çok 20.
Kullanımda önce devreden izin harcanır, sonra o yılın izni. Böylece kişi yıl içinde ne kadar kullanırsa kullansın, düşme riski olan gün önce biter.
Kalan izin nasıl hesaplanır?
Kalan izni bulmak için dört sayıya ihtiyacın var: yıllık hak, devir, kullanılan yıllık izin ve varsa yıllıktan düşülen mazeret günleri. Bir örnekle bakalım.
12 yıllık hizmeti olan bir müdür yardımcısının hakkı 30 gün, önceki yıldan devri 18 gün. 26–30 Ekim arasında yıllık izin alıyor. Bu beş günün içinde 29 Ekim tam gün resmî tatil; 28 Ekim ise yarım gün olduğu için çalışma günü sayılır. Hafta sonu ve tam gün tatiller düşülerek sayıldığında izin 4 gün tutar.
| Kalem | Gün |
|---|---|
| Önceki yıldan devir | 18 |
| Bu yılın hakkı | 30 |
| Kullanılan (önce devirden düşülür) | 4 |
| Devirden kalan | 14 |
| Bu yıldan kalan | 30 |
| Toplam kalan | 44 |
Yıl sonunda bu kişinin ertesi yıla devri, bu yıldan kalan 30 gündür. Devirden kalan 14 gün o yılın sonunda düşer.
Yıllık iznin iş günü olarak mı yoksa takvim günü olarak mı sayılacağı konusunda okullar arasında farklı uygulamalar var. Araç varsayılan olarak iş gününü kullanır ama takvim gününe geçebilir ya da tek bir kaydın gününü elle yazabilirsin. Kurumunun uygulamasıyla aynı sayımı seç.
Mazeret izni yıllık izni nasıl etkiler?
657 m.104/C'ye göre bir yıl içinde 10 gün mazeret izni verilebilir. Zaruret hâlinde öğretmenler hariç 10 gün daha verilebilir ve bu ikinci izin yıllık izinden düşülür. Takipte bunun karşılığı şudur:
- Öğretmende mazeret izni 10 günle sınırlıdır.
- Memur ve yöneticide 10 günü aşan kısım yıllık izinden düşer.
4 yıllık hizmeti olan bir memur yıl içinde 12 gün mazeret izni kullandıysa 2 gün yıllık izninden gider ve 20 günlük hakkından 18 gün kalır. Mazeret izninin hangi durumlarda verildiğini ve öğretmenin bu izni nasıl kullanacağını öğretmen mazeret izni kaç gün yazısında ayrıca anlattık.
Babalık (10 gün), evlilik ve ölüm (7 gün), analık izni, hastalık raporu ve refakat izni yıllık izinden düşülmez. Bunlar takipte ayrı sütunlarda toplanır. Analık izni 7578 sayılı Kanunla doğumdan önce 8, sonra 16 hafta olmak üzere 24 haftaya çıktı.
İzin kartı ve izin defteri ne işe yarar?
Takibi üç belgeyle yapmak işini kolaylaştırır.
- Özet çizelge: tüm personeli tek tabloda gösterir. Yıl sonunda devirleri belirlemek için kullanılır.
- Kişi izin kartı: her personelin hakkını, devrini, kalan iznini ve yıl içindeki bütün izinlerini tek sayfada toplar. Özlük dosyasına konur ya da kişiye imzalatılır.
- İzin defteri: bütün izinleri tarih sırasıyla listeler. Basılı defterle karşılaştırmak için kullanışlıdır.
Kayıt girerken iki hataya dikkat et. Birincisi aynı iznin iki kez girilmesi: tarihleri çakışan iki kayıt genellikle bundan kaynaklanır. İkincisi öğretmene yıllık izin kaydı girilmesi: öğretmenin yaz tatilindeki izni ayrıca kaydedilmez.
Sık yapılan izin takibi hataları
- Devri sınırsız taşımak: üç yıl önceki izin artık kullanılamaz.
- Mazeret iznini yıllık izinle karıştırmak: memurun ikinci 10 günü yıllıktan düşer, ilk 10 gün düşmez.
- Rapor günlerini takipten çıkarmak: rapor günleri ek ders ödemesini de etkiler. Ay sonunda aynı aralıkları ek ders puantaj çizelgesi aracına girmeyi unutma.
- İşçiyi memur gibi saymak: işçinin hakkı İş Kanununa göre bulunur; kıdem ve yaş birlikte dikkate alınır. Tek bir işçinin hakkını yıllık izin hesaplama aracıyla da kontrol edebilirsin.
İzin dilekçesini hazırlamak için öğretmen izin dilekçesi aracını kullanabilirsin.
Kaynaklar: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.102, m.103, m.104, m.105 (mevzuat.gov.tr); MEB Personeli İzin Yönergesi m.7 (memurlar.net); 4857 sayılı İş Kanunu m.53.
