Öğretmen Maaş Hesaplama

Bu araç kadrolu öğretmenin bir aylık maaşını bordrodaki gibi kalem kalem hesaplar. Bordro ayını, kariyer basamağını, derece ve kademeni, hizmet yılını, emeklilik statünü ve aile durumunu girersin; araç aylığı, ek göstergeyi, taban ve kıdem aylığını, yan ödemeyi, eğitim-öğretim tazminatını, ek ödemeyi, ilave ödemeyi, aile ve çocuk yardımını ayrı ayrı yazar. Sonra emeklilik kesintisini, genel sağlık sigortasını, gelir vergisini ve damga vergisini düşer ve net maaşı gösterir. İstersen o ay ödenen brüt ek dersi, sendika aidatını ve toplu sözleşme ikramiyesini de ekleyebilirsin.

Maaşına gelecek dönemde ne kadar zam yapılacağını merak ediyorsan memur maaşı zammı aracı o iş içindir. Ek ders tutarını ayrıca hesaplamak için ek ders ücreti aracını kullan, bulduğun brütü buradaki ek ders alanına yaz.

Öğretmen maaşı nasıl hesaplanır?

1. Bordro ayını seç. Katsayılar ocak ve temmuzda değişir, gelir vergisi dilimi de yıl içinde ilerler.
2. Kariyer basamağını seç: öğretmen, uzman öğretmen ya da başöğretmen.
3. Derece ve kademeni yaz. e-Bordro'da ya da hizmet belgende "görev aylığı" derecesi yazar. Dört yıllık lisansla göreve başlayan öğretmen genellikle 9. derecenin 1. kademesinden başlar.
4. Hizmet yılını gir. Kıdem aylığı buna göre hesaplanır.
5. Emeklilik statünü seç: 1 Ekim 2008'den önce memur olduysan Emekli Sandığı (5434), sonra olduysan SGK (5510).
6. Eşin çalışmıyorsa aile yardımı anahtarını aç, çocuklarını 0-6 yaş ve 6 yaş üstü olarak gir.
7. O ay ödenen ek ders, sendika aidatı ya da toplu sözleşme ikramiyesi varsa ekle.
8. Bordrondaki bir oran ya da ek gösterge farklıysa Gelişmiş bölümünden düzelt.

Öğretmen maaşının kalemleri

Bir öğretmen bordrosunda ödemeler üç türlü hesaplanır: gösterge × aylık katsayı, puan × yan ödeme katsayısı ve oran × en yüksek Devlet memuru aylığı. Aylık katsayı şu an 1,575512; araç seçtiğin ayın katsayılarını kullanır.

En yüksek Devlet memuru aylığı, 9.500 göstergenin aylık katsayıyla çarpımıdır. Eğitim-öğretim tazminatı ve ek ödeme bu tutarın bir yüzdesi olduğu için kıdemsiz bir öğretmenle kıdemli bir öğretmen arasında bu iki kalemde büyük fark yoktur; farkı aylık, ek gösterge ve kıdem aylığı yaratır.

Derece ve kademe maaşı nasıl etkiler?

657 sayılı Kanun'un gösterge tablosunda 15 derece ve her derecede 4 ile 9 arasında kademe vardır. Her yıl bir kademe, her üç yılda bir derece ilerlersin. 9. derecenin 1. kademesinin göstergesi 620, 1. derecenin 4. kademesininki 1.500'dür. Derece yükseldikçe ek gösterge de devreye girer: öğretmenlerde 8. derecede 1.400 olan ek gösterge 1. derecede 3.600'e çıkar, 9. derece ve altında ek gösterge yoktur.

Derece ve kademe, eğitim-öğretim tazminatının oranını da belirler: 1-2. derecede yüzde 120,56, 3-4. derecede yüzde 115,56, diğer derecelerde yüzde 105,56.

Uzman öğretmen ve başöğretmen maaşı

Kariyer basamağı ek göstergeyi değiştirmez; eğitim-öğretim tazminatına ilave bir oran ekler. Araç bu ilaveyi 1-2. derecede uzman öğretmen için yüzde 60, başöğretmen için yüzde 120, diğer derecelerde sırasıyla yüzde 50 ve yüzde 100 olarak uygular. Bu oranlar en yüksek Devlet memuru aylığına uygulandığı için uzman öğretmen ile öğretmen arasındaki fark derece aynı kaldıkça her ay aynıdır. Bu ilave oranları birincil karar metninden teyit edemedik; bordronda farklıysa Gelişmiş bölümünden toplam oranı yaz.

Meslek dersi öğretmenlerine ilave tazminat

Mesleki ve teknik okullarda kendi alanında fiilen atölye, laboratuvar ya da meslek dersi öğretmeni olarak derse giren öğretmenlere, eğitim-öğretim tazminatının üstüne ilave bir eğitim-öğretim tazminatı ödenir. Oran, öğretmenin alanına ve o alandaki yükseköğreniminin dört ya da iki yıllık oluşuna göre değişir; eğitim-öğretim tazminatı gibi en yüksek Devlet memuru aylığına uygulanır.

Alan grupları ve oranlar, Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın (III) sayılı cetvelinin (A) bölümünde yer alır; alan adları 2014/5800 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile güncel MEGEP alanlarına göre düzenlenmiştir.

Araçta "Meslek dersi alanı" listesinden alanını seçersen bu tazminat ayrı bir kalem olarak eklenir. İlave tazminat da eğitim-öğretim tazminatı gibidir: gelir vergisine girmez, yalnız damga vergisi kesilir ve 2008 sonrası memurda prime esas kazanca dahildir. Alan grubunu bordrondaki ilave tazminat satırından teyit edebilirsin; 2014 sonrası yeni açılan bir alandaysan ve listede bulamıyorsan bordrondaki oranı esas al.

Öğretmen maaşından hangi kesintiler yapılır?

Kesintiler emeklilik statüne göre değişir.

• 1 Ekim 2008'den sonra memur olduysan (5510): prime esas kazanç aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylığı ve eğitim-öğretim tazminatının toplamıdır. Bunun yüzde 9'u malullük, yaşlılık ve ölüm primi, yüzde 5'i genel sağlık sigortası primi olarak kesilir. Yan ödeme, ek ödeme ve ilave ödeme prim matrahına girmez.
• 1 Ekim 2008'den önce memur olduysan (5434): emekli keseneği, aylık, ek gösterge, taban ve kıdem aylığının toplamı üzerinden alınır. Araç kesenek oranını yüzde 16, genel sağlık sigortasını yüzde 5 alır ve ikisini de aynı matrahtan hesaplar; bu bir yaklaşımdır, bordrondaki tutar küçük farklarla değişebilir.
• Gelir vergisi yalnız aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylığı, yan ödeme ve ek ders üzerinden alınır; emeklilik ve sağlık primleri matrahtan düşülür. Vergi yıl başından birikerek hesaplanır, yani matrahın büyüdükçe yüzde 15'lik dilimden yüzde 20'ye geçersin. Asgari ücretin vergisi kadar istisna her ay düşülür.
• Damga vergisi aile ve çocuk yardımı dışındaki bütün ödemelerden binde 7,59 oranında alınır, asgari ücretin damga vergisi kadarı düşülür.
• Eğitim-öğretim tazminatından, ek ödemeden ve ilave ödemeden yalnız damga vergisi kesilir. Aile ve çocuk yardımından hiçbir kesinti yapılmaz.

Örnek öğretmen bordrosu

Varsayımsal olarak katsayının 1,5, taban aylık katsayısının 25, yan ödeme katsayısının 0,5 olduğunu düşünelim. 7. derecenin 2. kademesinde, 8 yıllık, bekâr bir öğretmen:

Bu örnekte brüt yaklaşık 77.070 TL olur. Kesintilerden en büyüğü prim kesintisidir; gelir vergisi, matrah asgari ücret düzeyinde kaldığı için istisnayla büyük ölçüde sıfırlanır. Gerçek katsayılarla tutarı araçta görürsün.

Neden bordromla birkaç lira farklı çıkıyor?

Araç bordrodaki genel kalemleri hesaplar. Şunlar hesaba girmez ya da senin girdine bağlıdır: bölge tazminatı ve kalkınmada öncelikli yöre ödemeleri, nöbet ve belleticilik gibi ek ders türleri, icra ve nafaka kesintileri, BES, İLKSAN aidatı, ay içinde göreve başlama ya da ücretsiz izin nedeniyle eksik ödenen günler. Önceki aylarda yüksek ek ders aldıysan gelir vergisi dilimin aracın tahmininden önce yükselmiş olabilir; Gelişmiş bölümünden önceki ayların toplam matrahını yazarsan vergi bordronla aynı hizaya gelir.

Öğretmen maaşı hesabında sık yapılan hatalar

• Kazanılmış hak aylığını görev aylığıyla karıştırmak. Maaş görev aylığı derecesinden ödenir, emeklilikte kazanılmış hak aylığı esas alınır.
• 2008 öncesi ve sonrası memurların kesintilerini aynı sanmak.
• Aile yardımını eşi çalışan öğretmene de eklemek. Eşi çalışıyorsa ya da aylık alıyorsa aile yardımı ödenmez; eşlerin ikisi de memursa yardım birine ödenir.
• Ek dersi net olarak yazmak. Bu alan brüt tutar ister.
• Yılın son aylarında da yüzde 15 dilimini beklemek.

Sıkça sorulan sorular

Yeni atanan öğretmen maaşı ne kadar?

Dört yıllık lisans mezunu yeni atanan öğretmen genellikle 9. derecenin 1. kademesinden başlar, ek göstergesi yoktur ve kıdem aylığı sıfırdır. Aracı 9/1, 0 hizmet yılı ve SGK statüsüyle çalıştırırsan geçerli katsayılarla net maaşı görürsün.

Uzman öğretmen ne kadar fazla maaş alır?

Fark eğitim-öğretim tazminatındaki ilaveden gelir: 1-2. derecede en yüksek Devlet memuru aylığının yüzde 60'ı kadar brüt fark oluşur. Bu kalemden yalnız damga vergisi kesildiği için brüt farkın neredeyse tamamı nete yansır.

Eğitim-öğretim tazminatından vergi kesilir mi?

Gelir vergisi kesilmez; yalnız damga vergisi kesilir. Ek ödeme ve ilave ödeme için de durum aynıdır.

Kıdem aylığı kaç yıla kadar artar?

Her tam hizmet yılı için 20 gösterge eklenir. 25 yılı dolduran öğretmenin kıdem göstergesi 500'de sabitlenir.

Çocuk yardımı ne zaman artar ne zaman azalır?

0-6 yaş (72. ay dahil) çocuk için 500, daha büyük çocuk için 250 gösterge ödenir. Çocuk 6 yaşını doldurduğu ayı izleyen aydan itibaren tutar yarıya iner; 25 yaşını dolduran ya da evlenen çocuk için yardım kesilir.

Ek dersim maaşımın vergisini etkiler mi?

Evet. Ek ders ücreti gelir vergisi matrahına eklenir. Ek dersi yüksek öğretmen yılın daha erken bir ayında yüzde 20 dilimine geçer ve bu, sonraki aylarda maaşının netini de düşürür.

Kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu: m.43 gösterge tablosu, ek gösterge cetveli, m.152 tazminatlar, m.202 aile yardımı.
• 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname: m.1 taban ve kıdem aylığı, ek m.9 ek ödeme ve (I) sayılı cetvel, ek m.40 ilave ödeme.
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.80 prime esas kazanç, m.81 prim oranları.
• Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar (2006/10344): yan ödeme ve eğitim-öğretim tazminatı oranları, (III) sayılı cetvel (A) meslek dersi ilave tazminatı alan grupları. Alan adları 2014/5800 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Resmî Gazete 16/1/2014, Sayı 28884) ile güncellenmiştir.
• Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali ve Sosyal Haklar genelgeleri (aylık, taban aylık ve yan ödeme katsayıları).

İlgili araçlar: sınav görev ücreti, memur emekli ikramiyesi, gelir vergisi, damga vergisi.