- Özürlü devamsızlık, özür belgesi ya da yazılı veli beyanı süresinde verilen gündür: ilkokul ve ortaokulda 3 iş günü, lisede 5 iş günü; zorunlu hâllerde okul yönetimi süreyi 20 iş gününe kadar uzatabilir.
- Özürlü gün de devamsızlıktır: lisede toplam 30 günlük sınıra girer.
- İzinli sayılan günler ise devamsızlığa hiç girmez: lisede faaliyet izni, mülki amirin tespitiyle eğitime erişimin mümkün olmadığı günler, ilköğretimde sağlık kurulu raporu süresi bunlardandır.
- Lisede bazı öğrenci grupları için toplam süre 40, 60 ya da 70 güne çıkar; hangisinin uygulandığını okul yönetimi belirler.
Bir günün devamsızlık kaydında üç ihtimal var: özürsüz, özürlü ya da izinli. Özürlü gün devamsızlıktan sayılır ama özürsüz sınıra girmez; izinli gün ise devamsızlık süresine hiç eklenmez. Hangi günün hangisi olduğunu belge, süre ve yönetmelik maddesi belirler. Bu yazı bu ayrımı kademe kademe anlatıyor; sınıfın günlük yoklamasını tutmak için devamsızlık takip çizelgesi aracını kullanabilirsin.
Özürsüz, özürlü ve izinli arasındaki fark
| Kayıt | Ne demek? | Sınıra etkisi |
|---|---|---|
| Özürsüz | Okula gelmeyen ya da derse girmeyen öğrenci için süresinde belge verilmemiş gün | Özürsüz ve toplam sınıra girer |
| Özürlü | Özür belgesi ya da yazılı veli beyanı süresinde verilmiş gün | Yalnız toplam sınıra girer |
| İzinli | Yönetmeliğin izinli saydığı ya da devamsızlıktan saymadığı gün | Hiçbir sınıra girmez |
Lisede bu ayrım doğrudan sınıf geçmeyi etkiler: Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin (OÖY) 36. maddesinin 5. fıkrasına göre özürsüz devamsızlığı 10 günü ya da toplam devamsızlığı 30 günü aşan öğrenci, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır. Ortaokulda Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin (İÖY) 31. maddesi yalnız özürsüz devamsızlığa bakar: eğitim ve öğretim yılında özürsüz 20 gün ve üzeri devamsızlık yapan öğrencinin sınıf geçmesine ya da tekrarına ikinci dönemin son haftasında şube öğretmenler kurulu karar verir. İlkokulda devamsızlığa bağlı bir gün sınırı yoktur; okula hiç devam etmeyen ya da yönetmelikteki mazeretler dışında en az bir dönem devam etmeyen öğrenciye sınıf tekrarı yaptırılır (İÖY m.31/1).
Özür belgesi ne zaman ve nasıl verilir?
Özürlü sayılmanın tek yolu belgedir. Yönetmelikler iki tür belge sayar: özür belgesi ya da yazılı veli beyanı. Belgeyi okul yönetimine veli verir ve okul yönetimi e-Okul'a işler.
| Kademe | Teslim süresi | Uzatma | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İlkokul ve ortaokul | Özür gününü takip eden en geç 3 iş günü | Zorunlu hâllerde okul yönetimince en çok 20 iş günü | İÖY m.18/3-f |
| Lise | Özür gününü takip eden en geç 5 iş günü | Zorunlu hâllerde okul yönetimince en çok 20 iş günü | OÖY m.36/7 |
Bu süre geçtikten sonra gelen belge için gün özürsüz kalabilir. Uzatma kararı okul yönetiminindir; öğretmen kendiliğinden süreyi uzatamaz. Hastanede yatan bir öğrencinin velisi belgeyi süresinde getiremeyecekse, durumu okula erken bildirmesi uzatma kararını kolaylaştırır.
Çizelgede pratik kural şudur: belge gelene kadar günü özürsüz yaz, belge gelince özürlüye çevir. Böylece süre dolduğunda çizelge zaten doğru durumu gösterir. Resmî sayı her zaman e-Okul'daki sayıdır.
Yazılı veli beyanı neyi kapsar?
Yönetmelik metni özür belgesinin yanında yazılı veli beyanını da sayar ve ikisine aynı süreyi uygular. Beyanın kaç günü kapsayabileceği ya da yılda kaç kez verilebileceği yönetmelik metninde ayrıca yazmaz. Okulun bu konuda öğretmenler kurulunda aldığı bir karar varsa ona göre işlem yapılır; çizelgede yalnız günün özürlü olduğunu yaz, nedeni yazma.
İzinli sayılan ve devamsızlıktan sayılmayan günler
Bazı günler özürlü bile sayılmaz, devamsızlık süresine hiç eklenmez. Yönetmelikler bunları tek tek sayar.
Lisede faaliyet izni
OÖY m.36/3'e göre yurt içinde ya da yurt dışında bilim, tiyatro, spor, müzik, folklor, beceri yarışması, mesleki ve benzeri eğitici kültürel faaliyetlere ve hazırlık çalışmalarına katılmasına Bakanlık, mülki amir ya da millî eğitim müdürlüğünce izin verilen öğrenciler, okula devam edemedikleri süre boyunca faaliyet izinli sayılır ve bu süre devamsızlığa eklenmez. Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenen faaliyetin hazırlık ve organizasyon sürecine katılan öğrenciler de bu kapsamdadır.
Üç sınır var:
- Faaliyet için verilen izinlerin toplamı bir eğitim ve öğretim yılının üçte ikisinden fazla olamaz.
- Bu öğrencilerin başarı durumunun belirlenebilmesi için iki dönem puanı almış olmaları gerekir.
- Yurt içi faaliyetlerde izni millî eğitim müdürlüğü, yurt dışı faaliyetlerde Bakanlık ya da mülki amir verir.
Okul içinde ya da il içinde, okul müdürünün ya da görevlendirdiği nöbetçi müdür yardımcısının verdiği faaliyet izinleri de devamsızlıktan sayılmaz.
Eğitime erişimin mümkün olmadığı günler
Öğrencilerin eğitime erişiminin mümkün olmadığı mülki idare amirince tespit edilip izinli sayılmaları hâlinde, bu süre devamsızlıktan sayılmaz. Hüküm hem ilköğretimde (İÖY m.18/3-g) hem lisede (OÖY m.36/10) var. Kar nedeniyle köy yolunun kapanması gibi durumlar bu kapsamda düşünülebilir, ama izinli sayma kararı mülki amirin tespitine dayanır.
İlköğretimde sağlık kurulu raporu ve hafızlık
İÖY m.32/3'e göre sağlık durumu nedeniyle okula devam etmesinin uygun olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporu alan öğrenciler rapor süresince izinli sayılır. Döndüklerinde, devam edemedikleri yılın derslerinden okul müdürünün sorumluluğunda alan öğretmenlerinden oluşan bir komisyonca sınava alınırlar ve başarılı olanlar üst sınıfa devam eder.
Aynı maddenin 4. fıkrası ortaokul ve imam hatip ortaokulunun 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerine, velinin yazılı başvurusu üzerine bir eğitim ve öğretim yılı Diyanet İşleri Başkanlığının hafızlık eğitimine devam etme izni verir; devam ettiğini belgeleyenlerden o yıl için devam zorunluluğu aranmaz.
Veli başvurusuyla 15 güne kadar izin
İÖY m.18/3-d'ye göre ilköğretimde öğrencinin geçerli mazereti ve velinin başvurusu üzerine okul yönetimi bir eğitim ve öğretim yılı içinde 15 güne kadar izin verebilir. İzni okul yönetimi verir; çizelgede bu günleri okulun e-Okul'a nasıl işlediğine göre kaydet.
Lisede uzun devamsızlık süreleri
OÖY m.36/5-b bazı öğrenciler için toplam devamsızlık süresini uzatır. Özürsüz sınır ise yalnız bir grupta değişir.
| Öğrenci | Özürsüz en çok | Toplam en çok |
|---|---|---|
| Genel kural | 10 gün | 30 gün |
| Birinci dereceden yakınını kaybeden | 10 gün | 40 gün |
| Üniversite, eğitim ve araştırma ya da tam teşekküllü hastanede kontrol kayıtlı sürekli tedavi, yatarak tedavi ya da organ nakli gerektiren hastalığı olan; koruma ve bakım altına alınan; tutuklu öğrenci | 10 gün | 60 gün |
| Tam zamanlı kaynaştırma yoluyla eğitim alan ve özel eğitim meslek lisesine kayıtlı öğrenci | 20 gün | 70 gün |
Bu süreler sağlık ve aile bilgisine dayandığı için çizelgede öğrencinin hangi süreye tabi olduğunu not etmek yeterli; nedeni yazma. Hangi sürenin uygulanacağına okul yönetimi belgeye bakarak karar verir. Sınırları kademe kademe görmek için devamsızlık hesaplama aracı var.
Örnek durumlar
Birinci durum: 6. sınıftaki bir öğrenci pazartesi ve salı gelmedi, veli raporu perşembe günü getirdi. İlköğretimde süre özür gününü takip eden en geç 3 iş günüdür; pazartesiyi izleyen üç iş günü salı, çarşamba ve perşembe olduğu için rapor iki gün için de süresinde gelmiştir ve iki gün özürlüye çevrilir. Rapor ertesi hafta gelseydi, okul yönetimi süreyi uzatmadıkça günler özürsüz kalabilirdi.
İkinci durum: 10. sınıftaki bir öğrenci il millî eğitim müdürlüğünün izin verdiği bir bilgi yarışmasına üç gün katıldı. Bu üç gün faaliyet izinlidir ve devamsızlığa eklenmez (OÖY m.36/3). Çizelgede izinli işaretiyle kaydedilir.
Üçüncü durum: 11. sınıftaki bir öğrencinin özürsüz devamsızlığı 8 gün, özürlü devamsızlığı 21 gün. Özürsüz sınırın altında ama toplamı 29 gün; bir gün daha gelmezse 30'a ulaşır, yarım gün daha eklenirse sınırı aşar. Bu öğrenci için veliyle konuşmak, özürsüz sınırdan çok toplam sınır nedeniyle gerekir.
Dördüncü durum: kar nedeniyle bir köyden gelen öğrenciler iki gün okula ulaşamadı. Okulun tamamı kapatılmadıysa, bu öğrencilerin izinli sayılması için mülki amirin tespiti gerekir. Tespit yoksa günler normal devamsızlık kurallarına göre işlenir.
Çizelgede nedeni yazmamak
Özürlü günün nedeni (hastalık, cenaze, hastane) sağlık ya da aile bilgisi içerir. Çizelgede yalnız günün özürlü, özürsüz ya da izinli olduğunu yaz; belge okul yönetiminde zaten duruyor. Uzun süre tanınan öğrencilerde de aynı kural geçerli: "60 gün" gibi bir not yeterli, nedeni yazma.
Veliye gidecek bildirimler için devamsızlık uyarı yazısı, ortaokulda 20 gün ve üzeri için ŞÖK toplantısı ve 20 gün devamsızlık yazısına, anasınıfı için okul öncesi devamsızlık kuralı yazısına bakabilirsin.
Kaynaklar: Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.18/3, m.31, m.32 (son değişiklik RG 28.07.2026/33323, mevzuat.gov.tr); Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.36/3, m.36/5, m.36/7, m.36/10 (mevzuat.gov.tr).
