- İlişik kesme belgesi; istifa, emeklilik, naklen atama ya da görev süresinin bitmesi gibi ayrılışlarda kurumla borç ve zimmet ilişkinin kalmadığını gösterir.
- İlişik kesme formu mevzuatta tek tip değildir; araçtaki birim listesi bir örnektir ve kurumuna göre düzenlenir.
- İstifada memur, yerine atanan gelene ya da çekilme isteği kabul edilene kadar görevine devam eder; bir ay içinde kimse gelmezse üstüne haber vererek görevini bırakabilir (657 m.94).
- Devir ve teslimle yükümlü olanlar bu işlemler bitene kadar görevlerini bırakamaz (657 m.95).
İlişik Kesme Belgesi aracı tek belgede iki parça üretir. Üst bölüm, kurumuna hitaben yazılmış ilişik kesme dilekçesidir: ayrılış tarihini ve nedenini, teslim ettiğin malzemeleri yazar ve ilişiğinin kesilerek sana ilişik kesme belgesi verilmesini ister. Alt bölüm ise "BİRİMLERİN İLİŞİK DURUMU" başlıklı bir tablodur: her birim için "İlişiği yoktur / vardır", açıklama ve yetkilinin adı-tarih-imza sütunları bulunur.
Bu belge kurumdan ayrılırken, son maaş ve hizmet belgesi gibi işlemler tamamlanmadan önce hazırlanır. Zimmetindeki bilgisayar, anahtar, kimlik kartı ya da kütüphane kitabı gibi kalemlerin teslim edildiğini ve avans ya da borç kalmadığını birimler tek tek imzayla doğrular.
İlişik kesme belgesi nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgilerini gir. Ad soyad, T.C. kimlik no, adres ve iletişim bilgileri.
- Dilekçenin verileceği makamı, birimini ve unvanını yaz. Hitap satırı makama göre kurulur.
- Sicil numaranı yaz. Dilekçede unvanının yanında "(sicil no: …)" olarak görünür.
- Ayrılış tarihini seç.
- Ayrılış nedenini seç. İstifa (memuriyetten çekilme), emeklilik, naklen atama, görev / sözleşme süresinin bitmesi ya da diğer.
- Teslim ettiğin taşınır, anahtar, kart ve belgeleri yaz. Ör. "Dizüstü bilgisayar (demirbaş no …), oda anahtarı, personel kimlik kartı".
- İmzası alınacak birimleri düzenle. Varsayılan liste beş birimden oluşur; sil, ekle ya da adlarını değiştir. En çok 15 birim girilebilir.
- Dilekçe tarihini seç, belgeyi indir ve birimleri dolaşarak imzalat.
Araçtaki varsayılan birimler şunlardır:
| Birim | Neden imzası alınır |
|---|---|
| Taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi | Zimmetli taşınırların teslimi |
| Muhasebe / mutemetlik | Avans ya da borç kalmadığının tespiti |
| Bilgi işlem | Kullanıcı hesabı, cihaz ve kart |
| Kütüphane / arşiv | Ödünç alınan kitap ve dosyalar |
| Personel / insan kaynakları | Özlük işlemlerinin tamamlanması |
Hukuki dayanak ve şartlar
İlişik kesmeyi tek başına düzenleyen bir kanun maddesi ya da tek tip resmî form yoktur. Belgenin dayanağı ayrılış nedenine göre değişir:
- İstifa: 657 sayılı Kanunun 94. maddesine göre memur, bağlı olduğu kuruma yazılı olarak başvurarak çekilme isteğinde bulunabilir. Çekilmek isteyen memur, yerine atanan kişi gelene ya da çekilme isteği kabul edilene kadar görevine devam eder. Yerine atanan kişi bir aya kadar gelmezse ya da yerine vekil atanmazsa üstüne haber vererek görevini bırakabilir. Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartıyla bir ay kaydına tabi değildir.
- Devir ve teslim: 95. maddeye göre çekilen memurlardan devir ve teslimle yükümlü olanlar, bu işlemler bitene kadar görevlerini bırakamaz. Gerekli süreler yönetmelikte belirtilir.
- Zimmet: Zimmetindeki taşınırların teslimi ve zimmetten düşürülmesi kamu taşınır mevzuatına göre yapılır. Araç, teslim alanı boşsa bu konuda seni uyarır.
Mazeretsiz olarak görevini terk eden ve bu terk kesintisiz 10 gün süren memur, yazılı başvuru aranmadan çekilme isteğinde bulunmuş sayılır (657 m.94). İstifa ediyorsan dilekçeni ver ve kabul ya da bir aylık süre dolmadan görevi bırakma.
Süreler
Araç bir son gün hesaplamaz; ayrılış tarihini belgeye yazar. Ayrılış nedenine göre bilmen gereken süreler şunlardır:
- İstifada: Yerine atanan gelmezse ya da çekilme isteği kabul edilmezse bir aylık süre (m.94).
- Mal bildirimi: Görevin sona ermesinde ayrılma tarihini izleyen 1 ay içinde mal bildirimi verilir (3628 sayılı Kanun m.6/f). Bunun için mal bildirim formu aracını kullanabilirsin.
- Kamu konutu: Sıra tahsisli lojmanda oturuyorsan emeklilik, istifa ya da nakil gibi hâllerde ilişiğin kesildiği tarihten itibaren 2 ay içinde konutu boşaltman gerekir (2946 sayılı Kanun m.7/b).
Nakilde ilişik kesme ile yeni görev yerinde başlama arasındaki süreler 657 sayılı Kanunun 62–63. maddelerinde düzenlenir; bunlar bu araçta hesaplanmaz, atama yazındaki tarihleri esas al.
Ayrılış nedenine göre kontrol listesi
Araçtaki ayrılış nedeni yalnız dilekçe cümlesini değiştirir; ama her ayrılışın kendine özgü yan işlemleri vardır. Aşağıdaki liste, ilişik kesmeden önce tamamlaman gerekenleri hatırlatır:
| Ayrılış nedeni | Kontrol et |
|---|---|
| İstifa | Çekilme dilekçesi verildi mi, kabul edildi mi ya da bir aylık süre doldu mu (m.94); devir teslim gerekiyor mu (m.95); mal bildirimi (1 ay) |
| Emeklilik | Emeklilik onayı ve ayrılış tarihi; mal bildirimi (1 ay); lojman varsa 2 aylık çıkış süresi |
| Naklen atama | Atama yazısındaki ayrılış tarihi; yeni kuruma götürülecek özlük belgeleri; zimmet devri |
| Görev / sözleşme süresinin bitmesi | Sözleşmenin bitiş tarihi; son ay ödemesi ve varsa avans mahsubu |
| Diğer | Kurumun personel biriminden ayrılışa özgü istenen belgeler |
Bütün nedenlerde ortak olan iki şey vardır: zimmetindeki taşınırları teslim etmek ve açık avans ya da borç bırakmamak. Bu ikisi tamamlanmadan birimler "ilişiği yoktur" yazamaz. Araç istifa nedeninde ayrıca 657 m.94'teki bir aylık kuralı sonuç bölümünde hatırlatır.
Muhatap ve teslim
Dilekçe, kadronun bulunduğu kurumun personel birimine ya da kurumun yetkili makamına verilir. Uygulamada belgeyi önce birimlere imzalatıp son olarak personel birimine teslim edersin. Her birim tabloda "İlişiği yoktur" ya da "İlişiği vardır" yazar, gerekirse açıklama ekler ve imzalar. "Vardır" yazılan birimdeki sorunu (eksik teslim, avans borcu) çözüp yeniden imza al.
Gerekli ekler
Kanunda zorunlu ek yoktur. İstersen şunları ekleyebilirsin:
- istifa dilekçenin ya da emeklilik onayının örneği,
- naklen atamada atama yazısının örneği,
- teslim ettiğin taşınırlara ait teslim tutanağı.
Örnek dilekçe metni
ÇANKAYA BELEDİYE BAŞKANLIĞINA Konu: İlişik kesme Kurumunuzun Fen İşleri Müdürlüğü biriminde Tekniker (sicil no: 2451) olarak görev yapmaktayım. 30.11.2026 tarihi itibarıyla emeklilik nedeniyle görevimden ayrılacağımdan, aşağıdaki birimlerden ilişiğimin bulunmadığının tespit edilerek kurumla ilişiğimin kesilmesini ve tarafıma ilişik kesme belgesi verilmesini arz ederim. Teslim ettiğim taşınır, belge ve malzemeler: Dizüstü bilgisayar, oda anahtarı, personel kimlik kartı. BİRİMLERİN İLİŞİK DURUMU: Birim · İlişiği yoktur / vardır · Açıklama · Yetkili adı soyadı, tarih, imza
Sık yapılan hatalar
- Birim listesini kurumuna uyarlamamak. Araçtaki liste örnektir; kurumunun formundaki birimleri kullan.
- Zimmeti teslim etmeden imza istemek. Taşınır yetkilisi zimmetten düşürmeden "ilişiği yoktur" yazamaz.
- İstifa dilekçesi verip hemen görevi bırakmak. Kabul ya da bir aylık süre beklenir; 10 gün kesintisiz terk çekilme sayılır.
- Mal bildirimini unutmak. Ayrılışta 1 ay içinde verilmesi gerekir.
- Avans ve harcırah mahsubunu kapatmamak. Açık avans, muhasebe biriminde "ilişiği vardır" notuna yol açar.
Sonrası
Bütün birimler imzalayınca personel birimi ilişiğini keser ve belgeyi verir. Bu belge yeni kuruma başlamada, emeklilik işlemlerinde ya da hizmet belgesi isterken kullanılabilir. İstifa ediyorsan memuriyetten istifa dilekçesi, emekliliğe ayrılıyorsan emeklilik dilekçesi aracını da kullan. Açık harcırah avansın varsa harcırah mahsup dilekçesi ile kapat. Durumuna özel sorular için kurumunun personel birimine danış.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (m.94, m.95)
- 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Kanunu (m.6)
- 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu (m.7)
Sıkça sorulan sorular
İlişik kesme belgesi nedir?
Kurumdan ayrılan personelin zimmet, avans ve benzeri yükümlülüklerinin kalmadığını birimlerin imzasıyla gösteren belgedir. Araç bunu bir dilekçe ve altında birimlerin "ilişiği yoktur / vardır" yazacağı bir tablo olarak hazırlar.
İlişik kesme formunun resmî bir şablonu var mı?
Mevzuatta tek tip bir ilişik kesme formu yoktur; her kurum kendi birimlerine göre form kullanır. Araçtaki beş birimlik liste bir örnektir; kurumunun formuna göre birim ekleyip çıkarabilirsin.
İstifa ettikten sonra ne zaman görevden ayrılabilirim?
Çekilmek isteyen memur, yerine atanan kişi gelene ya da çekilme isteği kabul edilene kadar görevine devam eder. Bir aya kadar kimse gelmezse ya da vekil atanmazsa üstüne haber vererek görevini bırakabilir (657 m.94).
Zimmetimde malzeme varsa ilişiğim kesilir mi?
Zimmetindeki taşınırları teslim edip zimmetten düşürülmeni sağlamadan taşınır yetkilisi "ilişiği yoktur" yazamaz. Teslim ettiğin malzemeleri dilekçedeki teslim alanına yaz.
Emekli olurken mal bildirimi vermem gerekir mi?
Evet. Görevin sona ermesinde ayrılma tarihini izleyen 1 ay içinde mal bildirimi verilir (3628 m.6/f). Bunu ilişik kesme işlemleriyle birlikte tamamlaman pratik olur.
Lojmanda oturuyorsam ayrılınca ne kadar sürem var?
Sıra tahsisli konutta emeklilik, istifa ya da nakil gibi hâllerde ilişiğin kesildiği tarihten itibaren 2 ay içinde konutu boşaltman gerekir (2946 m.7/b). Görev ve hizmet tahsisli konutlarda süre görevin bittiği tarihten itibaren 2 aydır.
Devir teslim yapmadan ayrılabilir miyim?
Devir ve teslimle yükümlü olan memurlar bu işlemler bitene kadar görevlerini bırakamaz (657 m.95). Devir teslim gerektiren bir görevdeysen bunu ilişik kesmeden önce tamamla.
Birimlerden biri "ilişiği vardır" yazarsa ne olur?
O birimdeki eksik teslim ya da borç giderilmeden ilişiğin kesilmez. Sorunu çözdükten sonra aynı birimden yeniden imza al. Açıklama sütununa neyin eksik olduğu yazılırsa işin kolaylaşır.