Staj Başvurusu Nasıl Yapılır? Form, İş Günü Hesabı ve Değerlendirme

Staj, bölümün çoğunda mezuniyet şartı. Yer bulmak işin yarısı; diğer yarısı formları doğru doldurmak ve günleri doğru saymak. Birkaç gün eksik kalan bir staj kısmen kabul edilip uzatılabilir, geç teslim edilen başvuru sigorta girişini geciktirebilir. Aşağıda staj başvurusunun adımlarını, staj süresinin nasıl sayıldığını, sigortanın hangi kanuna dayandığını ve değerlendirme formunu bulursun. Formları hazırlayıp iş günü sayısını hesaplamak için aşağıdaki aracı kullanabilirsin.

Staj kurallarını kim belirler?

Zorunlu stajın süresi, dönemi ve değerlendirmesi için bütün üniversitelerde geçerli tek bir metin yok. 2547 sayılı Kanunun 44. maddesi uygulama ve eğitim-öğretimle ilgili hususları senatolara bırakıyor; her üniversite bir staj yönergesi çıkarıyor, fakülteler ve bölümler de bunun altında kendi "staj ilkeleri" ya da "staj uygulama esasları" metnini yazıyor. Senin için bağlayıcı olan, bölümünün en güncel staj esaslarıdır.

Örnek olarak Süleyman Demirel Üniversitesinin Lisans Öğretimi Staj Yönergesi'ni kullanıyorum. Yönergeye göre stajların toplam süresi bölüme göre 30 iş gününden az, 90 iş gününden fazla olamıyor; bir staj en fazla iki kısma bölünebiliyor (30 iş günü, 15+15 ya da 20+10 olarak). Stajın yaz döneminde yapılması esas, yaz okulunda ders alan öğrenci yaz okulu bitmeden staja başlayamıyor.

Adım adım staj başvurusu

1. Bölümün staj esaslarını oku. Toplam süre (20, 30, 40 iş günü gibi), stajın bölünüp bölünemeyeceği, hangi dönemde yapılacağı ve hangi işyerlerinin kabul edildiği burada yazar.
2. İşyerini bul ve stajın içeriğini konuş. Komisyonlar, stajın bölümün mesleki alanında yapılmasını ister. Hangi birimde ne yapacağını önceden netleştir.
3. Tarihleri belirle ve iş günlerini say. Resmî tatiller ve bayramlar araya girebilir; istenen süreyi tutturmak için bitiş tarihini buna göre seç.
4. Başvuru formunu doldur ve işyerine imzalat. Yetkili, formu imzalayıp kaşeler.
5. Formu bölüm staj komisyonuna teslim et. Sigorta girişi için T.C. kimlik numarası ve bazı üniversitelerde ek belgeler (taahhütname, müstehaklık belgesi gibi) istenir.
6. Staj dersine kayıt gerekiyorsa öğrenci bilgi sisteminden yap. SDÜ yönergesinde staj dersi için ekle-sil işlemi, staja başlanacak tarihten bir hafta öncesine kadar yapılabiliyor.

İşyeri arayışına erken başla. Kabul yazısı, yetkilinin imzası ve bölüm onayı birkaç hafta sürebilir; yaz stajı için bahar yarıyılının ortası çoğu bölümde makul bir başlangıçtır.

Yaz stajı için örnek zaman çizelgesi

Aşağıdaki çizelge, haziranda başlayacak 30 iş günlük bir yaz stajı için önerilen bir sıralama. Tarihler bölümünün takvimine göre kayar; amaç hangi işin neyi beklettiğini göstermek.

İşyeri kabulü gecikirse son teslim tarihini beklemeden staj komisyonuyla konuş ve durumu yazıyla bildir; bölümün son teslim tarihini kaçırmak, o yaz staj yapamamak anlamına gelebilir. Birden fazla işyerine aynı anda başvurmak bu riski azaltır. Kabul aldığın yerlerden birini seçtikten sonra diğerlerine kısa bir teşekkür yazısıyla dönmek, ileride aynı işyerine başvuracak arkadaşların için de kapıyı açık tutar.

Staj süresi nasıl sayılır?

Üniversitelerin staj yönergelerindeki yaygın kural şöyle: bir hafta beş iş günüdür; işyeri yasal olarak cumartesi çalışıyorsa cumartesi altıncı iş günü sayılır; pazar ve resmî tatillerde yapılan çalışma staj süresine sayılmaz. Süleyman Demirel Üniversitesinin staj yönergesi bu kuralı aynen yazar ve bir tam iş gününü 8 saat olarak hesaplar.

Örnek bir hesap: Staj 18 Mayıs 2026 Pazartesi başlıyor, 12 Haziran Cuma bitiyor. Aradaki 20 hafta içi günden 19 Mayıs (resmî tatil), 26 Mayıs (Kurban Bayramı arifesi) ve 27, 28, 29 Mayıs (bayram) düşülünce 15 iş günü kalıyor. Bölüm 20 gün istiyorsa bitiş 19 Haziran olmalı. İşyeri cumartesi çalışsaydı 23 Mayıs ve 6 Haziran eklenir, staj 17 iş günü olurdu (30 Mayıs da cumartesi, ama bayramın dördüncü günü olduğu için sayılmaz).

Arife gibi yarım günler için yönergelerde çoğu zaman açık bir hüküm yok. Güvenli tarafta kalmak için bu günleri saymamak, sonradan bir gün eksik kalma riskini ortadan kaldırır. Tatilleri düşerek saymak için iş günü hesaplama aracını kullanabilirsin.

Devamsızlık da süreyi etkiler. SDÜ yönergesinde staja devam zorunlu; geçerli özürle devam edilemeyen günler, telafi edilmek koşuluyla staj süresinin %20'sini geçemiyor. Hastalandığın günleri bitiş tarihine ekleyerek telafi edeceksen işyerine ve bölüme önceden haber ver; sigorta bitiş tarihinin de değişmesi gerekir.

Başvuru formunda neler var?

• Öğrenci bilgileri: ad soyad, numara, bölüm ve sınıf, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri.
• Staj bilgileri: stajın adı, başlangıç ve bitiş tarihleri, çalışma günleri, iş günü sayısı.
• İşyeri bilgileri: ad, faaliyet alanı, adres, telefon, e-posta, staj yapılacak birim, yetkili.
• İmzalar: öğrenci, işyeri yetkilisi (imza ve kaşe), bölüm staj komisyonu.

Bölümünün kendi formu varsa onu kullan. Hazırlık için bilgileri bir yerde toplamak yine de işini kolaylaştırır, çünkü aynı bilgiler sigorta belgelerinde ve staj defterinde de istenir.

Formda en sık hata tarih satırında çıkar. Başlangıç ve bitiş tarihlerini, aradaki iş günü sayısını ve cumartesi çalışılıp çalışılmayacağını birbiriyle tutarlı yaz. "18.05.2026-12.06.2026, 20 iş günü" yazıp araya giren tatilleri unutursan komisyon formu geri çevirebilir.

Staj sigortası hangi kanuna dayanır?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 5. maddesinin (b) bendine göre yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır. Bu öğrenciler, bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda değillerse ayrıca genel sağlık sigortası kapsamına da girer. Primi ödemekle yükümlü olan, aynı Kanunun 87. maddesine göre öğrencinin öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumudur.

Kanunun 8. maddesi, sigortalı işe giriş bildirgesinin sigortalılık başlangıcından önce verilmesini istiyor; stajyerin sigortalılığı da staja başladığı gün başlar. Bu yüzden bölümler başvuruları staj tarihinden birkaç hafta önce ister. Tarih değişirse sigorta girişi de değişmeli; değişikliği bölümüne hemen bildir. İsteğe bağlı (gönüllü) stajlarda sigortanın kimin tarafından yapılacağı üniversiteye göre farklı düzenlenebilir; bu tür bir staja başlamadan önce bölümüne sor.

Stajda ücret alıp almayacağın ve en az ücret ile devlet katkısı kuralları 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25. maddesine ve geçici 12. maddesine dayanıyor. Hesabın ayrıntısı için staj ücreti aracına bak.

İşyeri değerlendirme formu nasıl doldurulur?

Staj bitince işyeri yetkilisi seni bir değerlendirme formuyla puanlar. Formlarda en sık geçen ölçütler şunlar: işe devam ve dakiklik, işe ilgi, sorumluluk alma, mesleki bilgi, öğrenme isteği, işi zamanında ve doğru yapma, iletişim ve ekip çalışması, davranış, işyeri ve iş güvenliği kurallarına uyma, araç ve malzemeyi doğru kullanma. Her ölçüt çoğunlukla beş düzeyle işaretlenir: çok iyi, iyi, orta, zayıf, yetersiz.

Puanlar 5'ten 1'e verilirse ortalama, puanların toplamının ölçüt sayısına bölünmesiyle bulunur. Örneğin on ölçütün altısında 5, dördünde 4 alan stajyerin ortalaması 4,6, yüzde karşılığı 92 olur.

Formu kendin doldurup imzalatmak yerine işyerine boş ver. Birçok bölüm formun kapalı ve kaşeli zarfla doğrudan bölüme gönderilmesini ister. Staj komisyonu bu formu, staj defterini ve gerekirse seninle yapacağı görüşmeyi birlikte değerlendirir. SDÜ yönergesinde komisyon kararı kabul, kısmi kabul, ret ya da düzeltme isteme olabiliyor ve öğrenci sonuca ilanından itibaren bir hafta içinde itiraz edebiliyor. Defteri gün gün tutmak için staj defteri aracını, kayıtları nasıl yazacağın için staj defteri nasıl doldurulur yazısını kullanabilirsin.

Staj başvurusunda sık yapılan hatalar

• Bölümün kabul etmediği bir işyerinde staja başlamak. Komisyon onayı olmadan yapılan staj sayılmayabilir.
• Sigorta girişinden önce işe başlamak. İlk gün iş kazası olursa kapsam sorusu doğar; başlamadan önce girişin yapıldığını öğrenci işlerinden teyit et.
• Tarihleri işyeriyle konuşmadan değiştirmek. Değişiklik hem formda hem sigortada güncellenmeli.
• İki kısımlı stajın parçalarını farklı alanlarda yapmak. Bazı bölümler her kısım için ayrı konu belirler.
• Yurt dışı stajında belge dilini düşünmemek. SDÜ yönergesine göre staj belgeleri Türkçe hazırlanıyor; yurt dışında yabancı dil ancak yönetim kurulu onayıyla mümkün ve gerekirse noter onaylı tercüme isteniyor.

İş günü hesabının ayrıntıları ve formların bütün bölümleri için staj başvuru ve değerlendirme formu sayfasına bakabilirsin.