- Egzersiz ücreti izcilik, beden eğitimi ve spor, halk oyunları, güzel sanatlar ile TÜBİTAK bilim olimpiyatları ve proje çalışmalarında ödenir.
- Bir öğretmene haftada en çok 6 saat, gündüz ücreti üzerinden ödenir; yöneticilere egzersiz ücreti ödenmez.
- Okulun bir ders yılındaki egzersiz saatleri, yıllık toplam ders saatinin yüzde 6'sını geçemez.
- Programı okul hazırlar, millî eğitim müdürlüğü onaylar; ödeme aylık puantaja göre yapılır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Egzersiz çalışmalarının saat sınırları ve ücretleri MEB düzenlemelerine ve il/ilçe yazılarına bağlıdır, yıldan yıla değişebilir; uygulamadan önce okul yönetimi ve ilçe millî eğitim müdürlüğünden teyit et.
Okul takımlarının antrenmanları, halk oyunları ekibinin provaları, koro çalışmaları ve olimpiyat hazırlıkları resmî dilde "ders dışı eğitim çalışmaları", okulda ise kısaca egzersiz diye geçer. Öğretmen bu çalışmalar için ek ders ücreti alır, ama ödemenin dayanağı onaylı bir programdır. Bu yazıda programı hazırlarken nelere dikkat edeceğini anlatıyorum; programı ve aylık puantajı aşağıdaki araçla birlikte çıkarabilirsin.
Hangi çalışmalar ücretlendirilir?
Dayanak, MEB Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın 17. maddesi. Madde şu alanları sayar: ders dışı izcilik, beden eğitimi ve spor çalışmaları, halk oyunları, güzel sanatlarla ilgili dallar ve TÜBİTAK koordinesinde yürütülen bilim olimpiyatları ile proje çalışmaları. Bakanlığın 2010/49 sayılı genelgesi uygulama esaslarını belirler; oryantiring, model uçak ve model roket gibi dallar bu genelgeyle eklendi.
Programa bu alanların dışında bir çalışma yazarsan (örneğin bir dersin yetiştirme çalışması) egzersiz ücreti ödenmez. Yetiştirme ve destek kursları başka maddelere ve yönergelere bağlıdır.
Grupları programa yazmak
Her grup programda bir satırdır. Satırda bulunması gerekenler:
| Bilgi | Örnek |
|---|---|
| Öğretmen ve branşı | Beden Eğitimi öğretmeni |
| Çalışma dalı ve grup | Beden eğitimi ve spor, voleybol küçük kızlar |
| Öğrenci sayısı | 14 |
| Gün ve saat | Salı 2, Perşembe 2 (15.40-17.00) |
| Haftalık saat | 4 |
| Çalışma yeri | Spor salonu |
Bir öğretmen birden çok grup çalıştırabilir. Bu durumda her grup ayrı satır olur, ama ödeme sınırı öğretmenin bütün gruplarının toplamına uygulanır. Her etkinlik için aranacak en az öğrenci sayısını Bakanlık belirler; o yılki sayıyı il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünün egzersiz yazısından kontrol et.
Haftalık 6 saat kuralı
Bir öğretmene egzersiz karşılığında haftada en çok 6 saat ek ders ücreti ödenir ve ücret gündüz göstergesi üzerinden hesaplanır. Çalışmanın akşam ya da hafta sonu yapılması ücreti değiştirmez. Örneğin voleybol takımıyla haftada 4, futbol takımıyla haftada 4 saat çalışan öğretmen 8 saat çalışır ama 6 saatinin ücretini alır.
Bu yüzden programı yaparken bir öğretmenin toplamını 6 saatte tutmak hem öğretmen hem okul için daha düzenlidir. 6 saatin üstünde çalışma yapılacaksa öğretmenin bunu bilerek kabul etmesi gerekir; fazla saat puantajda "yapılan" olarak görünür ama "ödenecek" saate girmez.
Yöneticiler, vekâleten atananlar dahil, egzersiz ücreti alamaz. Müdür yardımcısı bir takımı çalıştırıyorsa bu satır programda kalabilir ama ödemeye girmez.
Okulun yıllık yüzde 6 sınırı
Karar'a göre bir ders yılında egzersiz için ödenecek toplam saat okulun o yıldaki toplam ders saatinin yüzde 5'ini geçemez; toplu sözleşmeyle bu oran yüzde 6 olarak uygulanıyor. Okulun haftalık toplam ders saatini ders haftası sayısıyla çarparak yıllık toplamı bulabilirsin. Örneğin 25 şubeli, şube başına haftada 35 saat ders yapılan bir okulda haftalık toplam 875 saattir; yaklaşık 36 ders haftası için yıllık toplam 31.500 saat, egzersiz sınırı da 1.890 saat olur.
Araç programdaki saatleri seçtiğin çalışma dönemine, MEB çalışma takvimine göre yayar; tatil günlerini düşer, haftalık 6 saat sınırını uygular ve toplamı yıllık sınırla karşılaştırır.
Onay ve aylık puantaj
Program okul müdürlüğünce hazırlanır ve millî eğitim müdürlüğünce onaylanır. Çıktıda düzenleyen müdür yardımcısı, teklif eden okul müdürü ve "OLUR" onayı için ilçe millî eğitim müdürünün imza yeri bulunur. Çalışmalar onaylı programa göre yapılır.
Her ay sonunda egzersiz saatleri puantaja işlenir. Programdaki haftalık saatler o ayın günlerine yayılır; ara tatil ve dini bayram günlerinde çalışma yapılmaz, millî bayram günleri yapılmış sayılır. İptal edilen bir çalışma için o günün hücresine 0 yazarsın. Ödenecek saat, ayın her haftası için 6 saat sınırı uygulanarak bulunur ve okulun ek ders puantaj çizelgesi içindeki egzersiz satırına yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Egzersiz saatini ders saatleriyle çakıştırmak. Egzersiz ders saatleri dışında yapılır.
- Bir öğretmenin farklı adlarla (kısaltma, ikinci ad) iki kez yazılması. Sınır toplamı yanlış hesaplanır; adı her satırda aynı yaz.
- Onaydan önce çalışmaya başlamak ve ilk haftaların saatini puantaja yazmak.
- Programı ikinci dönemde güncellememek. Takımlar ve gruplar dönem arasında değişebilir.
Kaynaklar: MEB Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar m.17 ve toplu sözleşmenin ders dışı eğitim çalışmalarına ilişkin hükmü; MEB 2010/49 sayılı genelge (Ders Dışı Eğitim Çalışmalarına Dair Esaslar).
