PDF Karartma

PDF karartma aracı, bir PDF'teki kişisel verileri bulur ve üzerlerine kalıcı siyah kutu basar. Hangi veri türlerinin aranacağını sen seçersin: T.C. kimlik numarası, IBAN, telefon numarası, e-posta adresi ve virgülle yazdığın özel kelimeler (ad soyad, dosya numarası, adres gibi). Araç metin katmanını okuyup eşleşmeleri sayfa sayfa gösterir; "Karart" dediğinde her sayfayı görüntüye çevirir, kutuları üzerine basar ve yeni PDF'i verir. Çıktıda metin seçilemez ve aranamaz; karartılan verinin arkada kalmaması bu sayede sağlanır. Araç ücretsizdir, üyelik istemez, dosyaya filigran eklemez.

PDF karartma ne işe yarar?

Bir belgeyi paylaşman gerekiyor ama içinde başkasının ya da senin paylaşmak istemediğin veriler var. En sık karşılaşılan durumlar:

• Dava ya da icra dosyasına eklenecek banka dekontunda karşı tarafın değil, alakasız üçüncü kişilerin IBAN'ı ve adı görünüyor.
• Bir kuruma "örnek belge" olarak göndereceğin sözleşmede eski kiracının kimlik numarası ve telefonu var.
• İş başvurusu için istenen hesap dökümünde yalnız bakiye önemli, para gönderdiğin kişilerin adları değil.
• KVKK kapsamında bir veri sorumlusuna başvuru yapıyorsun ve delil olarak eklediğin yazışmada başka kişilerin e-posta adresleri geçiyor.
• Sosyal medyada bir karar ya da yazı paylaşmak istiyorsun, tarafların kimlik bilgileri görünmemeli.

Hepsinde ihtiyaç aynı: belgenin kalanı okunabilir kalsın, belirli alanlar geri getirilemeyecek biçimde kapansın.

Hangi veriler bulunur?

Boşluklu ya da bitişik yazım fark etmez; "TR33 0006 1005..." ile "TR330006100..." aynı IBAN olarak bulunur. Kimlik numarasında da "123 456 789 01" gibi boşluklu yazım yakalanır.

Kimlik numarası neden doğrulanıyor?

Belgelerde 11 haneli çok sayı vardır: fatura numaraları, sipariş kodları, dosya numaraları. Araç her 11 haneli sayıyı kapatsaydı belgede kalan bilgi anlamsızlaşırdı. Bu yüzden T.C. kimlik numarasının kontrol hanesi hesabı uygulanır: ilk dokuz hanenin tek sıradakileri toplanıp 7 ile çarpılır, çift sıradakilerin toplamı çıkarılır, sonucun birler basamağı 10. haneyi verir; ilk on hanenin toplamının birler basamağı da 11. haneyi verir. İki hane de tutuyorsa sayı kimlik numarası olarak işaretlenir. Bu hesap yalnız biçimi doğrular, numaranın gerçek bir kişiye ait olup olmadığını söylemez.

IBAN nasıl doğrulanıyor?

Türkiye IBAN'ı TCMB'nin 2008/6 sayılı tebliğine göre 26 karakterdir: "TR" ülke kodu, 2 kontrol basamağı, 5 haneli banka kodu, 1 rezerv hane ve 16 haneli hesap numarası. Kontrol basamakları ISO 7064'e dayanan MOD 97-10 yöntemiyle hesaplanır. Araç bu hesabı yapar; kontrol tutmayan diziler (örneğin yanlış kopyalanmış bir IBAN) kapatılmaz, eşleşme listesinde de görünmez. Bir IBAN'ın geçerli olup olmadığını ayrıca IBAN doğrulama aracıyla kontrol edebilirsin.

Özel kelimeler

Ad soyad, adres, dosya numarası, plaka gibi kalıba sığmayan verileri özel kelime kutusuna virgülle yazarsın: "Ayşe Yılmaz, 34 ABC 123, 2024/118". Her ifade belgede birebir aranır; büyük küçük harf farkı gözetilmez. En fazla 50 kelime yazılır, tek harflik girdiler atlanır. "Ayşe" yazarsan belgedeki her "Ayşe" kapanır, bu yüzden mümkün olduğunca tam ifadeyi yaz.

Kimlik numarası, IBAN ve telefon araması açık gelir; e-posta kapalıdır. Belgede e-posta adresleri de kapanacaksa o anahtarı aç.

PDF nasıl karartılır?

1. PDF dosyanı sayfadaki alana sürükle ya da "Dosya seç" ile ekle.
2. Aranacak veri türlerini aç ya da kapat: kimlik numarası, IBAN, telefon, e-posta. Gerekirse özel kelimeleri virgülle yaz.
3. Araç ayarları her değiştirdiğinde sayfaları kendiliğinden tarar. "Bulunanlar" bölümünde toplam eşleşme sayısı ve türlere göre dağılımı ("T.C. kimlik 4 · IBAN 2" gibi) görünür; her sayfa küçük resminin köşesinde o sayfadaki eşleşme sayısı yazar.
4. Sayfaları gözden geçir. Kapanmasını istemediğin bir veri türü varsa anahtarını kapat; yanlış bir özel kelime varsa düzelt. Araç yeniden tarar.
5. "Karart" de. Araç sayfaları 150 DPI görüntüye çevirir, kutuları basar, yeni PDF'i oluşturur.
6. İndir ve indirdiğin dosyayı bir PDF görüntüleyicide açıp kontrol et: karartılan bölgede metin seçilememeli, Ctrl+F ile aranınca bulunmamalı.

Karartma neden kalıcıdır?

PDF'te bir metnin üzerine siyah dikdörtgen çizmek veriyi silmez. Dikdörtgen bir katman, metin başka bir katmandır; dikdörtgeni silen ya da metni kopyalayıp yapıştıran herkes alttaki veriyi okur. Word'de siyah kutu çizip PDF'e kaydetmek, PDF okuyucunun "yorum" aracıyla kutu eklemek ve yazıyı beyaza boyamak aynı sorunu taşır.

Bu araç farklı çalışır. Eşleşmeleri belirledikten sonra her sayfayı 150 DPI çözünürlükte görüntüye çevirir ve kutuları o görüntünün üzerine basar. Yeni PDF yalnız bu görüntülerden oluşur. Metin katmanı, yazı tipleri, bağlantılar ve form alanları çıktıda yoktur. Karartılan bölgede piksel düzeyinde yalnız siyah vardır; altında kurtarılacak bir metin kalmaz.

Bunun iki sonucu var. Birincisi, çıktıdaki metin seçilemez ve aranamaz; belgeyi sonradan aramak isteyen biri için bu bir kayıptır. İkincisi, dosya boyutu değişir: metin ağırlıklı küçük bir PDF görüntüye çevrilince büyür, görsel ağırlıklı bir PDF ise küçülebilir. Çıktı fazla büyükse PDF sıkıştırma aracıyla küçültebilirsin.

Karartma ile maskeleme arasındaki fark

Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun Ocak 2018 tarihli "Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Rehberi" iki kavramı ayrı tanımlar. Karartma, verinin bütününün kimliği belirlenemeyecek şekilde üstünün çizilmesi, boyanması ya da buzlanmasıdır. Maskeleme ise verinin belli alanlarının silinmesi, çizilmesi ya da yıldızlanmasıdır; "0(532) * **" gibi.

Aynı rehber, kâğıt ortamındaki kişisel verilerin karartma yöntemiyle silinmesi gerektiğini, karartmanın mümkünse kesme, değilse geri döndürülemeyecek ve teknolojik çözümlerle okunamayacak şekilde sabit mürekkeple kapatma biçiminde yapılacağını yazar. PDF'te buna karşılık gelen işlem, sayfayı görüntüye çevirip kutuyu basmaktır; bu aracın yaptığı da budur.

Kanun tarafında dayanak 6698 sayılı Kanun'un 7. maddesidir: işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkan kişisel veriler silinir, yok edilir ya da anonim hâle getirilir. Usul ve esaslar 28.10.2017 tarihli ve 30224 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle düzenlenmiştir; yönetmeliğin 8. maddesi silmeyi "hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hâle getirme" olarak tanımlar. Kanun'un 12. maddesi de veri sorumlusuna kişisel verilere hukuka aykırı erişimi önleyecek teknik tedbirleri alma yükümlülüğü yükler. Geri alınabilir bir kutu bu tanımların hiçbirini karşılamaz.

Mahkemeye sunulan belgelerde başkasının verisi

6100 sayılı HMK'nın 119. maddesine göre dava dilekçesinde davacının T.C. kimlik numarası bulunur; 129. maddeye göre cevap dilekçesinde davalınınki. Yani tarafların kendi kimlik numaraları dilekçede olmak zorundadır, bunları karartma. Dilekçeye eklenen belgeler ise 121. maddede düzenlenir: dilekçede gösterilen ve elinde bulunan belgelerin asılları ya da örnekleri dilekçeye eklenir. Bu eklerde davayla ilgisi olmayan üçüncü kişilerin verileri sık geçer: hesap dökümündeki diğer alıcılar, bir grup yazışmasındaki başka kişiler, bir listede yan yana duran başka müşteriler.

Kanun'un 28. maddesi, yargı makamlarının soruşturma, kovuşturma ve yargılama işlemlerine ilişkin veri işlemesini Kanun kapsamı dışında tutar. Bu istisna mahkemenin kendi işlemleri içindir; belgeyi hazırlayıp sunan taraf için 4. maddedeki "işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma" ilkesi geçerlidir. Pratikte şu soruyu sor: bu belgede karartacağım veri davanın ispatı için gerekli mi? Gerekliyse bırak, değilse kapat. Kapatılan alanın ne olduğunu dilekçede belirtmek (örneğin "dekontta üçüncü kişilere ait IBAN'lar karartılmıştır") hâkimin belgeyi değerlendirmesini kolaylaştırır. Karartılmamış aslını da sakla; mahkeme isterse sunarsın.

UYAP üzerinden gönderilecek dosyalarda boyut sınırlarını hatırla. Anayasa Mahkemesi'nin UYAP Avukat Portal bireysel başvuru kılavuzunda tek dosya için 40 MB sınırı yazar. Karartma çıktıyı görüntüye çevirdiği için uzun belgelerde boyut artabilir; gerekirse önce PDF bölme ile yalnız gereken sayfaları ayır, sonra karart.

Sık yapılan hatalar

• Taranmış belgeyi karartmaya çalışmak. Tarayıcıdan çıkan PDF çoğu zaman yalnız görüntüdür, içinde metin katmanı yoktur. Araç bu durumda "Bu PDF'in metin katmanı yok" uyarısı verir ve eşleşme göstermez. Bu araç OCR yapmaz; taranmış belgede kutuyu elle çizebileceğin bir program gerekir.
• Görüntü içindeki rakamları yakaladığını sanmak. Metin katmanı olan bir PDF'te bile bazı alanlar resim olabilir: taranmış bir imza bloğu, ekran görüntüsü, logodaki telefon. Araç yalnız metin katmanındaki eşleşmeleri bulur. Sayfa önizlemesinde kutusuz kalan veriyi gözden geçir.
• El yazısını beklemek. El yazısıyla doldurulmuş form metin içermez; eşleşme çıkmaz.
• Sonucu kontrol etmeden göndermek. İndirdiğin dosyayı aç, karartılan yere tıkla, Ctrl+F ile kimlik numarasının bir parçasını ara. Bulunmuyorsa iş tamam.
• Tek "Ayşe" yazmak. Özel kelime kısa olursa belgedeki her geçişi kapatır. Tam ad, tam dosya numarası yaz.
• Orijinali silmek. Karartma geri alınamaz; aslı mahkeme ya da kurum isterse lazım olur.

PDF karartma aracının sınırları

• Tek seferde en fazla 300 sayfa. Daha uzun belgeyi önce PDF bölme ile parçala.
• OCR yok. Metin katmanı olmayan taranmış PDF'te eşleşme bulunmaz; araç bunu açıkça söyler.
• Görüntü içindeki rakam ve el yazısı yakalanmaz.
• Çıktı 150 DPI görüntüden oluşur: metin seçilemez, aranamaz, bağlantılar ve form alanları kalkar.
• Parola korumalı PDF açılmaz. Parolayı biliyorsan dosyayı açabildiğin programda "Yazdır > PDF olarak kaydet" ile parolasız kopya alıp onu karart.
• Otomatik eşleşme dışında kalan veri (adres, plaka, doğum tarihi) özel kelime olarak senin yazmanı bekler; en fazla 50 özel kelime girilir.
• Tek tek kutu seçimi yok: bir veri türünü açınca o türdeki her eşleşme kapanır. Belirli bir numarayı açık bırakmak istiyorsan türü kapatıp kapatmak istediklerini özel kelime olarak yaz.

Kaynaklar

• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m.3, 4, 7, 12, 28)
• Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik (RG 28.10.2017/30224, m.8-10)
• KVKK, Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Rehberi (Ocak 2018; karartma ve maskeleme tanımları)
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.119, 121, 129, 445)
• Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ (Sayı: 2008/6) (RG 10.10.2008/27020, m.4 ve 6)
• Anayasa Mahkemesi, UYAP Avukat Portal bireysel başvuru kılavuzu

Sıkça sorulan sorular

Karartılan veri gerçekten siliniyor mu?

Evet. Sayfa görüntüye çevrilip kutu üzerine basıldığı için çıktıda o bölgede yalnız siyah pikseller var; alttan kurtarılacak metin kalmaz. Kontrol için indirdiğin dosyada Ctrl+F ile kapattığın numarayı ara.

Taranmış PDF'te neden eşleşme bulunmuyor?

Taranmış belge görüntüden oluşur, içinde metin katmanı yoktur. Araç yalnız metin katmanını okur ve OCR yapmaz. Bu dosyalarda kutuyu elle çizebileceğin bir program gerekir.

Rastgele 11 haneli bir sayı neden kapatılmadı?

T.C. kimlik numarası kontrol haneleriyle doğrulanır. Fatura ya da dosya numarası gibi 11 haneli ama kontrolü tutmayan sayılar kapatılmaz. Böyle bir sayıyı kapatmak istersen özel kelime olarak yaz.

Çıktıda metin neden seçilemiyor?

Karartmanın kalıcı olması için her sayfa 150 DPI görüntü olarak yeniden çizilir ve metin katmanı kaldırılır. Metin seçilebilir kalsaydı karartılan veri de altta kalırdı.

Dava dilekçesindeki kimlik numaramı karartmalı mıyım?

Hayır. HMK m.119 davacının, m.129 davalının T.C. kimlik numarasının dilekçede bulunmasını ister. Karartma, eklerdeki davayla ilgisi olmayan üçüncü kişi verileri içindir.

Belirli bir eşleşmeyi açık bırakabilir miyim?

Tek tek kutu seçimi yok; bir veri türü açıksa o türdeki her eşleşme kapanır. Örneğin yalnız bir telefonu açık bırakmak için telefon anahtarını kapat, kapanacak numaraları özel kelime olarak yaz.

Karartma geri alınabilir mi?

Hayır. Çıktıda alttaki veri yoktur. Orijinal dosyanı ayrı bir yerde sakla; mahkeme ya da kurum aslını isteyebilir.

Dosya boyutu neden büyüdü?

Metin ağırlıklı bir PDF görüntüye çevrilince her sayfa bir resim olur ve boyut artar. Gerekirse çıktıyı PDF sıkıştırma aracıyla küçült ya da önce yalnız gereken sayfaları ayırıp sonra karart.

Kaç sayfaya kadar karartabilirim?

Tek seferde 300 sayfa. Daha uzun belgeyi önce PDF bölme aracıyla parçala.