Kredi Erken Kapatma Cezası Hesaplama

Krediyi erken kapatmak ne demektir?

Erken kapatma, taksitli bir krediyi vadesi dolmadan, kalan borcun tamamını tek seferde ödeyerek bitirmektir. Kısmi erken ödemede ise borcun bir bölümünü vadeden önce ödersin ve kalan taksitleri küçültür ya da vadeyi kısaltırsın. İkisinde de mantık aynı: henüz gelmemiş vadelere ait faiz borçlunun üzerinden kalkar. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun bunu tüketici kredisinde (m.27) ve konut finansmanında (m.37) açıkça düzenler. Borçlu vadesi gelmemiş taksitleri ya da borcun tamamını erken ödeyebilir, banka da erken ödenen tutara göre faizden ve diğer maliyet unsurlarından indirim yapmak zorundadır.

"Erken kapatma cezası" diye aranan kalemin kanundaki adı erken ödeme tazminatıdır ve her kredide yoktur. İhtiyaç ve taşıt kredisi gibi tüketici kredilerinde kanun tazminata hiç yer vermez. Tazminat yalnızca sabit faizli konut kredilerinde ve kanunun koyduğu üst sınır içinde istenebilir. Aracın sana ilk sorduğu şeyin kredi türü olmasının sebebi bu.

Hangi kredide tazminat var?

Konut kredisinde tazminat istenebilmesi için ayrıca sözleşmede yer alması gerekir. Yüzde 1 ve yüzde 2 birer üst sınırdır; banka daha düşük bir oran uygulayabilir ya da hiç almayabilir. Ticari krediler 6502'nin kapsamına girmez, onlarda belirleyici olan sözleşmedir.

Kapatma tutarı nasıl hesaplanır?

Bankaya iki kalem ödersin: hâlâ borçlu olduğun anapara ve varsa erken ödeme tazminatı. Henüz işlememiş vadelere ait faiz ve vergiler silinir. Araç, toplam vadeden ödediğin taksit sayısını çıkararak kalan vadeyi bulur; tazminat oranını da kredi türüne, faiz türüne ve kalan vadeye göre seçer.

Kalan vade = Toplam vade − Ödenen taksit
Tazminat oranı = %0 (ihtiyaç, taşıt, değişken faizli konut)
               = %1 (sabit faizli konut, kalan vade ≤ 36 ay)
               = %2 (sabit faizli konut, kalan vade > 36 ay)
Tazminat = Kalan anapara × Tazminat oranı
Kapatma tutarı = Kalan anapara + Tazminat

Kalan anapara nasıl bulunur?

Eşit taksitli (anüite) bir kredide her taksit sabittir, ama içindeki faiz ve anapara payı her ay değişir. Araç ödeme planını ay ay çıkarır: her ay önce kalan bakiye üzerinden faiz ve vergiler düşülür, taksitin geri kalanı anaparayı azaltır. Ödediğin taksit sayısına denk gelen satırdaki bakiye, kalan anaparadır. Konut kredisi KKDF ve BSMV'den muaf olduğu için faize vergi eklenmez (çarpan 1,00). İhtiyaç ve taşıt kredisinde ise faize %15 KKDF ve %15 BSMV eklenir (çarpan 1,30).

Krediyi ilk yarısında kapatırsan, ödediğin taksitlerin büyük kısmı faize gittiği için kalan anapara beklediğinden yüksek çıkar. Kredinin sonuna doğru anapara hızla azalır, erken kapatmanın faiz kazancı da küçülür.

Faiz ve vergi indirimi (kazancın)

Erken kapatmanın asıl değeri, ödemekten kurtulduğun faizdir. Araç bunu "Kalan faiz ve vergi indirimi" olarak gösterir: kalan taksitlerin toplamından kalan anaparayı çıkarır. Tazminat varsa bu kazançtan düşülür.

Faiz indirimi = (Taksit × Kalan vade) − Kalan anapara
Net kazanç ≈ Faiz indirimi − Tazminat

Örnek 1: ihtiyaç kredisi (varsayımsal oran)

100.000 ₺'yi aylık yüzde 3 faizle 12 aylığına çektin ve 6 taksit ödedin. Araç faize KKDF ve BSMV'yi ekler; aylık taksit yaklaşık 10.593,48 ₺ çıkar. 6. taksitten sonra kalan anapara 55.713,74 ₺'dir. İhtiyaç kredisi olduğu için tazminat yok; kapatma tutarı doğrudan kalan anaparaya eşit.

Kalan vade      = 12 − 6 = 6 ay
Kalan anapara   = 55.713,74 ₺
Tazminat        = 0 ₺ (6502 m.27)
Kapatma tutarı  = 55.713,74 ₺
Faiz ve vergi indirimi = 10.593,48 × 6 − 55.713,74 ≈ 7.847,17 ₺

Örnek 2: sabit faizli konut kredisi (varsayımsal oran)

1.000.000 ₺ konut kredisini aylık yüzde 2,5 sabit faizle 120 aylığına çektiğini ve 24 taksit ödediğini varsayalım. Konut kredisinde vergi olmadığı için taksit 26.361,79 ₺'dir. Kalan vade 96 ay, yani 36 ayın üstünde; bu yüzden tazminat oranı en fazla yüzde 2. Kalan anapara 955.947,31 ₺, tazminat 19.118,95 ₺, kapatma tutarı da 975.066,25 ₺ olur. Kalan 96 taksidin toplamı yaklaşık 2,53 milyon ₺ tuttuğu için silinen faiz yaklaşık 1.574.784,82 ₺'dir; tazminat bunun yanında küçük kalır.

Aynı kredide 60 ay vadeyle 30 taksit ödenmiş olsaydı kalan vade 30 ay olur, oran da yüzde 1'e düşerdi. Eşik tam 36 ayda: kalan vade 36 aysa yüzde 1, 37 aysa yüzde 2 uygulanabilir.

Aynı 1.000.000 ₺'lik krediyi değişken faizli olarak girersen kalan anapara yine 955.947,31 ₺ çıkar, ama tazminat 0 ₺ olur ve kapatma tutarı kalan anaparaya eşitlenir. Araç faiz türü sorusunu yalnız konut kredisi seçildiğinde gösterir.

Ne zaman kapatırsan ne kadar kazanırsın?

Örnek 1'deki 100.000 ₺, 12 ay, aylık yüzde 3 ihtiyaç kredisini farklı zamanlarda kapattığında araç şunları gösterir:

• 3 taksit sonra: kalan anapara 79.126,23 ₺, silinen faiz ve vergi 16.215,13 ₺.
• 6 taksit sonra: kalan anapara 55.713,74 ₺, silinen faiz ve vergi 7.847,17 ₺.
• 9 taksit sonra: kalan anapara 29.453,77 ₺, silinen faiz ve vergi 2.326,69 ₺.

Kalan vade 9 aydan 3 aya inerken kazanç yaklaşık yedide birine düşüyor. Faiz her ay kalan bakiyeye işlediği için faizin büyük kısmı planın başında birikir; erken kapatma kararını ne kadar öne alırsan o kadar çok faizden kurtulursun. Ödenen taksit alanına 0 yazarsan araç kalan anaparayı kredi tutarının kendisi kabul eder. Ödenen taksiti toplam vadeye eşit girersen kalan anapara 0 çıkar.

Karar verirken neye bakmalı?

• Kapatmada kullanacağın para başka bir yerde daha yüksek getiri sağlayacaksa ya da daha pahalı bir borcu kapatmaya yetecekse önce onu değerlendir.
• Acil durum fonunu tamamen tüketme; krediyi kapatıp ardından daha pahalı bir borca düşersen kazanç silinir.
• Kısmi ödeme yapıp taksiti ya da vadeyi azaltmak istiyorsan kredi ara ödeme aracını kullan.
• Daha düşük faizli yeni bir krediyle kapatmayı düşünüyorsan net kazancı kredi yapılandırma aracıyla gör.
• Kapatmadan sonra bankadan borcu yoktur yazısı iste ve sakla; konut kredisinde ipotek fekki ayrıca yapılır.

Erken kapatmada sık yapılan hatalar

• İhtiyaç kredisinde "yüzde 1 erken kapatma cezası" ödemeyi kabul etmek. Kanun tüketici kredisinde tazminata yer vermez; böyle bir kesinti varsa bankaya yazılı itiraz et.
• Kalan taksitlerin toplamını kapatma tutarı sanmak. Kapatma tutarı, kalan anapara ile varsa tazminattan oluşur.
• Konut kredisinde tazminatı kredi tutarı üzerinden hesaplamak. Oran, erken ödenen (kalan) tutara uygulanır.
• Aylık faiz oranının yerine yıllık oranı girmek.

Sık sorulan sorular

İhtiyaç kredisini erken kapatınca ceza öder miyim?

Hayır. 6502 sayılı Kanun'un 27. maddesi tüketici kredisinde erken ödemeyi düzenler ve tazminata yer vermez; banka yalnızca erken ödenen tutara göre faiz ve maliyet indirimi yapmakla yükümlüdür. Taşıt kredisi de tüketici kredisi olduğu için aynı kural geçerli.

Konut kredisinde tazminat her zaman alınır mı?

Hayır. Tazminat yalnızca faizi sabit belirlenmiş ve sözleşmesinde erken ödeme tazminatı yer alan konut kredilerinde istenebilir; değişken faizli konut kredisinde istenemez. Oranlar azami oranlardır, banka daha düşüğünü uygulayabilir.

Erken kapatınca faizin tamamı silinir mi?

Silinen, henüz işlememiş vadelere ait faiz ve vergidir. Geçmiş taksitlerde ödediğin faiz geri gelmez.

Banka erken kapatmayı reddedebilir mi?

Erken ödeme hakkı kanundan doğar ve sözleşmeyle kaldırılamaz. İşlemi şubeden, mobil uygulamadan ya da müşteri hizmetlerinden yaparsın; şüphe durumunda yazılı talepte bulun.

Erken kapatma aracını nasıl kullanmalıyım?

Kredi türünü, konut kredisiyse faiz türünü, kredi tutarını, aylık faiz oranını, toplam vadeyi ve ödediğin taksit sayısını gir. Bu bilgileri sözleşmenden ya da ödeme planından alabilirsin. Sonuçta kalan vadeyi, kalan anaparayı, uygulanabilecek azami tazminat oranını ve tutarını, toplam kapatma tutarını ve silinen faiz ile vergiyi görürsün. Hesaplama adımları bölümü her ara sonucu ve dayandığı kanun maddesini gösterir.