- Adalet komisyonu, atamasını teklif ettiği personeli ilgili mahkeme başkanı, hâkim ya da Cumhuriyet savcısının görüşünü alarak yetki alanı içinde naklen atar (2802 sayılı Kanun m.114/a-3).
- Unvan ve sınıf değişmeden yapılan komisyon içi nakil Bakanlık onayına tabi değildir (Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği m.45).
- Komisyon içi nakil için yönetmelikte ayrı bir dönem ya da asgari süre şartı yok; karar komisyonun takdirinde.
- Yetki alanı içinde geçici görevlendirme en çok 6 ay sürer (2802 m.114/a-4).
- Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretleri yönetmeliğin 24 ila 28 inci maddelerindeki belgelerle gerekçelendirilir; atanmadan önce var olan mazerete dayanılamaz.
Komisyon İçi Yer Değişikliği Dilekçesi aracı, aynı adalet komisyonuna bağlı başka bir mahkemeye, icra dairesine, savcılık kalemine ya da mülhakat adliyesine geçmek isteyen adliye personelinin dilekçesini yazar. Bulunduğun birimi, en çok üç tercihini ve gerekçe türünü girersin; araç 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesine dayanan talebi kurar, gerekçeye göre olağan ekleri listeler. Geçici görevlendirme istiyorsan aynı dilekçe ona göre yazılır. Belge PDF ve Word olarak iner.
Bu dilekçe komisyonun yetki alanı içinde kalan yer değişiklikleri içindir: Ankara Adliyesinden Sincan Adliyesine, 5. Asliye Ceza Mahkemesinden 12. İcra Dairesine, Cumhuriyet başsavcılığı kaleminden bir hukuk mahkemesine geçmek gibi. Başka bir ilin komisyonuna geçmek ayrı bir süreçtir; aşağıda farkını anlattık.
Komisyon içi nakil ile komisyonlar arası nakil farkı
| Komisyon içi | Komisyonlar arası | |
|---|---|---|
| Dayanak | 2802 m.114/a-3; Atama Yönetmeliği m.45 | Atama Yönetmeliği m.22 ve devamı |
| Kim karar verir | Adalet komisyonu, ilgili hâkim ya da savcının görüşüyle | Bakanlık, komisyonların muvafakat ve teklifiyle |
| Asgari hizmet | Yönetmelikte süre şartı yok | Komisyon yetki alanında en az 2 yıl; bölgeye göre 2 ila 5 yıl |
| Disiplin şartı | Yazılı şart yok; komisyon takdir eder | Son 2 yılda uyarma ve kınama dışında ceza almamış olmak |
| Dönem | Yok; her zaman verilebilir | İsteğe bağlı yer değiştirme yılda en az bir kez, hizmet puanıyla |
| Bakanlık onayı | Unvan ve sınıf değişmiyorsa gerekmez | Gerekir |
Komisyonlar arası nakilde süre hesabına askerlik, açık, aylıksız izin ve üç ayı aşan rapor süreleri katılmaz; görevde yükselme sınavıyla atananlar için 19.06.2025 değişikliğiyle üç yıl şartı geldi. Bunlar bu dilekçenin konusu değil; başka komisyona geçmek için naklen geçiş muvafakat dilekçesi aracına bak.
Hukuki dayanak
2802 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi adalet komisyonlarının görevlerini sayar. (a) bendinin 3 numaralı alt bendine göre komisyon, atamaları kendisince teklif edilen personelin naklen ya da hizmet gereği atamasını, ilgili mahkeme başkanı, hâkim ya da Cumhuriyet savcısının görüşünü alarak yetki alanı içinde yapar. 4 numaralı alt bent yetki alanı içinde geçici görevlendirmeyi düzenler ve bunu altı ayla sınırlar.
Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 45 inci maddesi, komisyonun yargı çevresi içinde unvan ve sınıf değişikliği olmadan yaptığı nakil kararlarının Bakanlık onayına tabi olmadığını söyler; bu kararlar kayıt için Personel Genel Müdürlüğüne gönderilir. Unvan ya da sınıf değişen komisyon içi nakil (örneğin zabıt kâtibinden mübaşirliğe) 44 üncü maddenin (h) bendine göre Bakanlık onayına tabidir; araç unvan değişikliği için yazılmadı.
Araç sonuç bölümünde dayanağı "2802 s. K. m.114/a-3; Atama Yön. m.45" olarak gösterir; dilekçe metninde yalnız 114 üncü madde anılır.
Gerekçe türleri ve ekler
| Gerekçe | Yönetmelik | Araçta yazılan olağan ek |
|---|---|---|
| Kişisel istek | Komisyonun takdiri | Ek yok |
| Sağlık mazereti | m.25 | Eğitim ve araştırma ya da üniversite hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu |
| Aile birliği (eş durumu) | m.26 | Eşin görev belgesi; evlilik belgesi / nüfus kayıt örneği |
| Can güvenliği | m.24 ila 28 arasındaki mazeret hükümleri | Can güvenliği tehlikesini gösteren belgeler (karar, tutanak vb.) |
Kişisel istekte "Açıklama" alanı önem kazanır: ikamete uzaklık, çocuğun okulu, tedavi gördüğün hastane, servis güzergâhı gibi somut nedenler yaz. Araç bu metni gerekçe cümlesinin arkasına ekler. Komisyon kişisel isteği kabul etmek zorunda değil; boş kadro, ilgili hâkimin görüşü ve hizmet gereği belirleyici.
Mazerete dayanan taleplerde iki uyarı var ve araç ikisini de gösterir. Birincisi, atanmadan önce var olan bir mazerete dayanılamaz (m.24). İkincisi, sağlık ve aile birliği mazeretiyle atananlar her Ocak ayında mazeretin sürdüğünü belgeler; aile birliği nedeniyle atanan bir yıl geçmeden yeniden bu nedenle nakil isteyemez (m.26). Sağlık mazeretinde tek hekim raporu yetmez; yönetmelik eğitim ve araştırma hastanesi ya da üniversite hastanesi sağlık kurulu raporu ister.
Eşinin görev belgesi için görev belgesi talep dilekçesi aracı var. Eşin adliye dışında bir kurumda çalışıyorsa belgeyi o kurumdan alır.
Geçici görevlendirme
"Kalıcı nakil değil, geçici görevlendirme istiyorum" anahtarını açarsan dilekçenin konusu "Komisyon içi geçici görevlendirme talebi" olur ve talep cümlesi "geçici olarak görevlendirilmemi" diye yazılır. Dayanak aynı maddenin 4 numaralı alt bendi; süre en çok 6 ay. Geçici görevlendirme kadronu taşımaz, kadron eski biriminde kalır. Altı ay dolunca ya dönersin ya da kalıcı nakil istersin. Harcırah hakkının doğup doğmadığı görevlendirilen yere göre değişir; bunun için geçici görevlendirme dilekçesi rehberine bak.
Dilekçe nasıl hazırlanır?
- Adını, adresini, telefonunu, e-postanı ve T.C. kimlik numaranı gir.
- Adalet komisyonunu yaz: "Ankara Adalet Komisyonu Başkanlığı". Hitap "ANKARA ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA" olur; boş bırakırsan "… ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA" yazılır.
- Bulunduğun adliyeyi istersen yaz (ör. Sincan Adliyesi); birimini (ör. Sincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi), unvanını ve isteğe bağlı sicil numaranı gir.
- Tercihlerini yaz. Birinci tercih zorunlu; ikinci ve üçüncü isteğe bağlı. Tek tercih yazarsan dilekçe "… birimine naklen atanmamı", birden çok yazarsan "tercih sırasına göre …, …, … birimlerinden birine" der.
- Gerekçe türünü seç, açıklamayı yaz.
- Geçici görevlendirme istiyorsan anahtarı aç.
- Dilekçe tarihini seç, ekleri kontrol et, PDF ya da Word indir ve imzala.
Hiç tercih yazmazsan araç uyarır ve dilekçede yer noktalı kalır.
Muhatap ve teslim
Muhatap bağlı olduğun adalet komisyonu başkanlığıdır; bölge adliye mahkemesi personeli için bölge adliye mahkemesi adalet komisyonu başkanlığı. Dilekçeyi birim amirin (yazı işleri müdürü, hâkim ya da savcı) aracılığıyla verirsin; komisyon zaten o amirin görüşünü alacağı için dilekçeyi ondan habersiz vermek işi uzatır. Mülhakat adliyesindeysen dilekçe o adliyenin Cumhuriyet başsavcılığı üzerinden merkeze gider.
Elden teslimde kayıt tarihi ve sayısını al. UYAP üzerinden personel talep ekranı kullanan komisyonlar var; kendi komisyonunun uygulamasını yazı işleri müdüründen öğren.
Örnek dilekçe
Ad, birim ve tarihler uydurmadır.
ANKARA ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA
Konu: Komisyon içi yer değişikliği talebi
Komisyonunuz yetki alanında Sincan Adliyesi bünyesindeki Sincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi biriminde Zabıt kâtibi olarak görev yapmaktayım (sicil no: 123456).
Aile birliği (eş durumu) nedeniyle yer değişikliği talep ediyorum. Eşim Ankara Adliyesinde görev yapmakta olup ikametimiz Çankaya ilçesindedir.
Bu nedenle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 114 üncü maddesi uyarınca komisyonunuz yetki alanı içinde tercih sırasına göre Ankara 12. İcra Dairesi, Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi birimlerinden birine naklen atanmamı saygılarımla arz ederim.
Şu anki birim: Sincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi. 1. tercih: Ankara 12. İcra Dairesi. 2. tercih: Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi. Gerekçe: Aile birliği (eş durumu).
Ekler: Eşin görev belgesi; Evlilik belgesi / nüfus kayıt örneği
Bilgi satırları dilekçede ayrı ayrı basılır. Kişisel istekte ikinci paragraf "Kişisel istek nedeniyle yer değişikliği talep ediyorum." diye başlar ve açıklaman arkasına eklenir.
Sık yapılan hatalar
- Komisyonlar arası nakil kurallarını bu dilekçeye taşımak. İki yıl şartı, hizmet puanı ve yıllık dönem başka komisyona geçişte aranır; komisyon içi nakilde komisyonun takdiri belirler.
- Tek hekim raporu eklemek. Sağlık mazereti için sağlık kurulu raporu şart.
- Atanmadan önce bilinen mazereti öne sürmek. Yönetmelik buna dayanmayı yasaklar; gerekçeni atama sonrası ortaya çıkan bir durumla kur.
- Birim amirini atlamak. Komisyon ilgili hâkim ya da savcının görüşünü alır; önceden konuşulmamış talep çoğu zaman olumsuz görüşle döner.
- Tercihi belirsiz yazmak. "Ankara merkez" yerine birim adı yaz: "Ankara 12. İcra Dairesi". Birden çok tercih kabul şansını artırır.
- Unvan değişikliği istemek. Bu dilekçe aynı unvanla yer değişikliği içindir; unvan değişikliği sınav ve Bakanlık onayı gerektirir.
Sonrası
Komisyon talebi gündemine alır, ilgili birim amirlerinin görüşünü sorar ve kadro durumuna bakar. Kabul ederse nakil kararı alınır, karar kayıt için Personel Genel Müdürlüğüne gönderilir ve yeni biriminde göreve başlarsın. Ret hâlinde yazılı gerekçe iste; kararı yargıya taşımak istersen görev yeri itiraz dilekçesi rehberinde süreler ve yol anlatılıyor. Hizmet gereği başka yere atananlar beş yıl geçmeden önceki görev yerine dönemez (m.29); isteğe bağlı nakilde böyle bir yasak yok, ama aile birliği nakli için bir yıl bekleme kuralı var. Durumuna özel sorular için komisyon yazı işleri müdürlüğüne ya da sendikana danış.
Kaynaklar
- 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu m.114 (mevzuat.gov.tr)
- Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği m.22, m.24 ila 29, m.44, m.45
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun
Sıkça sorulan sorular
Komisyon içi nakil için kaç yıl çalışmış olmam gerekir?
Yönetmelikte komisyon içi nakil için süre şartı yok; karar komisyonun takdirinde. İki yıl ve bölge süreleri başka komisyona geçişte aranır (Atama Yönetmeliği m.22). Yeni atanmış personelin talebi de dinlenir, ama kadro ve hizmet gereği öne çıkar.
Mülhakat adliyesinden merkeze geçmek komisyon içi nakil mi?
Evet, aynı komisyona bağlıysa. Sincan ya da Gölbaşı Adliyesinden Ankara merkeze geçiş komisyon içi yer değişikliğidir ve bu dilekçeyle istenir. Başka ilin komisyonuna bağlı bir adliye hedefse komisyonlar arası nakil kuralları uygulanır.
Komisyon talebimi reddederse itiraz edebilir miyim?
Yazılı gerekçe isteyebilir, sonra idari yargıda dava açabilirsin. Kişisel istek talebinde komisyonun geniş takdir yetkisi var; mazerete dayanan talepte yönetmelik şartlarını karşılıyorsan şansın daha yüksek. Yeni bir dilekçe vermenin önünde engel de yok.
Eş durumu için eşimin adliye dışında çalışması yeterli mi?
Evet. Aile birliği mazereti eşin kamu kurumunda ya da özel sektörde çalışmasına göre ayrı belgelerle kurulur; araç eşin görev belgesi ve evlilik belgesini ek olarak yazar. Eşin özel sektördeyse SGK hizmet dökümü de istenebilir; yönetmeliğin 26 ncı maddesine ve komisyon uygulamasına bak.
Geçici görevlendirme en çok ne kadar sürer?
Komisyon yetki alanı içinde en çok altı ay (2802 m.114/a-4). Araçta geçici görevlendirme anahtarını açarsan dilekçe buna göre yazılır. Altı ay sonunda kadronun bulunduğu birime dönersin ya da kalıcı nakil istersin.
Sağlık mazereti için hangi rapor gerekir?
Eğitim ve araştırma hastanesi ya da üniversite hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu (Atama Yönetmeliği m.25). Tek hekim raporu ya da özel hastane raporu yetmez. Mazeretle atananlar her Ocak ayında mazeretin sürdüğünü belgeler.
Zabıt kâtibiyken mübaşir kadrosuna bu dilekçeyle geçebilir miyim?
Hayır. Unvan değişikliği komisyon içi olsa bile Bakanlık onayına tabidir (m.44/h) ve çoğu unvan için sınav gerekir. Bu araç aynı unvanla yer değişikliği içindir.
Dilekçeyi doğrudan komisyona mı veririm?
Birim amirin aracılığıyla vermek daha iyi; komisyon zaten ilgili hâkim ya da savcının görüşünü alır. Mülhakat adliyesindeysen dilekçe Cumhuriyet başsavcılığı üzerinden gider. Kayıt tarihini ve sayısını almayı unutma.