- Engellilik indiriminin dayanağı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31. maddesidir.
- Çalışma gücü kaybı en az %80 olan 1., en az %60 olan 2., en az %40 olan 3. derece engelli sayılır; %40'ın altında indirim yoktur.
- 2026 yılında aylık indirim tutarları 1. derecede 12.000 TL, 2. derecede 7.000 TL, 3. derecede 3.000 TL'dir (Seri No: 332 GVK Genel Tebliği).
- Başvuru işverene değil vergi dairesine (ya da İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden) yapılır; sonuç işverene bildirilir ve indirim ücretine uygulanır.
Engelli Personel Vergi İndirimi Formu aracı, ücretli (hizmet erbabı) olarak çalışan engelli kişinin engellilik indirimi için vergi dairesine vereceği başvuru dilekçesini hazırlar. Rapordaki çalışma gücü kaybı oranını girdiğinde araç dereceni kendisi belirler ve 2026 yılı için aylık indirim tutarını gösterir. Derece elle seçilmez; böylece rapordaki oranla dilekçedeki derece arasında çelişki çıkmaz.
Bu başvuru memurlar, sözleşmeli personel ve özel sektörde ücretle çalışanlar için aynıdır: indirim gelir vergisi matrahına uygulandığından ücretli olarak çalışan herkes başvurabilir. Raporunu yeni aldıysan ya da raporundaki oran değiştiyse başvuruyu yenilemen gerekir.
Engellilik indirimi başvurusu nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgilerini gir. Ad soyad, T.C. kimlik no, adres, telefon ve e-posta.
- Vergi dairesini yaz. Ör. "Çankaya Vergi Dairesi Müdürlüğü". Yalnız "Çankaya" yazarsan araç bunu "ÇANKAYA VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE" olarak tamamlar. Vergi dairesi olmayan ilçelerde malmüdürlüğünü yaz.
- Çalıştığın işyerini / kurumu yaz. Dilekçe "… işyerinde ücretli (hizmet erbabı) olarak çalışmaktayım" diye başlar.
- Birim ve unvanı yaz (isteğe bağlı).
- Rapordaki çalışma gücü kaybı oranını gir. Araç dereceyi buna göre hesaplar.
- Raporun sayısını, tarihini ve düzenleyen hastaneyi yaz. Rapor numarası boşsa araç uyarır.
- Dilekçe tarihini seç, belgeyi indir, imzala ve ekleriyle birlikte vergi dairesine ver.
Hukuki dayanak ve derece tablosu
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31. maddesine göre engellilik indirimi, hizmet erbabının ücretinden her ay indirilen sabit bir tutardır. Derece, rapordaki çalışma gücü kaybına göre belirlenir:
| Çalışma gücü kaybı | Derece | 2026 aylık indirim |
|---|---|---|
| %80 ve üstü | 1. derece | 12.000 TL |
| %60 – %79 | 2. derece | 7.000 TL |
| %40 – %59 | 3. derece | 3.000 TL |
| %40'ın altı | Kapsam dışı | — |
Tutarlar kanunda yazan rakamlar değil, 2026 takvim yılı için Seri No: 332 Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen tutarlardır; her yıl yeniden belirlenir. Araç sonuç bölümünde tutarı "… ₺ / ay (2026, matrahtan)" biçiminde gösterir.
Matrahtan indirim ne demek? Bu tutar ödeyeceğin vergiden değil, vergiye esas ücretinden düşülür. Örneğin 2. derece engelli bir çalışanın her ay 7.000 TL'lik ücreti gelir vergisine tabi tutulmaz. Gerçek vergi kazancın, bulunduğun gelir vergisi dilimine göre değişir. Dilimi görmek için gelir vergisi hesaplama sayfasına bakabilirsin.
Engellilik derecelerinin tespit şekli ve uygulama esasları, Kanunun 31. maddesine dayanan yönetmelikle belirlenir. Araç, raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre yetkili hastanece düzenlenmiş engelli sağlık kurulu raporu olması gerektiğini hatırlatır.
Örnek hesap
Rapordaki oranı %65 olan bir memuru düşün. Araç sonucu "2. derece engelli (%65)" ve "7.000 ₺ / ay (2026, matrahtan)" olarak gösterir. Dilekçede "193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesi uyarınca 2. derece engelli olarak engellilik indiriminden yararlanmak istiyorum" cümlesi yer alır. Oran %35 olsaydı araç "İndirim kapsamı dışında" sonucunu verir ve "çalışma gücü kaybı en az %40 olmalıdır" uyarısını gösterirdi.
Engelli memurun diğer hakları
Vergi indirimi, engelli bir kamu görevlisinin yararlanabileceği haklardan yalnız biridir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu engelli memurlar için başka düzenlemeler de içerir:
| Hak | İçerik | Dayanak |
|---|---|---|
| Farklı çalışma saati | Engel durumu, hizmet gerekleri, iklim ve ulaşım şartları dikkate alınarak günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile öğle dinlenmesi merkezde üst yönetici, taşrada mülki amirlerce farklı belirlenebilir | 657 m.100 |
| Gece nöbeti ve vardiyası | Engelli memura isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası verilemez | 657 m.101 |
| Yer değiştirme | Kendisi, eşi ya da bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımı engelli olan memurun engellilikten doğan yer değiştirme talepleri için düzenleme yapılır | 657 m.72 |
Bu hakları kullanmak için vergi dairesine değil, kendi kurumuna başvurursun. Gece vardiyasından muafiyet için birim değişikliği dilekçesi aracında "Engelliyim" seçeneğini, yer değiştirme için eş durumu tayini dilekçesi aracında "engellilik" türünü kullanabilirsin.
Süreler
Kanun başvuru için bir süre koymaz; araç da son gün hesaplamaz. İndirim, vergi dairesinin kararı işverene bildirildikten sonra bordroya yansır. Bu yüzden raporunu alır almaz başvur. Geçmiş aylar için indirimin uygulanıp uygulanmayacağını vergi dairesine sor; bu konu bu araçta doğrulanmadı.
Başvuru işverene değil, vergi dairesine yapılır. Personel birimine raporunu vermen tek başına indirimi başlatmaz. Vergi dairesinin işverene bildirimi olmadan bordroda indirim uygulanmaz.
Muhatap ve teslim
Dilekçe, ikamet ettiğin ya da işyerinin bağlı olduğu yerdeki vergi dairesine verilir; hangi daireye başvuracağını vergi dairesinden teyit et. Elden teslim edebilir ya da İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden başvurabilirsin. Vergi dairesi raporu inceler ve sonucu işverenine bildirir.
Gerekli ekler
Ekler alanını boş bırakırsan araç şunları yazar:
- engelli sağlık kurulu raporu (aslı, noter onaylı ya da hastanece onaylı örneği),
- işyerinden alınan hizmet erbabı olduğunu gösteren belge,
- kimlik kartı fotokopisi.
Vergi dairesi raporun aslını görmek isteyebilir; yanında götür.
Örnek dilekçe metni
ÇANKAYA VERGİ DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜNE Konu: Engellilik indirimi (GVK m.31) Ankara Büyükşehir Belediyesi işyerinde Memur olarak ücretli (hizmet erbabı) olarak çalışmaktayım. Ankara Şehir Hastanesi tarafından düzenlenen 12.08.2026 tarihli ve 2026/7781 sayılı engelli sağlık kurulu raporuna göre çalışma gücümün %65 oranında kaybettiğim tespit edilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesi uyarınca 2. derece engelli olarak engellilik indiriminden yararlanmak istiyorum. Gereğinin yapılarak sonucun işverenime bildirilmesini saygılarımla arz ederim.
Sık yapılan hatalar
- Başvuruyu yalnız personel birimine yapmak. Muhatap vergi dairesidir.
- Dereceyi tahminle yazmak. Araç dereceyi rapordaki orandan hesaplar; oranı doğru gir.
- Engelli sağlık kurulu raporu yerine başka bir rapor vermek. Yetkili hastaneden alınmış engelli sağlık kurulu raporu gerekir.
- Tutarı vergi indirimi sanmak. 12.000 / 7.000 / 3.000 TL vergiden değil, matrahtan düşülür.
- Rapor yenilenince bildirmemek. Oran ya da süre değiştiyse yeniden başvur.
Sonrası
Vergi dairesi başvuruyu uygun bulursa durumu işverenine bildirir ve indirim maaş bordrona yansır. Bordroda indirimi göremiyorsan önce personel ya da maaş birimine sor; sorun sürerse vergi dairesinden yazılı bilgi iste. Eksik uygulama için hatalı maaş itiraz dilekçesi aracını kullanabilirsin. Engelli yakının için personel hakları istiyorsan engelli yakını personel dilekçesi aracına bak. Durumuna özel sorular için vergi dairesine ya da bir mali müşavire danış.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Engellilik vergi indirimi için en az kaç yüzde rapor gerekir?
Çalışma gücü kaybı en az %40 olmalıdır. %40 ve üstü 3. derece, %60 ve üstü 2. derece, %80 ve üstü 1. derece engelli sayılır (GVK m.31). Araç dereceyi rapordaki orandan hesaplar.
2026 yılında engellilik indirimi ne kadar?
Seri No: 332 Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre 2026 için aylık tutarlar 1. derecede 12.000 TL, 2. derecede 7.000 TL, 3. derecede 3.000 TL'dir. Bu tutarlar ücretin gelir vergisi matrahından düşülür.
Engellilik indirimi başvurusu nereye yapılır?
Başvuru işverene değil, vergi dairesine ya da İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden yapılır. Vergi dairesi sonucu işverene bildirir ve indirim bordroda uygulanır.
Memurlar engellilik indiriminden yararlanabilir mi?
Evet. İndirim, ücretle çalışan (hizmet erbabı) herkes içindir; memurlar da aylıklarından gelir vergisi kesildiği için kapsamdadır. Başvuruyu yine vergi dairesine yaparsın.
Hangi rapor geçerli?
Araç, raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre yetkili hastanece düzenlenmiş engelli sağlık kurulu raporu olması gerektiğini hatırlatır. Rapor aslını ya da onaylı örneğini ekle.
İndirim maaşıma ne kadar yansır?
Tutar vergiden değil matrahtan düşüldüğünden kazancın, bulunduğun gelir vergisi dilimine göre değişir. Örneğin 2. derecede her ay 7.000 TL'lik ücretin vergilendirilmez. Dilimini gelir vergisi hesaplama sayfasında görebilirsin.
Başvuru için son tarih var mı?
Kanun bir başvuru süresi yazmaz ve araç son gün hesaplamaz. İndirim vergi dairesinin bildiriminden sonra bordroya yansıdığı için raporunu alır almaz başvurman yararına olur.
Raporumdaki oran değişirse ne yapmalıyım?
Yeni rapordaki oran dereceni değiştiriyorsa vergi dairesine yeniden başvur. Araçta yeni oranı girdiğinde derece ve aylık indirim tutarı buna göre yeniden hesaplanır. Oran %40'ın altına düştüyse indirim kapsamından çıkarsın.
Engelli memur olarak başka hangi haklarım var?
657 sayılı Kanuna göre engelli memur için çalışma saatleri farklı belirlenebilir (m.100), isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası verilemez (m.101) ve engellilikten doğan yer değiştirme talepleri için düzenleme yapılır (m.72). Bu haklar için kendi kurumuna başvurursun.
İndirimin bordroma yansıdığını nasıl anlarım?
Vergi dairesinin bildiriminden sonra maaş bordronda gelir vergisi matrahının indirim tutarı kadar azaldığını görürsün. Yansımadıysa önce maaş birimine sor, sonra vergi dairesinden yazılı bilgi iste.