Uzlaştırma Talep Dilekçesi

Bu araç, şüpheli ya da mağdur olarak dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesini istediğin dilekçeyi hazırlar. Dosyanın savcılıkta mı mahkemede mi olduğunu seçersin; araç muhatabı buna göre "… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA (Uzlaştırma Bürosu)" ya da "… MAHKEMESİNE" olarak kurar ve dilekçeye CMK m.253 veya m.254 dayanağını koyar. Uzlaşma önerini (özür, zararın ödenmesi gibi) yazdığın alan dilekçede ayrı bir bölüm olarak yer alır.

Kanun, kapsamdaki suçlarda uzlaştırma girişimini savcılık ve mahkeme için zorunlu kılar. Buna rağmen bazen dosya uzlaştırmaya gönderilmeden ilerler, ya da taraflar uzlaşmaya hazır olduklarını erkenden bildirmek ister. Bu dilekçe o durumda işe yarar: suçun uzlaştırma kapsamında olduğunu hatırlatır ve sürecin başlatılmasını ister.

Uzlaştırma talep dilekçesi nasıl hazırlanır?

1. Kişi bilgilerini doldur. Adı soyadı, T.C. kimlik no, adres, telefon, e-posta. Uzlaştırmacı seninle bu bilgilerden iletişime geçebilir.
2. "Dosya nerede?" alanını seç. "Savcılıkta (soruşturma)" ya da "Mahkemede (dava açıldı)".
3. Başsavcılığı ya da mahkemeyi yaz. Örneğin "Bakırköy" ya da "Bakırköy 12. Asliye Ceza Mahkemesi".
4. Soruşturma ya da esas numarasını gir.
5. Karşı tarafın adını soyadını yaz.
6. Suçu yaz. Örneğin "basit yaralama", "tehdit".
7. Sıfatını seç. "Şüpheli / sanık" ya da "Mağdur / suçtan zarar gören". Araç imza satırında soruşturmada "Şüpheli", kovuşturmada "Sanık" yazar.
8. Uzlaşma önerini yaz. Özür dileme, zararın ödenmesi, belli bir tutarın taksitle ödenmesi gibi.
9. Dilekçeyi indir, imzala ve dosyanın bulunduğu yere ver.

Hangi suçlar uzlaşmaya tabi?

CMK m.253/1'e göre uzlaştırma girişiminde bulunulan suçlar şunlardır:

Diğer kanunlardaki suçlarda uzlaştırma için, şikâyete bağlı olanlar hariç, kanunda açık hüküm bulunması gerekir (m.253/2).

Kapsam dışı kalan durumlar

• Şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip (TCK m.123/A) ve hakaret (TCK m.125) uzlaştırmaya gönderilmez (m.253/3).
• Kapsamdaki bir suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Ancak kapsam dışındaki suç önödeme kapsamındaysa, uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri uygulanır (m.253/3).
• Birden fazla kişinin mağdur olduğu suçta, mağdurların hepsi kabul etmedikçe uzlaştırma yoluna gidilemez (m.253/7).
• Mağdura, şüpheliye ya da kanuni temsilcilerine dosyadaki adreste ulaşılamazsa veya yurt dışında olmaları gibi bir nedenle ulaşılamazsa uzlaştırmaya gidilmeden soruşturma sonuçlandırılır (m.253/6).

Süreç nasıl işler?

Uzlaştırma müzakerelerine şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanuni temsilci, müdafi ve vekil katılabilir. Taraflardan biri ya da temsilcisi müzakereye katılmaktan kaçınırsa uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır (m.253/13). Uzlaşma teklifi ya da kabulü, delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerine engel değildir (m.253/8).

Uzlaşmanın sonuçları

Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa feragat edilmiş sayılır. Şüpheli edimini yerine getirmezse uzlaşma raporu veya belgesi İcra ve İflas Kanunu m.38'deki ilam niteliğindeki belgelerden sayılır (m.253/19).

Teklifi reddettikten sonra fikrini değiştiren taraflar da var. Teklif reddedilmiş olsa bile şüpheli ile mağdur, uzlaştıklarını gösteren belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar savcılığa başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilir (m.253/16).

Muhatap ve teslim

• Soruşturmada: Dilekçe "… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA (Uzlaştırma Bürosu)" başlığıyla başsavcılığa verilir. Uzlaştırma bürosu kanunda geçer (m.253/4); dilekçeyi adliyenin ön bürosuna ya da başsavcılık kalemine verebilirsin.
• Kovuşturmada: Dilekçe davanın görüldüğü mahkemeye verilir; mahkeme suçun uzlaşma kapsamında olduğunu anlarsa dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (m.254/1).
• Elektronik yol: e-imza ya da mobil imzan varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyaya evrak gönderebilirsin.

Gerekli ekler

• Kimlik fotokopisi.
• Vekil başvuruyorsa vekâletname.
• Uzlaşma önerini destekleyen belge varsa (örneğin zarar tespit belgesi, fatura) örneği.

Örnek dilekçe metni

Soruşturma aşamasında şüpheli olarak doldurulduğunda araç şu metni üretir:

BAKIRKÖY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA (Uzlaştırma Bürosu) Konu: Uzlaştırma talebi (CMK m.253) Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2026/18450 soruşturma sayılı dosyasında şüpheli sıfatıyla bulunmaktayım. Karşı taraf Ad Soyad ile aramızdaki basit yaralama suçuna ilişkin uyuşmazlığı uzlaşma yoluyla çözmek istiyorum. Uzlaşmaya ilişkin önerim: Olay nedeniyle müştekiden özür dilemeye ve tedavi giderlerini karşılamaya hazırım. Suçun uzlaştırma kapsamında olması nedeniyle CMK m.253 uyarınca dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilerek uzlaştırma işlemlerinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. Şüpheli — Ad Soyad, imza

Sık yapılan hatalar

• Kapsam dışı suçta talepte bulunmak. Hakaret, ısrarlı takip ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoktur.
• Teklife cevap vermemek. 7 gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır.
• Müzakereye gitmemek. Katılmaktan kaçınan taraf uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır.
• Ödeyemeyeceğin edimi kabul etmek. Edim yerine getirilmezse dava açılır ya da yargılama devam eder; ayrıca rapor ilam niteliğinde belge sayılır.
• Uzlaşmayı şikâyetten vazgeçmeyle karıştırmak. Şikâyetten vazgeçme ayrı bir kurumdur (TCK m.73); onun için şikâyetten vazgeçme dilekçesi aracını kullan.

Sonrası

Savcılık ya da mahkeme dosyayı büroya gönderirse uzlaştırmacı seninle iletişime geçer. Suç kapsam dışıysa talebin işleme konmaz ve soruşturma ya da yargılama olağan biçimde sürer. Uzlaşma sağlanamazsa aynı suç için tekrar uzlaştırmaya gidilemez. Suç duyurusunda henüz bulunmadıysan bunun için suç duyurusu dilekçesi aracını kullanabilirsin. Edimin miktarı ya da tazminat hakkın gibi konularda baroya veya baro adli yardım bürosuna danış.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

Sıkça sorulan sorular

Uzlaştırma talebini kim yapabilir?

Şüpheli ya da sanık da, mağdur ya da suçtan zarar gören de dilekçe verebilir. Kapsamdaki suçlarda uzlaştırma girişimi zaten kanunen yapılması gereken bir işlemdir; dilekçe bunun başlatılmasını ister.

Hakaret suçunda uzlaştırma var mı?

Hayır. Hakaret suçu (TCK m.125), ısrarlı takip (m.123/A) ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m.253/3).

Uzlaştırma teklifine ne kadar sürede cevap vermeliyim?

Teklif yapıldıktan itibaren 7 gün içinde kararını bildirmelisin. Bildirmezsen teklifi reddetmiş sayılırsın (CMK m.253/4).

Uzlaştırma ne kadar sürer?

Uzlaştırmacı, dosya belgeleri kendisine verildikten itibaren en geç 30 gün içinde işlemleri sonuçlandırır. Uzlaştırma bürosu bu süreyi her defasında 20 günü geçmemek üzere en fazla iki kez uzatabilir (CMK m.253/12).

Uzlaşırsam dava ne olur?

Soruşturmada edim bir defada yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Dava açılmışsa mahkeme davanın düşmesine karar verir. Edim taksitliyse veya ileri tarihe bırakıldıysa soruşturmada kamu davasının açılması ertelenir, kovuşturmada durma kararı verilir (CMK m.253/19, m.254/2).

Uzlaştıktan sonra tazminat davası açabilir miyim?

Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa feragat edilmiş sayılır (CMK m.253/19). Uzlaşma metnine bütün zararlarını dahil etmeye dikkat et.

Uzlaşma teklifini reddettim, sonra karşı tarafla anlaştık. Ne yapabiliriz?

Teklif reddedilmiş olsa bile uzlaştığınızı gösteren belgeyle en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurabilirsiniz (CMK m.253/16).

Birden fazla mağdur varsa ne olur?

Birden fazla kişinin mağdur olduğu suçta uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için mağdurların hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir (CMK m.253/7).

Dava açıldıktan sonra uzlaştırma istenebilir mi?

Evet. Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa mahkeme dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir (CMK m.254/1). Araçta "Mahkemede (dava açıldı)" seçeneğini kullan.