İstinaf / Temyiz Başvuru Dilekçesi

Bu araç ceza kararlarına karşı iki olağan kanun yolu için dilekçe hazırlar. "Kanun yolu" alanında istinafı seçersen dilekçe ilk derece mahkemesine hitaben yazılır ve bölge adliye mahkemesine gönderilmesi istenir. Temyizi seçersen bölge adliye mahkemesi ceza dairesine hitaben yazılır ve Yargıtaya gönderilmesi istenir. Gerekçeli kararın tebliğ tarihini girersen araç son başvuru gününü hesaplar.

Bu dilekçeye mahkûmiyet, beraat ya da bölge adliye mahkemesinin istinaf sonrası verdiği karar gibi hükümlere karşı, kararın değiştirilmesini istediğinde ihtiyaç duyarsın. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararına karşı da istinaf yolu öngörülmüştür; o durum için HAGB kararına istinaf dilekçesi aracını kullan.

İstinaf / temyiz dilekçesi nasıl hazırlanır?

1. Kişi bilgilerini doldur. Adı soyadı, T.C. kimlik no, adres, telefon, e-posta. Adres önemlidir; tebligat bu adrese yapılır.
2. Kanun yolunu seç. "İstinaf (ilk derece kararına; bölge adliye mahkemesi inceler)" ya da "Temyiz (bölge adliye kararına; Yargıtay inceler)".
3. Kararı veren mahkemeyi ya da daireyi yaz. İstinafta örneğin "Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi", temyizde örneğin "Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi".
4. İstinafta bölge adliye mahkemesinin ilini yaz. Örneğin "Ankara". Araç muhatabın üçüncü satırını "ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE" olarak kurar.
5. Esas no, karar no ve karar tarihini gir. Hepsi kararın ilk sayfasında yazar.
6. Gerekçeli kararın tebliğ tarihini gir. Son gün buna göre hesaplanır.
7. "Başvuran" alanını seç. Sanık, katılan ya da sanık müdafii. İmza satırı buna göre "İstinaf Eden Sanık" gibi yazılır.
8. Tutukluysan "Ceza infaz kurumunda tutukluyum" kutusunu işaretle. Sonuç ekranına CMK m.263 uyarısı eklenir.
9. Başvuru gerekçeni paragraflar hâlinde yaz. Her itiraz noktasını ayrı paragrafta anlat.
10. Dilekçeyi indir, imzala ve süresi içinde ver.

Hukuki dayanak ve şartlar

İki farka dikkat et. İstinafta gerekçesiz başvuru incelenir; temyizde ise bozma nedenini göstermek kanunen zorunludur. Ayrıca temyiz sebebi yalnız hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir (m.294/2). Bu yüzden temyiz dilekçesinde "delilleri yanlış değerlendirdi" demek yerine hangi hukuk kuralının uygulanmadığını ya da yanlış uygulandığını yaz.

On beş yıl ve daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümler bölge adliye mahkemesince re'sen incelenir (m.272/1). Hükümden önce verilip hükme esas olan ve ayrıca kanun yolu öngörülmemiş kararlara karşı da hükümle birlikte istinafa gidilebilir (m.272/2).

İstinaf edilemeyen hükümler

CMK m.272/3'e göre şu hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulamaz:

• Hapisten çevrilenler hariç, hükümde en son belirlenen 15.000 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet,
• Üst sınırı 500 günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan beraat,
• Kanunda kesin olduğu yazılı hükümler.

Temyiz edilemeyen kararlar

CMK m.286/2 temyize kapalı kararları sayar. En sık karşılaşılanlar şunlardır: ilk derece mahkemesinin verdiği 5 yıl veya daha az hapis cezasına karşı istinafın esastan reddi, 5 yıl veya daha az hapis cezasını artırmayan bölge adliye kararları ve adli para cezası gerektiren suçlardaki bölge adliye kararları. Bu sınırlamaya rağmen m.286/3'te sayılan suçlarda temyiz mümkündür. Kararın son paragrafındaki "kanun yolu açık / kesin olmak üzere" ifadesini mutlaka oku.

Son gün nasıl hesaplanır?

Araç son günü, girdiğin tebliğ tarihine 14 gün ekleyerek bulur. Hafta olarak belirlenen süre, tebliğ gününün son haftadaki aynı adlı gününde mesai bitiminde sona erer (CMK m.39/2); 14 gün eklemek aynı sonucu verir. Bulunan gün cumartesi, pazar ya da tam gün resmî tatile denk gelirse araç sonucu sonraki ilk iş gününe kaydırır; çünkü son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (CMK m.39/4). Arife gibi yarım gün tatiller iş günü sayılır.

• Tebliğ 5 Ekim 2026 Pazartesi ise son gün 19 Ekim 2026 Pazartesi.
• Tebliğ 9 Ekim 2026 Cuma ise son gün 23 Ekim 2026 Cuma.

Muhatap ve teslim

Dilekçe, üst mahkemeye değil, kararı veren mahkemeye verilir; o mahkeme dosyayı üst mahkemeye gönderir. Araç muhatabı bu yüzden üç satır olarak kurar:

• İstinafta: "ANKARA 5. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE / Gönderilmek üzere / ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE"
• Temyizde: "ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. CEZA DAİRESİNE / Gönderilmek üzere / YARGITAY İLGİLİ CEZA DAİRESİNE"

Başvuru dilekçeyle ya da zabıt kâtibine beyanla yapılabilir; beyan tutanağa geçirilir (m.273/1, m.291/1). Dilekçeyi adliye ön bürosuna ya da mahkeme kalemine elden verebilirsin. e-imza ya da mobil imzan varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dosyaya gönderebilirsin.

Tutuklu sanık, zabıt kâtibine ya da kurum müdürüne beyanda bulunarak veya dilekçe vererek kanun yoluna başvurabilir. Kurum müdürü dilekçeyi deftere kaydeder, tutanağı düzenler ve dilekçeyi mahkemeye gönderir; bu işlemle süre kesilmiş sayılır (CMK m.263). Yani dilekçenin süre içinde mahkemeye ulaşması gerekmez, kurumda kaydedilmesi yeterlidir.

Gerekli ekler

• Gerekçeli kararın örneği (zorunlu değil, ama dosyayı eşleştirmeyi kolaylaştırır).
• Müdafi başvuruyorsa vekâletname.
• Gerekçeni destekleyen yeni belge varsa onun örneği.

Örnek dilekçe metni

İstinaf seçildiğinde araç şu yapıda bir metin üretir:

ANKARA 5. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE Gönderilmek üzere ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE Konu: Kararın istinaf incelemesine başvuru (CMK m.273) Sanık: Ad Soyad İstinaf edilen karar: Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2025/310 esas, 2026/204 karar sayılı ve 18 Eylül 2026 tarihli kararı (gerekçeli karar tebliğ tarihi: 5 Ekim 2026). Açıklamalar: (gerekçen paragraflar hâlinde) Hukuki nedenler: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.272, 273 ve 280. Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle, süresinde yaptığım istinaf başvurusunun kabulü ile hukuka aykırı hükmün kaldırılmasına ve yeniden yapılacak yargılama sonucunda lehime karar verilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ederim. İstinaf Eden Sanık — Ad Soyad, imza

Temyiz seçildiğinde hukuki nedenler "m.286, 288, 291 ve 302" olur ve istem kararın bozulmasıdır.

Sık yapılan hatalar

• Süreyi kısa karar tarihinden saymak. Süre artık hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden başlar. Eski "7 gün" kuralı 2024'te değişti.
• Dilekçeyi doğrudan bölge adliye mahkemesine ya da Yargıtaya göndermek. Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir.
• Temyizde gerekçe yazmamak. Temyizde bozma nedeni göstermek zorunludur (m.294/1).
• Kesin kararı istinaf etmek. m.272/3 kapsamındaki hükümler incelenmez; boşuna zaman kaybedersin.
• Yanlış seçmek. İlk derece kararına temyiz, bölge adliye kararına istinaf dilekçesi verilmez.

Sonrası

İstinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi başvuruyu esastan reddedebilir, hukuka aykırılığı düzelterek reddedebilir, hükmü bozup dosyayı ilk derece mahkemesine gönderebilir ya da duruşma açıp yeniden hüküm kurabilir (CMK m.280). Bu karara karşı temyiz yolu açıksa aynı araçla temyiz dilekçesi hazırlayabilirsin. Kanun yolları kapandığında karar kesinleşir; kesinleşme şerhli örneği kararın kesinleşmesi dilekçesi ile istersin. Ağır sonuçları olan bir dosyada baroya ya da baro adli yardım bürosuna danışmanı öneririz.

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• UYAP Vatandaş Portalı

Sıkça sorulan sorular

İstinaf süresi kaç gündür?

İstinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 haftadır (CMK m.273/1). 2024 değişikliğinden önce süre hükmün açıklanmasından itibaren 7 gündü; bu kural artık uygulanmıyor.

İstinaf dilekçesini nereye vermeliyim?

Hükmü veren ilk derece mahkemesine verirsin. Dilekçe "… MAHKEMESİNE / Gönderilmek üzere / … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE" başlığıyla yazılır; dosyayı mahkeme üst mahkemeye gönderir.

Temyiz dilekçesine gerekçe yazmak zorunlu mu?

Evet. Temyiz eden, hükmün neden bozulmasını istediğini göstermek zorundadır (CMK m.294/1). İstinafta ise sanık ve katılanın gerekçe göstermemesi incelemeye engel değildir (m.273/4).

Tutukluyum, dilekçemi süresinde mahkemeye nasıl ulaştırırım?

Dilekçeyi kurum müdürlüğüne verebilirsin. Kurum dilekçeyi deftere kaydedip tutanak düzenler ve mahkemeye gönderir; bu kayıtla süre kesilmiş sayılır (CMK m.263).

Hangi kararlar istinaf edilemez?

Hapisten çevrilenler hariç 15.000 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet, üst sınırı 500 günü geçmeyen adli para cezası gerektiren suçlardan beraat ve kanunda kesin denilen hükümler istinaf edilemez (CMK m.272/3).

Bölge adliye mahkemesinin her kararını temyiz edebilir miyim?

Hayır. CMK m.286/2, örneğin 5 yıl veya daha az hapis cezasına karşı istinafın esastan reddi gibi kararları temyize kapatır. m.286/3'te sayılan suçlarda bu sınır uygulanmaz. Kararın sonundaki kanun yolu açıklamasına bak.

Son gün resmî tatile denk gelirse ne olur?

Süre tatilin ertesi günü biter (CMK m.39/4). Araç bunu hesaba katar: son gün hafta sonuna ya da tam gün resmî tatile denk gelirse sonucu sonraki ilk iş gününe kaydırır. Arife yarım günleri iş günü sayılır. Yine de riske girmemek için dilekçeyi birkaç gün önce ver.

İstinafa başvurursam karar kesinleşir mi?

Hayır. Süresinde yapılan istinaf başvurusu hükmün kesinleşmesini engeller (CMK m.275/1). Karar, kanun yolu incelemesi bitince kesinleşir.

Katılan olarak istinafa başvurabilir miyim?

Evet, araçta "Başvuran" alanında katılanı seçebilirsin. Katılan sıfatını almış olanların dilekçesinde gerekçe gösterilmemesi istinaf incelemesine engel değildir (CMK m.273/4).