- Kanun yolu HAGB kararına karşı yol bugün istinaftır (CMK m.231/12); eski "itiraz" yolu değişti.
- Süre gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak 2 hafta (CMK m.273/1).
- Muhatap dilekçe kararı veren mahkemeye verilir, bölge adliye mahkemesine gönderilir.
- Tutukluysan dilekçeni ceza infaz kurumu müdürlüğüne verebilirsin (CMK m.263).
Bu araç, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararına karşı istinaf başvuru dilekçeni hazırlar. Gerekçeli kararın tebliğ tarihini girdiğinde son başvuru gününü hesaplar, muhatabı "… MAHKEMESİNE / Gönderilmek üzere / … BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE" biçiminde yazar. Aracın adresi geçmişten gelen alışkanlıkla "HAGB itiraz" olsa da ürettiği belge bir istinaf dilekçesidir.
HAGB kararı, sanık hakkında kurulan hükmün belli bir denetim süresi boyunca açıklanmaması anlamına gelir. Sanık bu kararın hukuka aykırı olduğunu, beraat etmesi gerektiğini düşünebilir; katılan ise karar yerine mahkûmiyet açıklanması gerektiğini savunabilir. Her iki durumda da yapılacak başvuru artık istinaftır.
HAGB kararına istinaf dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgiler: adın soyadın, T.C. kimlik numaran, adresin, telefonun, e-postan.
- Kararı veren mahkeme: tam adıyla yaz, örneğin "Ankara 12. Asliye Ceza Mahkemesi".
- Bölge adliye mahkemesi (il): kararın kanun yolu bölümünde yazar; örneğin "Ankara". Araç bunu "ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE" yapar.
- Esas no, Karar no, Karar tarihi: gerekçeli kararın başlığından al.
- Gerekçeli kararın tebliğ tarihi: son gün bu tarihe göre hesaplanır.
- Suç: kararda yazan suç adı.
- Başvuran: "Sanık" ya da "Katılan" seç. Dilekçede "İstinaf eden (sanık)" veya "İstinaf eden (katılan)" yazılır, imza unvanı da buna göre değişir.
- Ceza infaz kurumunda tutukluyum kutusunu, tutukluysan işaretle; araç CMK m.263 uyarısını ekler.
- İstinaf gerekçeniz: kararın neden hatalı olduğunu yaz. Paragrafları boş satırla ayır.
Hukuki dayanak ve şartlar
| Hüküm | İçerik |
|---|---|
| CMK m.231/12 | HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir |
| CMK m.272/3 | Bu fıkrada sayılan kesin kararlar istinafa tabi değildir |
| CMK m.273/1 | İstinaf, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden başlayarak 2 hafta içinde hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek yapılır |
| CMK m.273/4 | Sanığın gerekçe göstermemesi incelemeye engel değildir |
| CMK m.263 | Tutuklu, dilekçesini ceza infaz kurumu müdürüne verebilir; bu durumda süre kesilmiş sayılır |
HAGB kararlarına eskiden itiraz yoluyla gidilirdi. 7499 sayılı Kanun (2024) ve 7589 sayılı Kanun (2026) değişikliklerinden sonra CMK m.231/12 açıkça istinafı gösterir. Süre de artık hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden başlar. Eski tarihli bir karar için hangi yolun uygulanacağı konusunda tereddüdün varsa kararın altındaki kanun yolu açıklamasına bak ve baroya danış; geçiş hükmünü burada doğrulayamadığımız için genel bir kural yazmıyoruz.
Sanık ve katılan açısından istinaf gerekçesi
Sanık ve katılan aynı karara farklı nedenlerle başvurur. Gerekçeni yazarken kendi konumuna uygun noktalara odaklan:
| Başvuran | Tipik gerekçeler |
|---|---|
| Sanık | Delillerin yanlış değerlendirildiği, beraat edilmesi gerektiği, meşru savunma gibi bir hukuka uygunluk nedeninin tartışılmadığı, suçun yanlış nitelendirildiği |
| Katılan | Suçun daha ağır bir suç tipine girdiği, zararın giderilmediği, HAGB şartlarının oluşmadığı, delillerin eksik toplandığı |
Gerekçeyi yazarken karardaki ilgili paragrafa atıf yap: "Gerekçeli kararın üçüncü sayfasında tanık beyanına itibar edilmiştir, ancak…" gibi. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi, ilk derece mahkemesinin delil değerlendirmesini yeniden yapabilir; bu nedenle hangi delilin neden yanlış değerlendirildiğini göstermek önemlidir.
Gerekçeli kararı okumadan başvuru dilekçesi yazmak, gerekçeni zayıflatır. Kararın sana tebliğ edildiği gün 2 haftalık süre başlar; kararı aldığın gün okumaya başla ve dilekçeni son güne bırakma.
Son gün nasıl hesaplanır?
Araç, gerekçeli kararın tebliğ tarihine 14 gün ekler. Son gün hafta sonuna ya da tam gün resmî tatile denk gelirse süreyi izleyen ilk iş gününe kaydırır (CMK m.39/4). Arife gibi yarım gün tatiller iş günü sayılır.
Örnek: gerekçeli karar 05.10.2026 pazartesi günü tebliğ edildiyse son başvuru günü 19.10.2026 pazartesidir. Kısa kararın duruşmada okunduğu tarih değil, gerekçeli kararın tebliğ tarihi esas alınır.
Muhatap ve teslim
Dilekçe bölge adliye mahkemesine doğrudan gönderilmez; kararı veren mahkemeye verilir. Mahkeme dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir. Bu yüzden muhatap satırı iki parçalıdır:
ANKARA 12. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE Gönderilmek üzere ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE
Teslim yolları:
- Kararı veren mahkemenin kalemine ya da adliyedeki ön büroya elden; kayıt tarihini gösteren alındıyı al.
- e-imzan varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden.
- Tutukluysan kurum müdürlüğüne; dilekçe deftere kaydedilip tutanağın bir örneği sana verildiğinde süre kesilmiş sayılır. Bunun için cezaevine evrak teslim dilekçesi aracını kullanabilirsin.
Gerekli ekler
- Gerekçeli kararın bir örneği (zorunlu değil ama dosya takibini kolaylaştırır).
- Tebliğ evrakı ya da e-tebligat bildirimi.
- Gerekçeni destekleyen belgeler.
- Vekille başvuruyorsan vekaletname.
Örnek dilekçe metni
ANKARA 12. ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE Gönderilmek üzere ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ CEZA DAİRESİNE Konu: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf başvurusu (CMK m.231/12, m.273) İstinaf eden (sanık): Selin Arslan İstinaf edilen karar: Ankara 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2025/410 esas, 2026/233 karar sayılı, 17.09.2026 tarihli, basit yaralama suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı (tebliğ tarihi: 05.10.2026). Açıklamalar: Olay sırasında kendimi savunduğum, tanık beyanları ve kamera kaydıyla sabittir. Mahkeme bu delilleri tartışmadan hüküm kurmuştur. Hukuki nedenler: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/12, m.272 ve m.273. Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan ve re'sen gözetilecek nedenlerle, süresi içinde yaptığım istinaf başvurumun kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılmasına ve hukuka uygun yeni bir hüküm kurulmasına karar verilmesini saygılarımla arz ederim. Sanık Selin Arslan
Sık yapılan hatalar
- "İtiraz" dilekçesiyle ağır ceza mahkemesine başvurmak. Bugünkü metinde yol istinaftır ve dilekçe kararı veren mahkemeye verilir.
- Kısa karar tarihinden süre saymak. Süre gerekçeli kararın tebliğiyle başlar.
- Bölge adliye mahkemesini yanlış yazmak. Kararın kanun yolu bölümünde hangi bölge adliye mahkemesinin yazdığını kontrol et.
- Kesin kararlara başvurmak. CMK m.272/3'te sayılan kesin kararlar saklıdır; kararın altındaki açıklama "kesin" diyorsa istinaf yolu açık olmayabilir.
- HAGB'nin sonuçlarını bilmeden başvurmak. İstinaf incelemesi sonucunda HAGB kaldırılıp başka bir hüküm kurulabilir. Başvurmadan önce olası sonuçları baroya veya adli yardım bürosuna danış.
HAGB kararı kesinleşince denetim süresi başlar. Bu sürede yükümlülüklere uymamak ya da yeni bir kasıtlı suç işlemek hükmün açıklanmasına yol açabilir. Kararın içeriğini ve sana yüklenen yükümlülükleri dikkatle oku.
Sonrası
Mahkeme dilekçeni karşı tarafa tebliğ eder, sonra dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir. Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi dosyayı inceler; başvuruyu esastan reddedebilir ya da kararı kaldırıp yeniden hüküm kurabilir. Daire kararının temyize açık olup olmadığı verilen hükme göre değişir; kararın altındaki kanun yolu açıklaması bunu gösterir.
Mahkûmiyet, beraat gibi HAGB dışındaki bir hükme karşı istinaf veya temyiz başvurusu yapacaksan istinaf / temyiz başvuru dilekçesi aracını kullan. Tarihleri saymak için hukuki süre aracından da yararlanabilirsin.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
HAGB kararına itiraz mı edilir, istinafa mı gidilir?
Bugünkü CMK m.231/12'ye göre HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulur. Eskiden itiraz yolu vardı; 7499 ve 7589 sayılı kanunlarla değişti. Kararın altındaki kanun yolu açıklamasını da kontrol et.
HAGB istinaf süresi ne zaman başlar?
Süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden başlayarak 2 haftadır (CMK m.273/1). Kısa kararın açıklandığı duruşma günü değil, gerekçeli kararın sana tebliğ edildiği gün esas alınır.
İstinaf dilekçesini bölge adliye mahkemesine mi vermeliyim?
Hayır. Dilekçe kararı veren mahkemeye verilir, o mahkeme dosyayı bölge adliye mahkemesine gönderir. Bu yüzden dilekçenin başında "Gönderilmek üzere" ibaresi yer alır.
Katılan da HAGB kararına istinaf başvurusu yapabilir mi?
Araçta başvuran olarak sanık ya da katılan seçilebilir. Katılan, kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa gerekçesini yazarak başvurur. Başvuru hakkın konusunda tereddüdün varsa baroya danış.
Gerekçe yazmazsam başvurum reddedilir mi?
CMK m.273/4'e göre sanığın gerekçe göstermemesi incelemeye engel değildir. Yine de neden itiraz ettiğini açıkça yazmak, dairenin hangi noktalara bakacağını belirler.
Cezaevindeyken nasıl başvururum?
Tutukluysan dilekçeni ceza infaz kurumu müdürlüğüne verebilirsin. Dilekçe deftere kaydedilip tutanağın bir örneği sana verildiğinde süre kesilmiş sayılır (CMK m.263).
HAGB kararı sabıka kaydında görünür mü?
CMK m.231'e göre HAGB kararı bunlara özgü bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme istediğinde kullanılabilir. Bu nedenle olağan adli sicil kaydı belgesinde yer almaz. Hüküm denetim süresinde açıklanırsa durum değişir.
Kararın altındaki açıklamada "itiraz" yazıyorsa ne yapmalıyım?
Bugünkü kanun metni HAGB kararına karşı istinaf yolunu gösterir. Kararın tarihine ve kanun yolu açıklamasına göre hangi dilekçeyi vereceğinde tereddüt ediyorsan süreyi kaçırmadan baroya veya adli yardım bürosuna danış.
Araç resmî tatilleri hesaba katıyor mu?
Evet. Son gün hafta sonuna ya da tam gün resmî tatile denk gelirse araç izleyen ilk iş gününü gösterir (CMK m.39/4). Arife gibi yarım gün tatiller iş günü sayıldığı için kaydırılmaz.