Temettü Hesaplama

Elindeki hisse adedini ve hisse başına brüt temettüyü yazdığında araç toplam brüt temettüyü, stopaj tutarını ve net temettüyü hesaplar. Hisse fiyatını da girersen brüt ve net temettü verimini görürsün. Stopaj oranını sen girersin; mevzuat değiştiğinde de güncel değerle hesap yapabilmen için bunu böyle bıraktım.

Temettü nedir?

Temettü (kâr payı), bir anonim şirketin elde ettiği kârın bir bölümünün hissedarlara dağıtılmasıdır. Dağıtım kararını şirketin genel kurulu alır; ödeme nakit olarak ya da bedelsiz hisse biçiminde yapılabilir. Nakit temettü hisse başına brüt tutar olarak ilan edilir. Hissedar bu tutardan stopaj kesildikten sonra kalan net miktarı alır.

Temettü, yatırımcı için hisse fiyatındaki artıştan ayrı bir gelir kalemidir. Düzenli ve yüksek temettü ödeyen şirketler, özellikle düzenli gelir arayan yatırımcıların ilgisini çeker. Ancak temettünün garantisi yoktur; şirketin kârına, nakit durumuna ve genel kurul kararına bağlıdır.

Temettü nasıl hesaplanır? Adım adım

1. Elindeki hisse adedini belirle.
2. Şirketin ilan ettiği hisse başına brüt temettüyü KAP duyurusundan al.
3. Adedi hisse başına brüt temettüyle çarparak toplam brüt temettüyü bul.
4. Güncel stopaj oranını resmî kaynaktan öğren ve brüt temettüye uygula.
5. Brüt temettüden stopajı çıkararak net temettüyü bul.
6. İstersen hisse başına temettüyü fiyata bölerek temettü verimini hesapla.

Temettü hesaplama formülü

Brüt temettü  = Hisse adedi × Hisse başı brüt temettü
Stopaj tutarı = Brüt temettü × Stopaj oranı / 100
Net temettü   = Brüt temettü − Stopaj tutarı
Brüt verim    = Hisse başı temettü / Hisse fiyatı × 100
Net verim     = Brüt verim × (1 − Stopaj oranı / 100)

Fiyatı girmezsen (0 bırakırsan) verim hesaplanmaz, yalnızca tutarlar gösterilir.

Örnek temettü hesaplaması

Aşağıdaki değerler varsayımsaldır. 1.000 adet hissen olsun; hisse başı brüt temettü 2,50 TL, stopaj oranı yüzde 10 (örnek değer), hisse fiyatı da 50 TL:

Brüt temettü  = 1.000 × 2,50 = 2.500 TL
Stopaj tutarı = 2.500 × 0,10 = 250 TL
Net temettü   = 2.500 − 250 = 2.250 TL
Brüt verim    = 2,50 / 50 × 100 = %5
Net verim     = 5 × (1 − 0,10) = %4,5

Yani 50.000 TL değerindeki hisse portföyün bu temettüyle brüt 2.500 TL, net 2.250 TL getirir. Stopaj oranı farklıysa yalnızca ikinci ve üçüncü satırlar değişir. Örneğin yüzde 0 stopajla net temettü brüt tutara eşit olur.

Temettü verimi nedir ve nasıl yorumlanır?

Temettü verimi, hisse başına ödenen temettünün hisse fiyatına oranıdır. Hisseyi bugünkü fiyattan alan birinin yalnızca temettüden elde edeceği yıllık getiriyi gösterir. Hisse fiyatı yükseldikçe verim düşer, bu yüzden aynı temettü farklı fiyatlarda farklı verim üretir. Verim tek başına yeterli bir ölçüt sayılmaz: yüksek verim bazen şirketin fiyatının düştüğüne ya da temettünün sürdürülemeyeceğine işaret eder.

Net verim neden önemlidir?

Vergi sonrası getiri, cebine giren gerçek tutardır. Brüt verimi aynı olan iki yatırımın net verimi, uygulanan stopaja göre ayrışır. Mevduat ya da tahvil gibi diğer araçlarla karşılaştırırken net verimleri kullanırsan doğru sonuca ulaşırsın. Karşılaştırma için vadeli mevduat faizi ve tahvil araçlarını kullanabilirsin.

Temettü stopajı nedir?

Temettü stopajı, şirketin kâr payını öderken gelir ya da kurumlar vergisi karşılığı olarak yaptığı kesintidir. Stopaj oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve zamanla değişebilir. Kâr payını alan kişinin ya da kurumun türüne göre uygulama da farklılaşabilir; örneğin gerçek kişiler, tam mükellef kurumlar ve dar mükellefler için kurallar aynı değildir. Bu yüzden araçta stopaj oranı sabit değil, senin girdiğin değerdir. Güncel oranı GİB duyurularından ya da mali müşavirinden teyit et.

Stopaj kesilmesi, vergi yükümlülüğünün tamamen bittiği anlamına her zaman gelmez. Gerçek kişiler belirli koşullarda elde ettikleri kâr paylarını yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edebilir. Tam mükellef kurumlardan alınan kâr paylarının belirli bir kısmı gelir vergisinden istisna edilebilir ve kesilen stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir. Beyan hadleri ve istisna tutarları her yıl güncellendiği için bu sayfada rakam vermedim.

Temettü hak tarihi ve ödeme tarihi nedir?

Temettüyü alabilmek için hakkın doğduğu tarihte hisseye sahip olman gerekir. Şirket, genel kurul kararından sonra kâr payı hak kullanım tarihini ve ödeme tarihini KAP'ta duyurur. Hak kullanım tarihinde hisse fiyatı genellikle temettü kadar ayarlanarak açılır. Hisseyi hak kullanım tarihinden önce alıp portföyünde tutuyorsan temettüyü alırsın, ama fiyat da o oranda ayarlanmış olur. Tarihler şirkete göre değiştiği için kesin bilgiyi KAP'tan ve aracı kurumundan kontrol et.

Nakit temettü ile bedelsiz hisse farkı

Nakit temettü doğrudan hesabına para olarak yatar ve stopaj kesintisine tabidir. Bedelsiz hissede ise şirket sermayesini iç kaynaklardan artırır ve mevcut hissedarlara ek hisse verir. Bu durumda hisse adedin artar, hisse fiyatı da bölünme etkisiyle düşer. Bedelsiz hisselerde toplam değer değişmez; vergilendirme niteliği kaynağa göre farklılaşabilir. Bu araç yalnızca nakit temettüyü hesaplar.

Temettü hesaplarken sık yapılan hatalar

• Brüt tutarı net sanmak. Hesabına yatan tutar stopaj sonrası nettir.
• Eski bir stopaj oranını kullanmak. Oran değişebilir; her seferinde güncel değeri kontrol et.
• Temettü verimini tek başına başarı ölçütü saymak. Verim yüksek görünürken fiyat düşmüş olabilir.
• Hak kullanım tarihindeki fiyat ayarını unutmak. Temettü ödenince hisse fiyatı genellikle buna göre ayarlanır; bunu ayrı bir kazanç gibi görme.
• Beyan yükümlülüğünü gözden kaçırmak. Belirli tutarı aşan kâr paylarında yıllık beyan gerekebilir.
• Taksitli ödemeleri atlamak. Şirket yıl içinde birden fazla taksitle ödüyorsa yıllık verimde taksitlerin toplamını kullan.

Temettü ödeme oranı ve sürdürülebilirlik

Temettü verimi yüksek bir şirketin bu ödemeyi sürdürüp sürdüremeyeceğini anlamak için temettü ödeme oranına bakılır. Bu oran, dağıtılan toplam temettünün şirketin net dönem kârına bölünmesiyle bulunur. Oran yüzde 100'ü aşıyorsa şirket kârından fazlasını dağıtıyor demektir ve bu uzun vadede sürdürülemez. Çok düşük oran ise şirketin kârını büyümeye ayırdığını gösterebilir. Ödeme oranını şirketin nakit akışı, borçluluk düzeyi ve geçmiş temettü istikrarıyla birlikte değerlendir. Bir yıl yüksek temettü ödenmesi, bunun her yıl tekrarlanacağı anlamına gelmez. Bu bilgileri şirketin finansal tablolarında ve KAP duyurularında bulursun.

Temettüyü yeniden yatırmak (reinvestment) uzun vadede toplam getiriyi artıran bir yöntemdir. Aldığın net temettüyle yeni hisse alırsan adedin artar ve bir sonraki temettüden daha fazla pay alırsın. Bu etkiyi hesaplamak için bileşik büyüme aracını kullanabilirsin.

Temettü portföyü kurarken nelere dikkat edilir?

Temettü odaklı bir portföyde tek bir hisseye yüklenmek yerine farklı sektörlerden şirketleri bir arada tutarsan, bir şirket temettüyü azalttığında ya da kestiğinde gelir kaybın sınırlı kalır. Nakit akışını düzenli tutmak istiyorsan temettü tarihlerinin yıl içine nasıl dağıldığına da bak. Her ödeme için brüt tutarı, stopajı ve net tutarı ayrı ayrı hesaplarsan yıllık net temettü gelirini önceden görebilirsin. Bu araçla her hisse için ayrı hesap yapıp sonuçları toplayabilirsin. İşlem maliyetlerini ve hisse fiyatındaki olası dalgalanmayı da hesaba kat; temettü geliri gelse bile fiyat düşüşü toplam getiriyi aşağı çekebilir.

Temettü ve enflasyon ilişkisi

Net temettü verimi enflasyonun altında kalıyorsa temettü geliri alım gücünü korumayabilir. Bu yüzden verime yalnızca nominal olarak değil, enflasyon sonrası reel olarak da bak.

Sıkça sorulan sorular

Brüt temettü ile net temettü arasındaki fark nedir?

Brüt temettü, şirketin ilan ettiği vergi öncesi tutardır. Net temettü ise stopaj kesildikten sonra hesabına yatan miktardır.

Temettü stopaj oranı kaçtır?

Oran Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir, değişebilir ve hissedarın durumuna göre farklılaşabilir. Güncel oran için GİB duyurularına ya da mali müşavirine başvur; araçta oranı kendin girersin.

Temettü verimi nasıl hesaplanır?

Hisse başına temettü hisse fiyatına bölünür ve yüzle çarpılır. Net verim için sonuç (1 − stopaj oranı) ile çarpılır.

Temettü almak için hisseyi ne zamana kadar tutmalıyım?

Bunu şirketin KAP'ta duyurduğu hak kullanım tarihi belirler. Tarih ve valör kuralları için aracı kurumunu ve KAP duyurusunu kontrol et.

Temettü gelirini beyan etmem gerekir mi?

Gerçek kişilerde belirli tutarı aşan kâr payları için yıllık beyan gerekebilir. Beyan hadleri her yıl değiştiği için GİB'den ya da mali müşavirinden teyit et.

Temettü ödemeyen şirket hisse sahibine ne verir?

Hissedar kâr payı yerine hisse değerinin artmasından kazanç sağlayabilir. Şirket kârını yeniden yatırıma ayırmış olabilir, ama bu da fiyat artışını garanti etmez.

Temettü aracını nasıl kullanırım?

Hisse adedini, KAP'ta ilan edilen hisse başı brüt temettüyü ve güncel stopaj oranını gir. Verimi görmek için hisse fiyatını da yaz. Araç brüt temettüyü, stopajı, net temettüyü ve verimleri hesaplar. Reel getiriyi görmek istersen reel getiri aracıyla enflasyonun etkisine de bakabilirsin; farklı yatırım araçlarının faiz getirisini ise repo aracında karşılaştırabilirsin.