- Ölüm yardımının dayanağı 657 sayılı Kanunun 208. maddesidir.
- Memur olmayan eşin ya da aile yardımı alınan çocuğun ölümünde memura en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dâhil) tutarında yardım ödenir.
- Memurun ölümünde bu tutarın iki katı; memurun bildiriyle gösterdiği kişiye, bildiri yoksa eşine ve çocuklarına, onlar yoksa ana ve babasına, onlar da yoksa kardeşlerine ödenir.
- Yardım vergi ve kesintiye tabi değildir, ödeme emri aranmadan derhal ödenir ve borç için haczedilemez.
Ölüm Yardımı Dilekçesi aracı, 657 sayılı Kanunun 208. maddesine göre ölüm yardımı ödenmesini isteyen dilekçeyi hazırlar. İki durumdan birini seçersin: "Memur olmayan eşin ya da aile yardımı alınan çocuğun ölümü" ya da "Memurun ölümü (kanuni hak sahibinin başvurusu)". Seçimine göre dilekçe metni, imza altındaki sıfat ve sonuç bölümündeki yardım tutarı değişir.
Bu dilekçe acılı bir dönemde verilir; bu yüzden araç az bilgiyle tamamlanacak şekilde kurgulandı. Vefat eden kişinin adı, ölüm tarihi, yakınlık ve ödeme yapılacak IBAN yeterlidir. Ölüm yardımı ayrı bir başvuru gerektirebilir; kurumun kendiliğinden ödemesini beklemek yerine dilekçeyi vermen işini hızlandırır.
Ölüm yardımı dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Durumu seç. Eşin ya da çocuğun vefatında birinci seçeneği, memurun kendisinin vefatında ikinci seçeneği kullan.
- Kişisel bilgilerini gir. Ad soyad, T.C. kimlik no, adres, telefon ve e-posta. Memurun ölümünde bunlar başvuran hak sahibinin bilgileridir.
- Kurumu yaz. Memurun çalıştığı kurumdur; hitap satırı buna göre kurulur.
- Birimi, memurun unvanını ve isteğe bağlı sicil no'yu yaz.
- Vefat eden kişinin adı soyadını ve yakınlığını yaz. Örneğin "eşim", "oğlum"; memurun ölümünde "eşi", "çocuğu", "annesi" gibi.
- Ölüm tarihini seç.
- Belge bilgisini yaz (isteğe bağlı). Boş bırakırsan dilekçede "Ölüm belgesi / nüfus kayıt örneği" yazar.
- IBAN'ı gir. Boş bırakırsan ödeme hesabı noktalı kalır ve araç uyarır.
- Dilekçe tarihini seç, belgeyi indir ve imzala.
Hukuki dayanak ve tutar
| Durum | Kime ödenir | Tutar |
|---|---|---|
| Memur olmayan eşin ya da aile yardımı ödeneğine hak kazanılan çocuğun ölümü | Memura | En yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dâhil) tutarı |
| Memurun ölümü | Bildiriyle gösterdiği kişiye; bildiri yoksa eşine ve çocuklarına; bunlar yoksa ana ve babasına; bunlar da yoksa kardeşlerine | En yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) iki katı |
Tutar memurun kendi aylığına göre değil, en yüksek Devlet memuru aylığına göre belirlenir. Bu yüzden araç TL tutarı yazmaz; tutarın neye göre hesaplandığını gösterir. Güncel tutarı kurumun mutemedi ya da muhasebe birimi söyler.
Yardımın ödenme biçimi de kanunda yazılıdır: hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz, ödeme emri aranmaksızın derhal ödenir ve borç için haczedilemez (m.208/2). Yurt dışında sürekli görevde bulunan memurlara verilecek ölüm yardımında 156. maddedeki katsayı uygulanmaz.
Doğum yardımı ve evlenme yardımı
Bu araç yalnız ölüm yardımı içindir. Sık sorulan iki konu şöyledir:
- Doğum yardımı: Devlet memurlarına doğum yardımı ödeneği veren 657 sayılı Kanunun 207. maddesi, 6637 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Güncel doğum yardımı başvurusu e-Devlet'te Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hizmetinden yapılır.
- Evlenme yardımı: 657 sayılı Kanunda memura evlenme yardımı yoktur. Evlenmeyi aile yardımı için kurumuna bildirmen yeterlidir.
Cenaze giderleri
Ölüm yardımından ayrı olarak, 657 sayılı Kanunun 210. maddesi Devlet memurlarının ölümü hâlinde cenaze giderlerinin (başka yere nakil dâhil) kurumlarınca ödeneceğini söyler. Yurt dışında görevli memurlar ve yakınları için cenazenin yurda getirilmesi giderleri de aynı maddede düzenlenir. Bu giderlerin nasıl talep edileceğini kurumun muhasebe birimine sor.
Memurun "bildiri" ile kişi göstermesi
- madde, memurun ölümünde yardımın önce "sağlığında bildiri ile gösterdiği kimseye" ödeneceğini söyler. Yani memur, hayattayken kurumuna vereceği yazılı bir bildiriyle yardımın kime ödeneceğini belirleyebilir. Böyle bir bildiri yoksa kanundaki sıra uygulanır: önce eş ve çocuklar, sonra ana ve baba, en son kardeşler. Kanun bildirinin biçimini ayrıca düzenlemez; kurumunun bunun için bir form kullanıp kullanmadığını personel biriminden öğren. Hak sahibi olarak başvuruyorsan, kurumdan memurun özlük dosyasında böyle bir bildiri olup olmadığını sorman yerinde olur.
Vefatın diğer haklara etkisi
Ölüm yardımı tek başına bütün işlemleri kapatmaz. Aynı olay başka hakları da etkiler:
| Konu | Ne olur | Dayanak |
|---|---|---|
| Aile yardımı (eş) | Eşin ölümünü izleyen ay başından itibaren eş için ödenen yardım hakkı kaybedilir | 657 m.205 |
| Aile yardımı (çocuk) | Çocuğun ölümünü izleyen ay başından itibaren çocuk için ödenen yardım hakkı kaybedilir | 657 m.205 |
| Mazeret izni | Eşin, çocuğun, kendisinin ya da eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümünde memura isteği üzerine 7 gün izin verilir | 657 m.104/B |
| Kamu konutu | Konutta oturan kişi ölürse ailesi ölüm tarihinden itibaren 2 ay içinde konutu boşaltır | 2946 m.7/c |
Ölüm iznini yıllık izin formu aracındaki izin türleriyle de hazırlayabilirsin.
Süreler
Kanun ölüm yardımı için bir başvuru süresi yazmaz; yardımın "derhal" ödeneceğini söyler. Araç bir son gün hesaplamaz. Başvuruyu geciktirme; ödeme dilekçen ve belgelerin kuruma ulaştığında yapılır.
Muhatap ve teslim
Dilekçe memurun çalıştığı kuruma verilir. Eşin ya da çocuğun vefatında bunu sen, kendi kurumuna verirsin. Memurun vefatında hak sahibi, memurun son çalıştığı kuruma başvurur. Elden ya da kurumun gösterdiği başka bir yolla teslim edebilirsin; kayıt tarih ve sayısını al.
Gerekli ekler
Ekler alanını boş bırakırsan araç şunları yazar:
- Ölüm belgesi,
- Yakınlığı gösteren nüfus kayıt örneği.
Memurun ölümünde birden çok hak sahibi varsa kurum, mirasçılığı ya da hak sahipliğini gösteren ek belge isteyebilir. Bu durumda veraset ilamı dilekçesi aracı işine yarayabilir.
Örnek dilekçe metni
Eşin vefatı için örnek değerlerle:
TAPU MÜDÜRLÜĞÜNE Konu: Ölüm yardımı ödenmesi talebi Kurumunuzda (Arşiv Birimi) Memur olarak görev yapmaktayım. Eşim Fatma Arslan 02.10.2026 tarihinde vefat etmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 208 inci maddesi uyarınca tarafıma ölüm yardımı ödenmesini istiyorum. Ödemenin TR00 0000 0000 0000 0000 0000 00 IBAN numaralı hesabıma yapılmasını saygılarımla arz ederim. Belge: Ölüm belgesi / nüfus kayıt örneği
Memurun vefatında metin, "Kurumunuzda … olarak görev yapan … tarihinde vefat etmiştir. Müteveffanın yakını (…) sıfatıyla başvuruyorum." cümlesiyle başlar ve "kanuni hak sahibi olarak" ödeme ister. İmza altında "Hak sahibi" yazar.
Sık yapılan hatalar
- Memur olan eşin ölümünde birinci seçeneği kullanmak. Birinci seçenek memur olmayan eş içindir. Eşin de memursa onun vefatı "memurun ölümü" seçeneğine girer ve başvuruyu hak sahibi yapar.
- Aile yardımı alınmayan çocuk için yardım istemek. Kanun, aile yardımı ödeneğine hak kazanılan çocuğu sayar.
- Kendi aylığına göre tutar beklemek. Tutar en yüksek Devlet memuru aylığına bağlıdır.
- IBAN'ı yazmamak. Ödeme gecikebilir.
- Doğum ya da evlenme yardımını bu dilekçeyle istemek. Doğum yardımı e-Devlet'ten ayrı başvuruyla alınır; evlenme yardımı yoktur.
Sonrası
Kurum belgeleri inceleyip ödemeyi yapar. Ödeme yapılmaz ya da eksik yapılırsa önce muhasebe biriminden yazılı bilgi iste; 3071 sayılı Kanunun 7. maddesine göre dilekçene en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap verilmelidir. Aile durumundaki değişikliği bildirmek için aile bildirim formu aracını da kullan; eşin ya da çocuğun vefatı aile yardımını izleyen ay başından etkiler. Eksik ödeme için hatalı maaş itiraz dilekçesi aracına bakabilirsin. Durumuna özel sorular için kurumunun personel ya da muhasebe birimine danış.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (m.207, m.208, m.210)
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Doğum yardımı
Sıkça sorulan sorular
Memurun eşi vefat ederse ölüm yardımı ne kadar?
Memur olmayan eşin ölümünde memura en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dâhil) tutarında ölüm yardımı ödenir (657 m.208). Güncel TL tutarını kurumun muhasebe birimi söyler; araç tutarın hesap esasını gösterir.
Memur vefat ederse ölüm yardımını kim alır?
Yardım, memurun sağlığında bildiriyle gösterdiği kişiye ödenir. Bildiri yoksa eşine ve çocuklarına, bunlar yoksa ana ve babasına, bunlar da yoksa kardeşlerine ödenir. Tutar en yüksek Devlet memuru aylığının iki katıdır.
Ölüm yardımından vergi kesilir mi?
Hayır. Ölüm yardımı hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz, ödeme emri aranmaksızın derhal ödenir ve borç için haczedilemez (m.208).
Memurlara doğum yardımı hâlâ ödeniyor mu?
657 sayılı Kanundaki doğum yardımı maddesi (m.207) 6637 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Güncel doğum yardımı başvurusu e-Devlet'te Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hizmetinden yapılır.
Memura evlenme yardımı var mı?
657 sayılı Kanunda memura evlenme yardımı yoktur. Evlendiğinde aile yardımı için durumu kurumuna bildirmen yeterlidir.
Ölüm yardımı dilekçesine hangi belgeler eklenir?
Araç ölüm belgesi ile yakınlığı gösteren nüfus kayıt örneğini önerir. Memurun ölümünde birden çok hak sahibi varsa kurum hak sahipliğini gösteren ek belge isteyebilir.
Ölüm yardımı için başvuru süresi var mı?
Kanun bir başvuru süresi yazmaz ve yardımın derhal ödeneceğini söyler. Araç son gün hesaplamaz. Ödemenin gecikmemesi için dilekçeyi ve belgeleri en kısa sürede ver.
Cenaze giderlerini kurum karşılar mı?
657 sayılı Kanunun 210. maddesine göre Devlet memurlarının ölümü hâlinde cenaze giderleri, başka yere nakil dâhil, kurumlarınca ödenir. Bu ödemenin nasıl isteneceğini kurumun muhasebe birimine sor.