Mazeret Sınavı Dilekçesi

Mazeret sınavı dilekçesi aracı, üniversitede hastalık, kaza, yakın kaybı ya da resmî görev gibi belgelenebilir bir nedenle giremediğin sınav için mazeret sınavı başvurusunu hazırlar. Kaçırdığın sınavları ders ders yazarsın, mazeretinin türünü seçersin; araç o mazeret için genellikle istenen belgeleri listeler, başvuru süresini iş günü olarak sayıp son başvuru gününü bulur ve dilekçeyi resmî yazışma biçiminde (A4, 12 punto, 1,5 cm kenar) PDF ve Word olarak verir.

Mazeret sınavının kuralları tek bir yerde yazmaz. Yükseköğretim Kurulu genel çerçeveyi çizer, ama hangi mazeretin kabul edileceğini, belgenin kaç gün içinde verileceğini ve sınavın ne zaman yapılacağını her üniversite kendi ön lisans ve lisans eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğinde, çoğu zaman da ayrı bir "mazeret sınavı yönergesi"nde belirler. Araç bu yüzden süreyi ve sürenin neden başladığını senin girmeni ister; varsayılan olarak sınav gününden itibaren 5 iş günü kullanır.

Mazeret sınavı dilekçesi nasıl hazırlanır?

1. Üniversiteni, fakülteni, bölümünü, akademik yılı ve yarıyılı yaz.
2. Giremediğin her sınavı ayrı satıra ekle: ders kodu, ders adı, sınav türü ve sınav tarihi. Aynı mazeretle birden fazla sınavı kaçırdıysan hepsini tek dilekçede toplayabilirsin.
3. Mazeret türünü seç. Araç seçtiğin türe göre genellikle istenen belgeleri ve dikkat etmen gereken noktayı gösterir.
4. Mazeretinin başladığı ve bittiği günü gir (örneğin raporun kapsadığı günler). Sınav günü bu aralığın dışında kalıyorsa araç uyarır.
5. Yönergendeki başvuru süresini ve sürenin nereden başladığını yaz. Araç son başvuru gününü ve kaç gün kaldığını gösterir.
6. Adını, numaranı, sınıfını ve adresini gir; dilekçenin kime yazılacağını seç (dekanlık, müdürlük, bölüm başkanlığı ya da kendi yazacağın muhatap).
7. Ekleri kontrol et, dilekçe tarihini seç ve belgeyi indir. Çıktıyı imzalayıp eklerle birlikte teslim et.

Hangi sınavlar için mazeret sınavı açılır?

Üniversitelerin çok büyük kısmında mazeret sınavı yalnız ara sınavlar (vize) için yapılır. Yarıyıl sonu (final) sınavına mazeretle giremeyen öğrencinin bir sonraki hakkı genellikle bütünleme sınavıdır; bütünleme ve mazeret sınavlarının ise ayrıca mazereti olmaz. Örneğin İzmir Bakırçay Üniversitesinin mazeret yönergesi bunu "yarıyıl sonu, yılsonu ve bütünleme sınavlarının mazereti yoktur" diye açıkça yazar.

Araç sınav türü olarak final, bütünleme, tek ders ya da mazeret sınavı seçtiğinde dilekçeyi yine hazırlar ama bir uyarı gösterir. Bazı üniversiteler belgelenmiş ağır durumlarda (deprem, ağır hastalık, üniversiteyi temsil) yönetim kurulu kararıyla final için de ek sınav hakkı tanıyabilir; böyle bir durumda dilekçeyi yine yazabilirsin, ama sonucun yönetim kurulunun takdirinde olduğunu bilerek.

Hangi mazeretler kabul edilir, hangi belge istenir?

Mazeretin kabulüne fakülte, yüksekokul ya da enstitü yönetim kurulu karar verir. Yönergelerde en sık sayılan mazeretler ve genellikle istenen belgeler şöyle:

Belge listesi araçta seçtiğin mazerete göre ekler bölümüne kendiliğinden yazılır. Kendi eklerini yazarsan onlar kullanılır. Birinci derece yakın çoğu yönergede anne, baba, eş, çocuk ve kardeş olarak tanımlanır; büyükanne ya da amca gibi yakınlar için mazeretin kabulü yönetim kurulunun takdirine kalır.

Sağlık raporunda iki şeye dikkat et. Birincisi, raporun sınav gününü kapsaması gerekir; sınavdan sonraki güne başlayan bir rapor çoğu zaman kabul edilmez. İkincisi, birçok yönerge raporlu olduğun günlerde girdiğin sınavı ya da yaptığın değerlendirmeyi geçersiz sayar. Raporun varken başka bir dersin sınavına girersen o sınavın notu iptal edilebilir.

Başvuru süresi nasıl hesaplanır?

Süre yönergeden yönergeye değişir: bazıları 3 iş günü, bazıları 5 gün, bazıları bir hafta verir. Sürenin başlangıcı da farklıdır. Kimi yönerge sınav tarihinden, kimi raporun alındığı ya da mazeretin sona erdiği günden saymaya başlar. Araçta bu iki seçenek var:

• Sınav gününden. Birden fazla sınav yazdıysan en son sınavın tarihi esas alınır.
• Mazeretin bittiği günden. Rapor ya da olayın son günü esas alınır.

Araç başlangıç gününü saymaz, ertesi günden başlar; cumartesi, pazar ve tam gün resmî tatilleri atlar. Arife ve 28 Ekim gibi yarım gün tatiller iş günü sayılır, çünkü birimler öğleden önce açıktır. Böylece son gün olabilecek en erken tarihte kalır.

Örnek 1: Vize sınavı 12 Kasım 2026 Perşembe, süre 5 iş günü. 13 Kasım Cuma (1), 16 Kasım Pazartesi (2), 17 Kasım (3), 18 Kasım (4), 19 Kasım Perşembe (5). Son başvuru günü 19 Kasım 2026.

Örnek 2: Vize sınavı 27 Ekim 2026 Salı, süre 3 iş günü. 28 Ekim yarım gün olduğu için sayılır (1), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı atlanır, 30 Ekim Cuma (2), 2 Kasım Pazartesi (3). Son gün 2 Kasım 2026.

Resmî tatil ve bayram günleri sitenin iş günü hesaplama aracıyla aynı veriden gelir. Bayram tarihleri henüz yayımlanmamış bir yıl söz konusuysa araç bunu söyler ve yalnız hafta sonlarını atladığını belirtir.

Dilekçede neler yazar?

Dilekçe tarihin sağda, muhatabın ortada ve büyük harfle yazıldığı resmî düzendedir. "Konu: Mazeret sınavı başvurusu" satırından sonra metin şu sırayla ilerler:

1. Kim olduğun: bölümün, sınıfın, öğrenci numaran.
2. Hangi dönem, hangi dersler: dönem ve "aşağıda belirtilen derslerin sınavlarına" ifadesi.
3. Neden: mazeretin ve varsa tarih aralığı ("11.11.2026–13.11.2026 tarihleri arasındaki hastalığım nedeniyle").
4. Belgenin ekte olduğu.
5. İstek: mazeretin kabul edilerek mazeret sınavına girebilmen.

Metnin altında her ders bir satırda yazılır: ders kodu ve adı, sınav türü, sınav tarihi. Sonra imza yeri, öğrenci numaran ve adresin gelir. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, dilekçede ad, soyad, imza ve adres bulunmasını ister; adres boş kalırsa araç o satırı noktalı bırakır ki elle doldurabilesin.

Açıklama kutusuna tıbbi ayrıntı yazman gerekmez. "Sınav sabahı acil servise başvurdum, üç gün istirahat raporu verildi" gibi kısa ve olgusal bir cümle yeter. Belge zaten durumu gösterir.

Teslim ederken nelere dikkat etmeli?

Dilekçeyi ve eklerin aslını ya da onaylı örneğini birlikte teslim et. Birçok üniversite e-Devlet'ten alınan ya da e-imzalı doğrulama kodlu belgeleri kabul ediyor; fotokopi kabul edilip edilmediğini birim sekreterliğine sor. Dilekçenin bir örneğine evrak kayıt numarasını ve teslim tarihini yazdır, sakla. Süre tartışması çıkarsa elindeki tek kanıt budur.

Bazı üniversiteler başvuruyu öğrenci bilgi sisteminden ya da e-posta ile alıyor. Bu durumda dilekçenin PDF'ini ve belgelerin taramasını yükleyebilirsin; ıslak imzalı aslının ayrıca istenip istenmediğini kontrol et.

Mazeretin kabul edilmezse o sınava girmemiş sayılırsın. Kabul edilirse sınav tarihi genellikle birim yönetim kurulu kararıyla duyurulur; tarihi kaçırmamak için bölüm duyurularını ve öğrenci bilgi sistemini takip et. Mazeret sınavından aldığın not, kaçırdığın ara sınavın yerine geçer ve dersin ortalamasına aynı ağırlıkla girer. Ortalamanı görmek için vize final ortalama aracını kullanabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Mazeret sınavı hakkı kimlere verilir?

Ara sınava belgelenebilir ve yönetmelikte sayılan bir mazeretle giremeyen, mazeretini süresi içinde bildiren ve mazereti yönetim kurulunca kabul edilen öğrenciye verilir. Bazı yönergeler derse devam koşulunu sağlamış olmayı da şart koşar.

Finale giremezsem mazeret sınavına girebilir miyim?

Çoğu üniversitede hayır. Finale giremeyen öğrenci bütünleme sınavına girer. Birkaç üniversite belgelenmiş ağır durumlarda yönetim kurulu kararıyla ek sınav hakkı tanıyabiliyor; kendi yönetmeliğine bak.

Raporu kaç gün içinde vermeliyim?

Yönergene göre değişir; 3 iş günü, 5 gün ya da bir hafta gibi süreler görülür. Araçta bu sayıyı ve sürenin sınav gününden mi, mazeretin bitiminden mi başladığını seçersin.

Rapor alıp aynı gün başka bir sınava girebilir miyim?

Birçok yönerge rapor süresince girilen sınavı geçersiz sayar. Rapor alacaksan o günlerde başka bir sınava girmemeye dikkat et.

Mazeret sınavı da kaçarsa ne olur?

Mazeret sınavının mazereti yoktur. Belgelenmiş çok ağır bir durum yoksa o sınavdan not alamazsın; dersin değerlendirmesi diğer notlarınla yapılır.

Dilekçeyi kime vermeliyim?

Dersin bağlı olduğu birime: fakültede dekanlığa, yüksekokul ve enstitüde müdürlüğe. Bazı fakülteler dilekçeyi bölüm sekreterliği üzerinden alır. Araçta muhatabı istediğin zaman değiştirebilirsin.

Kaynaklar

• Üniversitelerin ön lisans ve lisans eğitim-öğretim ve sınav yönetmelikleri ile mazeret sınavı yönergeleri (mazeret türleri, belge, başvuru süresi, hangi sınavlara mazeret sınavı açıldığı).
• İzmir Bakırçay Üniversitesi Mazeretlerin Kabulüne ve Mazeret Sınavlarının Yürütülmesine İlişkin Yönerge (bakircay.edu.tr): mazeret türleri, belgelerin üç iş günü içinde verilmesi, yarıyıl sonu ve bütünleme sınavlarının mazeretinin olmadığı.
• 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun (dilekçede ad, soyad, imza ve adres).
• Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (A4, 12 punto, 1,5 cm kenar, tarihin yazımı) (mevzuat.gov.tr).
• 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun (resmî tatil günleri).

Üniversite öğrencileri için diğer araçlar üniversite sayfasında. Sınav notuna itiraz edeceksen sınav notuna itiraz dilekçesi aracını kullanabilirsin.