4'lük 100'lük Not Dönüştürme

4'lük not 100'lük sisteme nasıl çevrilir?

Türkiye'deki üniversitelerin çoğu not ortalamasını 4'lük sistemde verir; iş ilanları, kamu personel alımları, lisansüstü başvuruları ve burs programları ise çoğu zaman 100'lük not ister. İkisi arasındaki resmî köprü, Yükseköğretim Kurulu'nun "4'lük Sistemdeki Notların 100'lük Sistemdeki Karşılıkları" tablosudur. Tablo 1,00 ile 4,00 arasındaki her 0,01'lik not için bir 100'lük karşılık verir; toplam 301 satırdır. Araç bu tabloyu satır satır üreten formülü kullanır, tersine çeviriyi de aynı tablo üzerinden yapar.

100'lük karşılık = 30 + (4'lük not − 1) × 70 ÷ 3   (iki basamakta kesilir)
4'lük karşılık   = tabloda verilen 100'lük notu aşmayan en yüksek satır

Formülün mantığı basit: 1,00 notu 30 puana, 4,00 notu 100 puana denk gelir ve aradaki her 0,01'lik artış 0,7 ÷ 3 ≈ 0,2333 puan ekler. Sonuç yuvarlanmaz, ikinci basamaktan sonrası atılır. Bu yüzden 3,00'ın karşılığı 76,666… değil 76,66'dır.

Sık aranan karşılıklar

Tablo doğrusal olduğu için ortalaman arttıkça 100'lük karşılığı da düzenli artar. 0,25'lik bir fark 100'lük sistemde yaklaşık 5,83 puan eder; 0,50'lik fark 11,66 puan eder.

Örnek: varsayılan ortalamanın 100'lük karşılığı

Varsayılan değer 3,00 genel not ortalamasıdır.

30 + (3,00 − 1) × 70 ÷ 3 = 30 + 2 × 23,333… = 76,666…
İki basamakta kesilir → 76,66

Araç sonucu verirken tablonun yakın satırlarını da gösterir. 3,00'ın çevresi şöyledir:

Bu satırlar özellikle bir eşiğe yakınsan işe yarar. Diyelim ki bir ilan "100'lük sistemde en az 77" istiyor: 3,00 yetmez, 3,02 ve üzeri gerekir.

100'lükten 4'lüğe çeviri

Ters yönde formülü düz çevirmek (4'lük = 1 + (100'lük − 30) × 3 ÷ 70) her zaman tablodaki bir satıra denk gelmez. Bu yüzden araç, girdiğin 100'lük notu aşmayan en yüksek tablo satırını verir. Örnek: 80 puan.

1 + (80 − 30) × 3 ÷ 70 = 3,1428…
Tablo: 3,14 = 79,93 · 3,15 = 80,16
80'i aşmayan en yüksek satır → 3,14

Aynı yöntemle 70 puan 2,71'e (69,90), 60 puan 2,28'e (59,86), 50 puan 1,85'e (49,83) karşılık gelir. 30'un altındaki puanların tabloda 4'lük karşılığı yoktur, çünkü tablo 1,00 = 30,00 ile başlar.

Bir notu 4'lüğe çevirip sonra yeniden 100'lüğe çevirdiğinde başladığın sayıya tam dönmeyebilirsin; 80 → 3,14 → 79,93 gibi. Fark tablonun 0,01'lik adımlarla ilerlemesinden gelir; hesapta bir hata yok.

Bir eşiği hedefliyorsan

İlanlar çoğu zaman yuvarlak bir 100'lük alt sınır koyar: 60, 65, 70, 75 ya da 80. Bu eşiği sağlayan en düşük 4'lük ortalamayı bilmek, başvurup başvuramayacağını hemen gösterir. Tablodan çıkan değerler şöyle:

Eşiğin hemen altındaki satırlar şartı sağlamaz: 2,71 ortalama 69,90 eder ve 70 şartına takılır. Ortalaman eşiğe çok yakınsa bir sonraki dönemin notları belirleyici olur. Hedef ortalamaya ulaşmak için bu dönem kaç ortalama yapman gerektiğini not ortalaması aracında dersleri değiştirerek deneyebilirsin.

Bazı ilanlar ise eşiği 4'lük sistemde verir, örneğin "en az 2,50 genel not ortalaması". Bu durumda dönüşüm yapmana gerek yoktur; transkriptteki ortalaman doğrudan karşılaştırılır. Bir ilanın hangi sistemi istediğini dikkatle oku; aynı sayı iki sistemde çok farklı anlamlara gelir.

Harf notları ve katsayılar

Aracın üçüncü modu bir harf notunun katsayısını ve bu katsayının YÖK tablosundaki 100'lük karşılığını gösterir. Türkiye'deki üniversitelerin çoğu AA-FF ölçeğini kullanır:

Tablodaki 100'lük değer, harf notunun hangi sınav puanından verildiğini göstermez. Örneğin BA'nın karşılığı 88,33 çıkar ama bir derste BA almak için gereken puan 80 de olabilir, 85 de. Harf notunun puan aralığı her üniversitenin kendi yönetmeliğinde yazar. Mutlak değerlendirmede sabit aralıklar kullanılır; bağıl değerlendirmede aralıklar sınıfın ortalamasına ve standart sapmasına göre her ders için ayrı hesaplanır. Bu yüzden sitede "resmî harf aralığı" diye tek bir tablo vermedim; kendi üniversitenin eğitim-öğretim yönetmeliğine bak.

Bazı üniversiteler A, A-, B+ biçiminde harf verir (A 4,0; A- 3,7; B+ 3,3; B 3,0; B- 2,7; C+ 2,3; C 2,0; C- 1,7; D+ 1,3; D 1,0; F 0). Araç bu ölçeği de kabul eder.

YÖK tablosu nerelerde istenir?

• Kamu personel alımı ve sınav ilanlarında, lisans mezuniyet notunun 100'lük karşılığı istendiğinde.
• Lisansüstü başvurularında, ALES ve not ortalamasıyla hesaplanan değerlendirme puanında.
• Yatay geçiş, çift ana dal ve yan dal başvurularında.
• Özel sektör ilanlarında ve burs başvurularında.

Bir kurum kendi dönüşüm tablosunu ilan etmişse o tablo geçerlidir. Bazı üniversiteler mezuniyet belgesinde 100'lük karşılığı kendisi yazar; diploma ya da transkriptte resmî bir 100'lük not varsa onu kullan.

Not ortalamanı bilmiyorsan

Bu araç tek bir notu çevirir. Henüz genel ortalamanı bilmiyorsan derslerini, harf notlarını ve kredilerini üniversite not ortalaması hesabına gir; araç GANO'nu ve YÖK tablosundaki 100'lük karşılığını birlikte verir. Bir dersin vize ve final notlarından ders ortalamasını bulmak için vize final hesabını kullanabilirsin. Sınavlara hazırlanırken çalışma takvimini ders çalışma planı ile çıkarabilirsin.

Not dönüştürmede sık yapılan hatalar

• 4'lük notu 25 ile çarpmak. 3,00 × 25 = 75 eder ama YÖK tablosunda 3,00 = 76,66'dır. Basit çarpım resmî değildir.
• Sonucu yuvarlamak. Tablo iki basamakta keser; 76,666 değeri 76,67 değil 76,66 olur.
• Harf notunun 100'lük karşılığını, o harfin verildiği puan aralığı sanmak.
• 1,00'ın altındaki ortalamalar için 100'lük karşılık aramak. Tablo bu değerleri kapsamaz.

Sıkça sorulan sorular

3,00 ortalama 100'lükte kaç eder?

YÖK tablosuna göre 76,66.

2,50 ortalama 100'lükte kaç eder?

65,00. Formül: 30 + 1,5 × 70 ÷ 3 = 65.

80 puan 4'lükte kaç eder?

3,14. Tabloda 3,14 = 79,93, 3,15 = 80,16'dır; 80'i aşmayan en yüksek satır 3,14'tür.

Üniversitemin kendi tablosu var, hangisini kullanmalıyım?

Başvurduğun kurum hangi tabloyu istiyorsa onu. İlanda YÖK tablosu yazıyorsa bu aracın sonucunu, kendi tablosu yazıyorsa onu kullan.

70 puan isteyen bir ilana 2,71 ortalamayla başvurabilir miyim?

YÖK tablosuna göre hayır. 2,71 ortalama 69,90 eder; 70 şartını sağlayan en düşük ortalama 2,72'dir (70,13). Kurum farklı bir tablo ya da yuvarlama kuralı ilan etmişse ilandaki kural geçerlidir, emin değilsen kurumdan yazılı olarak sor.

AA notu 100'lükte kaç eder?

Katsayısı 4,00 olduğu için YÖK tablosunda 100'e karşılık gelir. Bu, AA almak için 100 puan gerektiği anlamına gelmez.

Kaynaklar ve güncellik

Bu sayfadaki dönüşüm ve aracın formülü aşağıdaki kaynaklardan alınmıştır. Tablo değişirse araç ve bu metin birlikte güncellenir.

• YÖK, 4'lük Sistemdeki Notların 100'lük Sistemdeki Karşılıkları tablosu (1,00-4,00; üniversitelerce yayımlanan örnekleriyle satır satır karşılaştırıldı).
• Yükseköğretim Kurulu Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği çerçevesinde her üniversitenin kendi eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliği (harf notu katsayıları ve puan aralıkları).