- Araç kayıt dondurma dilekçesini hazırlar ve dondurmanın normal ve azami öğrenim süresinin bitişini nasıl kaydırdığını hesaplar.
- Dört yıllık lisansta azami süre 7 yıldır (2547 sayılı Kanun m.44); çoğu yönetmelikte dondurulan dönemler bu süreden sayılmaz.
- Kabul edilen gerekçeler, toplam dondurma sınırı ve başvuru süresi üniversiteye göre değişir; sağlıkta genellikle sağlık kurulu raporu istenir.
- Kaydı dondurulan dönemde derse devam edemez, sınavlara giremezsin; çoğu üniversitede tek ders sınavı bunun istisnasıdır.
Kayıt dondurma dilekçesi aracı, üniversitede bir ya da birkaç yarıyıl öğrenimine ara vermen gerektiğinde fakülteye ya da yüksekokula vereceğin dilekçeyi hazırlar ve bu aranın öğrenim süreni nasıl kaydırdığını hesaplar. Gerekçeni seçersin, kaç yarıyıl dondurmak istediğini ve hangi dönemden başlayacağını yazarsın. Araç dondurulacak dönemleri sıralar, gerekçe için genellikle istenen belgeleri ekler bölümüne yazar, programa kayıt yılını girersen normal ve azami öğrenim süresinin bitişini dondurmadan önce ve sonra gösterir. Dilekçe resmî yazışma biçiminde PDF ve Word olarak iner.
Kayıt dondurmanın şartlarını Yükseköğretim Kurulunun çerçevesi içinde her üniversite kendi eğitim-öğretim yönetmeliğinde ya da ayrı bir kayıt dondurma yönergesinde belirler. Hangi gerekçelerin kabul edildiği, toplamda kaç yarıyıl dondurulabileceği ve başvurunun ne zamana kadar yapılacağı üniversiteden üniversiteye değişir. Araç bu yüzden üst sınırı, başvuru süresini ve dondurulan sürenin azami süreye sayılıp sayılmadığını senin girmeni ister.

Kayıt dondurma dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Üniversiteni, fakülteni ve bölümünü yaz. Akademik yıl ve yarıyıl, dondurmanın başlayacağı dönemdir.
- Gerekçeni seç: sağlık, bakmakla yükümlü olduğun yakının hastalığı, doğal afet, askerlik, ekonomik zorluk, tutukluluk, iş nedeniyle başka şehre görevlendirme ya da kendi yazacağın bir neden.
- Kaç yarıyıl dondurmak istediğini, daha önce kaç yarıyıl dondurduğunu ve üniversitenin toplam üst sınırını gir.
- Programını (ön lisans, 4, 5 ya da 6 yıllık lisans), programa kayıt yılını ve yarıyılını seç. Yabancı dil hazırlık okuduysan işaretle.
- Yarıyılın başladığı günü ve yönetmeliğindeki başvuru süresini hafta olarak yazarsan araç son başvuru gününü bulur.
- Kimlik ve iletişim bilgilerini, dilekçenin muhatabını ve ekleri kontrol et; belgeyi indir, imzala ve eklerle birlikte teslim et.
Hangi gerekçelerle kayıt dondurulur?
Yönetmeliklerde sayılan gerekçeler birbirine çok benzer. Sakarya Üniversitesinin Kayıt Dondurma Yönergesi bunlara iyi bir örnek; aşağıdaki tablo o yönergedeki ve benzer düzenlemelerdeki başlıkları ve genellikle istenen belgeleri özetliyor:
| Gerekçe | Genellikle istenen belge |
|---|---|
| Öğrencinin sağlık sorunu | Sağlık kurulu (heyet) raporu |
| Bakmakla yükümlü olunan birinci derece yakının hastalığı | Yakının heyet raporu ve yakınlığı gösteren nüfus kaydı |
| Doğal afet | Afetzede olunduğunu gösteren resmî belge |
| Tecilin kalkması ya da askere alınma | Askerlik şubesinden sevk belgesi |
| Öğrenime devamı engelleyen ekonomik zorluk | Mülki amirlikten (kaymakamlık, valilik) alınan belge |
| Tutukluluk | Resmî belge |
| Çalışılan kurumca başka şehre ya da yurt dışına görevlendirme | İşyerinin görevlendirme yazısı |
| Bunların dışında bir neden | Belge ile birlikte yönetim kurulu ve çoğu üniversitede senato kararı |
Dikkat et: sağlık gerekçesiyle dondurmada çoğu yönetmelik tek hekim raporunu değil, sağlık kurulu raporunu ister. Listede olmayan bir neden (örneğin yurt dışında dil eğitimi, aile işleri) her zaman reddedilmez, ama karar tamamen birimin takdirindedir; böyle bir durumda gerekçeni açıklama kutusuna kısa ve belgeye dayalı yaz.
Kaç yarıyıl dondurulabilir?
Burada üniversiteler en çok ayrışıyor. Kimi yönetmelik öğrenim boyunca toplam 2 yarıyıl, kimi 4 yarıyıl, kimi de Sakarya Üniversitesinde olduğu gibi "en fazla normal öğrenim süresi kadar" dondurmaya izin verir. Çoğunda bir defada en az bir yarıyıl dondurulur; dönemin ortasında birkaç haftalık dondurma yapılmaz.
Araçta üst sınırı sen girersin (varsayılan 4 yarıyıl). Daha önce dondurduğun dönemlerle bu talep birlikte sınırı aşarsa araç seni uyarır. Yaz okulu için kayıt dondurulmaz; yaz okulunu seçersen dondurma bir sonraki güz yarıyılından başlatılır.
Dondurma öğrenim süresini nasıl etkiler?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44. maddesi, bir yıllık yabancı dil hazırlık sınıfı hariç azami süreleri belirler: iki yıllık ön lisansta 4 yıl, dört yıllık lisansta 7 yıl, beş yıllık lisansta 8 yıl, altı yıllık lisansta 9 yıl. Süre, öğrencinin kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın programın ilk dönemiyle başlar.
Çoğu üniversite yönetmeliği, kaydı dondurulan dönemlerin azami süreden sayılmayacağını yazar. Sakarya Üniversitesinin yönergesindeki ifade şu: "Kayıt dondurulan dönemler öğrencinin azami öğrenim süresinden sayılmaz." Bu durumda dondurduğun her yarıyıl, azami süre bitişini bir yarıyıl ileri iter. Normal süre bitişin de aynı miktarda kayar, çünkü o dönemlerde ders alamazsın.
Araç dönemleri sırayla numaralar ve hesabı şöyle yapar:
- İlk dönem = kayıt yılı ve yarıyılı (hazırlık okuduysan bir yıl sonrası)
- Normal süre bitişi = ilk dönem + normal yıl × 2 − 1 + dondurulan yarıyıllar
- Azami süre bitişi = ilk dönem + azami yıl × 2 − 1 (+ dondurulan yarıyıllar, azami süreye sayılmıyorsa)
Örnek: 2024-2025 güz yarıyılında dört yıllık bir lisans programına kaydolan, hazırlık okumayan bir öğrenci 2026-2027 güz ve bahar yarıyıllarını dondurmak istiyor.
| Dondurmadan önce | Dondurmadan sonra | |
|---|---|---|
| Normal süre bitişi | 2027-2028 Bahar | 2028-2029 Bahar |
| Azami süre bitişi | 2030-2031 Bahar | 2031-2032 Bahar |
Yönetmeliğinde dondurulan süre azami süreye sayılıyorsa ilgili seçeneği aç. O zaman azami bitiş değişmez, yalnız kalan dönem sayın azalır. Mezuniyet için ne kadar AKTS'nin kaldığını ve dönem başına kaç kredi alman gerektiğini görmek istersen akademik danışman görüşme formu aracındaki ilerleme hesabı işine yarar.
Başvuru ne zamana kadar yapılır?
Başvuru süresi de yönetmeliğe bağlıdır. Sakarya Üniversitesinde başvurular ilgili yarıyılın dördüncü haftası sonuna kadar yapılır; bazı üniversiteler ilk iki haftayı, bazıları "yarıyıl başından itibaren yirmi eğitim-öğretim günü"nü esas alır. Bu süreden sonra ortaya çıkan ağır hastalık, ölüm ya da doğal afet gibi zorlayıcı nedenlerde çoğu yönetmelik yine dondurmaya izin verir.
Araçta yarıyılın başladığı günü ve hafta sayısını girersen son başvuru günü hesaplanır. Hesap, başlangıç gününden itibaren o kadar haftanın son gününü bulur; o gün hafta sonuna ya da tam gün resmî tatile denk geliyorsa önceki iş gününe çeker. Örneğin 21 Eylül 2026 Pazartesi başlayan bir yarıyılda dört haftalık süre 18 Ekim Pazar biter; son başvuru günü 16 Ekim 2026 Cuma olur.
Dondurulan dönemde neler değişir?
Kaydı dondurulan öğrenci o dönemde derslere devam edemez ve sınavlara giremez. Çoğu yönetmelik tek ders sınavını bunun dışında tutar. Dondurulan dönemde girilen sınav geçersiz sayılabilir.
Harç ya da öğrenim ücreti, burs, öğrenim kredisi, yurt ve askerlik tecili gibi konular kayıt dondurmadan etkilenebilir ve her birinin kuralı ayrıdır. Vakıf üniversitelerinde ücretin iadesi ya da bir sonraki döneme aktarılması sözleşmeye bağlıdır. Bu yüzden dilekçeyi vermeden önce öğrenci işlerine, burs ya da kredi aldığın kuruma ve gerekiyorsa askerlik şubesine danışman iyi olur.
Dondurma süresi bitince kaydın kendiliğinden açılır; çoğu üniversitede dönüş dönemi için ders kaydını normal takvimde yaparsın. Bazı yönetmelikler dönüşte bir dilekçe ya da kayıt yenileme ister.
Kayıt dondurma, izinli sayılma ve kayıt sildirme farkı
Bu üç işlem sık karıştırılır, ama sonuçları çok farklıdır:
- Kayıt dondurma öğrenciliğini sürdürür; yalnız belirli yarıyıllarda ders alamaz ve sınava giremezsin. Süre bitince kaldığın yerden devam edersin.
- İzinli sayılma bazı yönetmeliklerde kısa süreli durumlar için kullanılan ayrı bir kavramdır. Örneğin üniversiteyi temsil için yurt dışında bulunan ya da kısa süreli rapor alan öğrenci, o günler için devamsız sayılmaz. Dönemin tamamını kapsamaz.
- Kayıt sildirme öğrenciliği tamamen sona erdirir. Daha sonra dönmek istersen yeniden sınava girmen ya da yönetmeliğin izin verdiği özel bir yolu kullanman gerekir.
Ekonomik ya da ailevi bir sıkıntı yaşıyorsan ve kaydını sildirmeyi düşünüyorsan önce kayıt dondurmanın mümkün olup olmadığına bak. Dondurma, kararı ertelemene ve haklarını korumana imkân verir.
Sıkça sorulan sorular
Kayıt dondurmak azami süreyi etkiler mi?
Çoğu yönetmelikte kaydı dondurulan dönemler azami öğrenim süresinden sayılmaz; yani azami süre bitişin dondurduğun yarıyıl kadar ileri kayar. Yönetmeliğinde aksi yazıyorsa araçta "azami süreye sayılır" seçeneğini aç.
En fazla kaç dönem kayıt dondurabilirim?
Üniversiteye göre değişir: 2 yarıyıl, 4 yarıyıl ya da normal öğrenim süresi kadar gibi sınırlar görülür. Araç üst sınırı aşan talepte uyarır.
Dönem başladıktan sonra kayıt dondurabilir miyim?
Başvuru süresi içinde evet. Süre geçtikten sonra ancak ağır hastalık, ölüm ya da doğal afet gibi zorlayıcı nedenlerle ve yönetim kurulu kararıyla mümkün olur.
Kaydı dondurulan öğrenci sınava girebilir mi?
Genellikle hayır. Birçok üniversitede tek ders sınavı istisnadır.
Ekonomik nedenle kayıt dondurmak için hangi belge gerekir?
Çoğu yönetmelik, öğrenimine devam etmeni engelleyecek düzeyde ekonomik zorluk içinde olduğunu gösteren ve mülki amirlikten (kaymakamlık, valilik) alınan bir belge ister.
Dilekçeyi kime vermeliyim?
Kayıtlı olduğun birime: fakültede dekanlığa, yüksekokul ve enstitüde müdürlüğe. Karar birim yönetim kurulunda verilir.
Kaynaklar
- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu m.44 (azami öğrenim süreleri, hazırlık sınıfının hariç tutulması) (mevzuat.gov.tr).
- Sakarya Üniversitesi Kayıt Dondurma Yönergesi (ogrdek.sakarya.edu.tr): dondurma gerekçeleri, en fazla normal öğrenim süresi kadar dondurma, dördüncü hafta sonuna kadar başvuru, dondurulan dönemlerin azami süreden sayılmaması.
- Üniversitelerin ön lisans ve lisans eğitim-öğretim ve sınav yönetmelikleri (kayıt dondurma maddeleri).
- 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ve Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (dilekçenin biçimi).
Kayıt dondurma gerekçeleri, istenen belgeler, toplam dondurma sınırı, başvuru süresi ve dondurulan sürenin azami süreye sayılıp sayılmadığı üniversiteden üniversiteye değişir. Araç senin girdiğin kurallara göre hesaplar; karar vermeden önce kendi yönetmeliğini okuyup öğrenci işlerine danış.
Üniversite öğrencileri için diğer araçlar üniversite sayfasında.