Nöbet Defteri Nasıl Doldurulur? Olay Kaydı ve Örnek Cümleler

Nöbet günü akşamüstü defteri önüne çektiğinde gün çoktan bulanıklaşmış olur. Hangi teneffüste ne oldu, 7/B'ye kim girdi, musluk hangi kattaydı? Defteri iyi doldurmanın sırrı gün içinde kısa notlar almak ve sonunda bunları birkaç düzgün cümleye çevirmektir. Bu yazıda deftere neyin yazılacağını, neyin dışarıda kalacağını ve kayıt cümlelerinin nasıl kurulacağını anlatıyorum. Defter sayfalarını tarihleri ve nöbetçileri yazılı olarak aşağıdaki araçla basabilirsin.

Defter kimin için tutulur?

Nöbet defterini sen yazarsın ama okuyan kişi nöbetçi müdür yardımcısıdır. Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği m.44/1'e göre müdür yardımcıları nöbetçi öğretmen ve öğrencileri izler, nöbet raporlarını inceler ve varsa sorunları müdüre bildirir. Lisede Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği m.80/1-l aynı görevi verir.

Bunu akılda tutmak yazış biçimini değiştirir. Müdür yardımcısı o gün koridorda değildi; senin yazdığından ne olduğunu, neyin çözüldüğünü ve neyin kendisine kaldığını anlamalı. "Bahçede sorun çıktı" cümlesi ona hiçbir şey söylemez. "10.40'ta bahçede iki öğrenci itişti, ayrıldılar, yaralanan yok, rehberlik servisine bilgi verildi" cümlesi ise ne yapacağını gösterir.

Sabah ilk iş

Nöbet ilk dersten 30 dakika önce başlar, son dersten 30 dakika sonra biter; öğretmenler kurulu bu süreyi 15 dakikadan az olmamak üzere kısaltabilir (İÖY m.44/8, OÖY m.91/2-c). Okula gelince defterde adının karşısına geliş saatini ve imzanı at. Saati gerçekte geldiğin saat olarak yaz. Sonradan doldurulan ya da başkası adına atılan imza, bir sorun çıktığında defteri değersiz kılar.

Sonra nöbet yerini dolaş. Kapılar açık mı, merdivenler ıslak mı, ışıklar yanıyor mu, kışsa kalorifer yanmış mı? Defterdeki günlük kontrol listesi bu turun hatırlatıcısıdır. Sorun yoksa "uygun" yaz, sorun varsa ne olduğunu tek cümleyle belirt ve kime bildirdiğini ekle.

Olay kaydı nasıl yazılır?

İyi bir olay kaydı dört soruya cevap verir: ne zaman, nerede, ne oldu, ne yapıldı. Bu dört bilgiyi yazdıktan sonra durmak çoğu zaman yeterlidir. Aşağıdaki öneriler yönetmelikten gelmez, okullarda yerleşmiş iyi uygulamalardır.

Gördüğünü yaz, tahminini yazma. "Öğrenci bilerek itti" bir yorumdur. "Öğrenci arkadaşını itti, arkadaşı düştü" bir gözlemdir. Kimin haklı olduğuna defterde karar verme; o iş disiplin sürecinin ve okul yönetiminin.

Saati yaklaşık da olsa yaz. "Öğle arası" yerine "12.15 civarı" daha işe yarar. Yeri de belirt: "zemin kat erkek tuvaleti", "kantin önü", "arka bahçe kapısı".

Gereksiz kişisel ayrıntıyı deftere geçirme. Fenalaşan bir öğrencinin bilinen hastalığı, ailesinin durumu ya da rehberlik görüşmesinde anlattıkları nöbet defterinin konusu değildir. "Öğrenci fenalaştı, revire alındı, velisi arandı, 11.20'de velisiyle ayrıldı" yeterlidir. Defter birçok kişinin elinden geçer, bunu unutma.

Öğrenci adını yazıp yazmamak okulun kuralına bağlıdır. Bazı okullar ad ve sınıf ister, bazıları yalnız sınıfı yazdırır ve ayrıntıyı yönetime sözlü bildirir. Bilmiyorsan müdür yardımcısına sor.

Örnek kayıt cümleleri

Aşağıdaki cümleler kendi defterine uyarlaman için. Adlar yerine sınıf ve görev yazıldı.

• 08.05, ana giriş: Servislerden biri 20 dakika geç geldi, öğrenciler ilk derse geç kalmadı, durum müdür yardımcısına bildirildi.
• 09.50, 1. kat koridoru: Pencere camı çatlak, çevresi öğrencilere kapatıldı, hizmetliye haber verildi.
• 10.40, bahçe: İki 6. sınıf öğrencisi arasında top yüzünden tartışma ve itişme oldu, yaralanan yok, öğrenciler ayrıldı, rehberlik servisine bilgi verildi.
• 12.20, yemekhane önü: Sıra beklerken bir öğrenci düştü, dizi sıyrıldı, ilk yardım yapıldı, velisine telefonla bilgi verildi.
• 15.15, arka kapı: Tanımadığım bir yetişkin bahçeye girmek istedi, kimliği soruldu, okul yönetimine yönlendirildi.

Kontrol bölümü için kısa cümleler yeter: "Zemin kat kız tuvaletinde iki musluk akıtıyor, hizmetliye bildirildi." "2. kat koridorunda iki lamba yanmıyor."

Öğretmeni gelmeyen sınıf

Yönetmelik bu durumu açıkça düzenler. Öğretmeni bulunmayan sınıfın düzenini o saatte dersi olmayan nöbetçi öğretmen sağlar; dersi boş nöbetçi yoksa ilkokul ve ortaokulda müdür tedbir alır (İÖY m.44/13). Lisede de aynı kural vardır, öğrencilerin etüt çalışması da nöbetçi öğretmene aittir; nöbetçilerin hepsinin dersi varsa tedbiri nöbetçi müdür yardımcısı alır (OÖY m.91/2-h).

Defterde bu satırın dört parçası olur: ders saati, sınıf, gelmeyen öğretmen ve yapılan işlem. Son sütuna kimin sınıfa girdiğini ve sınıfın ne yaptığını yaz. Örnek: "3. ders, 7/B. Nöbetçi öğretmen sınıfa girdi, öğrenciler okuma kitabı okudu." Ya da: "5. ders, 9/A. Dersi boş nöbetçi yoktu, nöbetçi müdür yardımcısına bildirildi, sınıf kütüphanede etüt yaptı."

Gelmeyen öğretmenin neden gelmediğini deftere yazma. Bu bilgi okul yönetiminde zaten vardır ve deftere geçmesi gerekmez. Yerine ders planlanacaksa onu ikame ders çizelgesi ile okul yönetimi düzenler.

Gün sonunda defteri kapatmak

Nöbet bitmeden sayfayı bir kez baştan oku. Boş bıraktığın kontrol satırı kaldıysa doldur, olay yoksa olay bölümüne "Olay olmamıştır." yazıp çiz; boş satır sonradan doldurulmaya açık kalmasın. İmzanı at ve defteri okulun belirlediği yere bırak.

Müdür yardımcısı sayfayı okuyup inceleme imzasını atar. Senin yazdığın bir eksik birkaç gün üst üste aynı biçimde tekrar ediyorsa (hep aynı musluk, hep aynı servis) bunu ayrıca sözlü olarak da hatırlatmak işe yarar.

Nöbet listesini hazırlamak nöbet çizelgesi, nöbetçinin görevlerini yazılı duyurmak nöbetçi öğretmen görev talimatı sayfasının işidir. Öğrencilerin nöbet sırası için nöbetçi öğrenci çizelgesi, ders ve tatil günleri için okul takvimi sayfasına bakabilirsin.