- Cezaevi disiplin cezasına karşı yol, infaz hâkimliğine şikâyettir (5275 sayılı Kanun m.52/1; 4675 sayılı Kanun m.5).
- Süre, kararı öğrenmenden itibaren 15 gün, her hâlde işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gündür (4675 m.5/1).
- Dilekçe doğrudan infaz hâkimliğine ya da kurum müdürlüğü veya Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla verilir; kurum en geç 3 gün içinde hâkimliğe gönderir.
- İnfaz hâkiminin kararına tebliğden itibaren 2 hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir (4675 m.6).
Bu araç, ceza infaz kurumunda hakkında verilen disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine verilecek şikâyet dilekçesini hazırlar. Kurumu, bağlı olduğu infaz hâkimliğini, disiplin kurulu kararının tarih ve sayısını, tebliğ tarihini ve verilen cezayı yazarsın; araç dilekçeyi "Şikâyet eden / Şikâyet konusu / Açıklamalar / Hukuki nedenler / Sonuç ve istem" düzeninde kurar ve tebliğ tarihine göre son şikâyet gününü gösterir.
Aracın adı "itiraz" geçse de kanundaki doğru başvuru yolu şikâyettir. İtiraz, şikâyet üzerine infaz hâkiminin verdiği karara karşı bir sonraki aşamada kullanılır. Disiplin cezası yalnız o anki yaptırımla kalmaz: disiplin cezaları infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işlemi yapılmaz (5275 m.48/3-b). Bu yüzden haksız olduğunu düşündüğün cezaya süresinde şikâyet etmek önemlidir.

Disiplin cezası şikâyet dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişi bilgilerini doldur. Adı soyadı ve T.C. kimlik no zorunlu sayılır; kurumda olduğun için adres alanına kurumun adını yazabilirsin.
- Ceza infaz kurumunu yaz. Örneğin "Sincan 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu".
- İnfaz hâkimliğini yaz. Kurumun bağlı olduğu yer, örneğin "Sincan". Araç muhatabı "SİNCAN İNFAZ HÂKİMLİĞİNE" olarak kurar.
- Disiplin kurulu karar numarasını ve karar tarihini gir.
- Kararın sana tebliğ tarihini gir. Son gün buna göre hesaplanır.
- Verilen cezayı yaz. Örneğin "ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma" ya da "hücreye koyma".
- Şikâyet gerekçeni yaz. Olayın nasıl geliştiğini, savunmanın alınıp alınmadığını, tanıkları ve kararın neden hukuka aykırı olduğunu paragraflar hâlinde anlat.
- Dilekçeyi indir, imzala ve süresi içinde ver.
Hukuki dayanak ve şartlar
Disiplin cezaları
Çocuklar dışındaki hükümlüler için disiplin cezaları ağırlık sırasına göre şunlardır (5275 m.38/1):
| Sıra | Disiplin cezası |
|---|---|
| a | Kınama |
| b | Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma |
| c | Ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma |
| d | Haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama |
| e | Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma |
| f | Hücreye koyma |
Toplu, bedensel, zalimane, insanlık dışı veya küçültücü cezalar disiplin cezası olarak uygulanamaz (m.38/2).
Disiplin soruşturmasının kuralları
Şikâyetini yazarken kurumun bu kurallara uyup uymadığına bak (5275 m.47):
- Uyarma, kınama ve bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezalarını kurumun en üst amiri verir (m.47/1); diğer cezalar disiplin kurulunca verilir.
- Eylemin öğrenilmesinden itibaren derhâl ve en geç 5 gün içinde soruşturmaya başlanır (m.47/2). Soruşturma en geç 15 gün içinde tamamlanır; infaz hâkiminin yazılı onayıyla 7 güne kadar uzatılabilir (m.47/3).
- Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Hakkında soruşturma yapılana eylemin niteliği ve 3 gün içinde savunma vermesi, vermezse bu haktan vazgeçmiş sayılacağı yazılı olarak bildirilir. Türkçe bilmeyenlerin savunması tercümanla alınır (m.47/4).
- Disiplin kurulu evrak üzerinden en geç 3 gün içinde karar verir. Kararlar gerekçeli yazılır ve kararda şikâyet mercii ve süresi açıkça gösterilir (m.47/5).
- Karar, hakkında soruşturma yapılana derhâl tebliğ edilir (m.47/6).
Bu kurallardan birinin çiğnendiğini düşünüyorsan (savunman alınmadıysa, gerekçe yoksa, süre aşıldıysa) şikâyet gerekçende açıkça belirt. Dosyadaki tutanak ve ifadeleri görmek istersen disiplin dosyası örnek dilekçesi ile kurumdan isteyebilirsin; ancak bu talep şikâyet süresini durdurmaz.
Son gün nasıl hesaplanır?
4675 m.5/1'deki süre, kararın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gündür. Araç tebliğ tarihine 15 gün ekler; sonuç cumartesi, pazar ya da tam gün resmî tatile denk gelirse sonraki ilk iş gününe kaydırır. Son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (CMK m.39/4; 4675 m.6, kanunda hüküm bulunmayan hâllerde CMK'ya yollama yapar). Arife yarım günleri iş günü sayılır.
- Tebliğ 6 Ekim 2026 Salı ise son gün 21 Ekim 2026 Çarşamba.
- Tebliğ 2 Ekim 2026 Cuma ise 15. gün 17 Ekim 2026 Cumartesi'dir; araç son günü 19 Ekim 2026 Pazartesi gösterir.
- Tebliğ 14 Ekim 2026 Çarşamba ise 15. gün 29 Ekim 2026, Cumhuriyet Bayramıdır; araç son günü 30 Ekim 2026 Cuma gösterir.
Araç 30 günlük üst sınırı ayrıca hesaplamaz. Kararı geç öğrensen bile işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün geçtiyse şikâyet süresi dolmuş olur (4675 m.5/1). Süre geçtikten sonra yapılan şikâyet esasa girilmeden reddedilir (4675 m.6). Dilekçeni son güne bırakma.
Kendi tarihlerini kontrol etmek için hukuki süre hesaplama aracını da kullanabilirsin.
Muhatap ve teslim
Dilekçe infaz hâkimliğine hitaben yazılır. Teslim için üç yol var (4675 m.5):
- Kurum müdürlüğü aracılığıyla. Kurumdaysan en pratik yol budur. Kurum dilekçeyi hemen ve en geç 3 gün içinde infaz hâkimliğine gönderir.
- Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla. Yakının ya da avukatın dilekçeyi başsavcılığa verebilir; başsavcılık da 3 gün içinde gönderir.
- Doğrudan infaz hâkimliğine. Adliyedeki infaz hâkimliği kalemine elden verilebilir.
Şikâyet sözlü de yapılabilir; bu durumda tutanağa bağlanır ve bir sureti başvurana verilir. Şikâyet yoluna, kendisiyle ilgili olmak kaydıyla hükümlü veya tutuklu, eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi, müdafii, kanuni temsilcisi ya da kurum izleme kurulu başvurabilir. Araç dilekçeyi hükümlü ya da tutuklunun ağzından ve "Hükümlü / Tutuklu" imzasıyla yazar; yakının başvuracaksa imza satırını kendine göre düzenlemelisin.
Kurumda verdiğin dilekçenin kayıt numarasını ya da alındısını iste. Kurumdan mahkemeye ya da savcılığa dilekçe göndermenin genel yolu için cezaevi evrak teslim dilekçesi sayfasına bakabilirsin.
Gerekli ekler
- Disiplin kurulu kararının sana tebliğ edilen örneği (varsa).
- Savunma dilekçenin örneği (varsa).
- Tanıklarının adları ya da destekleyici başka belge.
Örnek dilekçe metni
SİNCAN İNFAZ HÂKİMLİĞİNE Konu: Disiplin cezasına karşı şikâyet (4675 s. K. m.5) Şikâyet eden: Ad Soyad (Sincan 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu) Şikâyet konusu: Sincan 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun disiplin kurulunca 30 Eylül 2026 tarih ve 2026/214 sayı ile verilen, tarafıma 6 Ekim 2026 tarihinde tebliğ edilen "ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma" disiplin cezası. Açıklamalar: Hakkımdaki soruşturmada savunmam alınmamış, olaya tanık olan oda arkadaşlarım dinlenmemiştir. … Hukuki nedenler: 5275 sayılı Kanun m.47 ve m.52; 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu m.4, m.5 ve m.6. Sonuç ve istem: Süresi içinde yaptığım şikâyetin kabulü ile hukuka aykırı disiplin cezası kararının iptaline, karar kesinleşinceye kadar infazının durdurulmasına karar verilmesini saygılarımla arz ederim. Hükümlü / Tutuklu — Ad Soyad, imza
İnfazın durdurulması istemi
Şikâyet etmek, disiplin cezasının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İnfaz hâkimi ancak giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, bu iki koşul birlikte gerçekleştiğinde, ertelemeye veya durdurmaya karar verebilir (4675 m.5). Dilekçedeki durdurma istemini desteklemek için bu iki koşulu somut olarak anlat. Hücreye koyma ve odaya kapatma cezasının infazına infaz hâkiminin onayıyla başlanır (5275 m.48/3-a).
Sık yapılan hatalar
- Dilekçeyi disiplin kuruluna ya da kurum müdürlüğüne hitaben yazmak. Muhatap infaz hâkimliğidir; kurum yalnız aracıdır.
- Süreyi kaçırmak. 15 gün öğrenmeden, 30 gün işlemden itibaren işler; dosya örneği beklemek süreyi durdurmaz.
- Gerekçeyi genel yazmak. "Cezayı haksız buluyorum" yerine hangi kuralın çiğnendiğini (savunma, gerekçe, süre) ve olayın sende nasıl geliştiğini yaz.
- İtiraz ile şikâyeti karıştırmak. Disiplin kararına karşı ilk yol şikâyettir; itiraz, infaz hâkiminin kararına karşıdır.
Sonrası
İnfaz hâkimi şikâyeti duruşma yapmadan, dosya üzerinden bir hafta içinde karara bağlar; gerek görürse re'sen araştırma yapar ve Cumhuriyet savcısının yazılı görüşünü alır. Disiplin cezasına karşı şikâyette hâkim, savunmanı aldıktan ve istediğin delilleri toplayıp değerlendirdikten sonra karar verir. Savunmanı, hazır bulunması ve vekâletnamesini sunması koşuluyla avukatınla birlikte ya da avukatın aracılığıyla yapabilirsin; hâkim savunmanı kurumda da alabilir (4675 m.6).
Hâkim şikâyeti yerinde görmezse reddeder; yerinde görürse kararın iptaline karar verir. Bu karara karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde, infaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edebilirsin (4675 m.6). Dosyana özel sorular için baroya ya da baro adli yardım bürosuna danış.
Kaynaklar
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu
- Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik
Sıkça sorulan sorular
Cezaevi disiplin cezasına itiraz süresi kaç gündür?
Disiplin cezasına karşı yol infaz hâkimliğine şikâyettir. Süre kararı öğrenmenden itibaren 15 gün, her hâlde işlemin yapıldığı tarihten itibaren 30 gündür (4675 sayılı Kanun m.5/1).
Şikâyet dilekçesini nereye vermeliyim?
Dilekçe infaz hâkimliğine hitaben yazılır. Doğrudan hâkimliğe verebileceğin gibi kurum müdürlüğü ya da Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla da verebilirsin; bu makamlar dilekçeyi en geç 3 gün içinde hâkimliğe gönderir.
Ailem benim yerime şikâyet edebilir mi?
Evet. Eşin, annen, baban, ayırt etme gücüne sahip çocuğun, kardeşin, müdafiin ya da kanuni temsilcin şikâyet yoluna başvurabilir (4675 m.5). Araç metni senin ağzından yazdığı için başvuranın bilgilerini ve imza satırını düzenlemek gerekir.
Şikâyet edince disiplin cezası durur mu?
Kendiliğinden durmaz. İnfaz hâkimi, giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa ertelemeye veya durdurmaya karar verebilir (4675 m.5).
Savunmam alınmadan ceza verildi, ne yapmalıyım?
Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez (5275 m.47/4). Bunu şikâyet gerekçende açıkça yaz; kurumun sana savunma için yazılı bildirim yapıp yapmadığını belirt.
İnfaz hâkimi şikâyetimi reddederse ne olur?
Karara tebliğden itibaren 2 hafta içinde itiraz edebilirsin. İtiraz, infaz hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesine yapılır (4675 m.6).
Disiplin cezası koşullu salıverilmeyi etkiler mi?
Evet. Disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işlemi yapılmaz; ancak bu süre hak ederek salıverilme tarihini geçemez (5275 m.48/3-b).
İnfaz hâkimi ne kadar sürede karar verir?
Kanuna göre şikâyet başvurusu üzerine dosya üzerinden bir hafta içinde karar verilir. Disiplin şikâyetinde hâkim önce savunmanı alır ve istediğin delilleri toplar (4675 m.6).