- Dayanak CMK m.67; bilirkişi incelemesi bitince taraflara itiraz ve yeni bilirkişi incelemesi istemek için süre verilir.
- Ret hâlinde istem reddedilirse 3 gün içinde gerekçeli karar verilir (m.67/5).
- Uzman mütalaası rapora karşı uzmanından bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilirsin; yalnız bu nedenle ek süre istenemez (m.67/6).
- Muhatap dosya hangi aşamadaysa orası: başsavcılık, sulh ceza hâkimliği ya da mahkeme.
Bu araç, ceza dosyasına giren bir bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçeni hazırlar. Dosyanın nerede olduğunu, raporu düzenleyen bilirkişiyi, rapor tarihini ve sıfatını seçersin; itirazlarını madde madde yazarsın. Son olarak yeni bir bilirkişiden rapor mu yoksa aynı bilirkişiden ek rapor mu istediğini belirlersin.
Ceza davalarında bilirkişi raporları çoğu zaman kararı doğrudan etkiler: trafik kazasında kusur oranı, yaralamada hayati tehlike, dolandırıcılıkta mali inceleme, bilişim suçlarında dijital inceleme gibi. Raporda bir hata, eksik inceleme ya da çelişki varsa bunu süresinde ve gerekçeli olarak göstermek, sonucun değişmesi için en etkili yoldur.

Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgiler: adın soyadın, T.C. kimlik numaran ve iletişim bilgilerin.
- Dosya nerede?: "Cumhuriyet başsavcılığı (soruşturma)", "Sulh ceza hâkimliği" ya da "Mahkeme (dava açıldıysa)". Varsayılan seçenek mahkemedir.
- Mahkeme veya başsavcılık adı: örneğin "İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesi".
- Esas / soruşturma no.
- Bilirkişi adı / kurumu: raporu düzenleyen kişi ya da kurum (ör. Adli Tıp Kurumu ilgili birimi, bir üniversite, bilirkişi heyeti).
- Rapor tarihi.
- Sıfatınız: sanık, katılan, şüpheli ya da müdafi. İmza unvanı buna göre yazılır.
- İtirazlarınız: raporun hangi tespitinin neden hatalı olduğunu madde madde yaz; paragrafları boş satırla ayır. Boşsa araç uyarır.
- Yeni bilirkişi istiyorum kutusu: işaretliyse dilekçe konusunda uzman yeni bir bilirkişi ya da heyetten rapor alınmasını ister; işaretsizse raporun eksiklerinin giderilmesi için aynı bilirkişiden ek rapor ister.
Hukuki dayanak ve şartlar
Bilirkişi raporuna itiraz CMK m.67'de düzenlenir. Aracın uyarılarına dayanak olan hükümler:
| Hüküm | İçerik |
|---|---|
| CMK m.67/5 | Bilirkişi incelemesi bitince taraflara itirazlarını bildirmeleri ve yeni bilirkişi incelemesi istemeleri için süre verilir; istem reddedilirse 3 gün içinde gerekçeli karar verilir |
| CMK m.67/6 | Taraflar rapora karşı uzmanından bilimsel mütalaa alıp dosyaya sunabilir; yalnız bu nedenle ek süre istenemez |
Eski şablonlarda yeni bilirkişi talebinin dayanağı "m.67/6" olarak gösterilirdi; bu yanlış bir atıftı. Yeni bilirkişi incelemesi talebinin dayanağı m.67/5'tir; m.67/6 uzman mütalaasıyla ilgilidir. Araç dilekçede m.67/5'e atıf yapar.
Yeni bilirkişi mi, ek rapor mu?
| Talep | Ne zaman uygun |
|---|---|
| Yeni bilirkişi ya da heyet | Bilirkişinin uzmanlığı konuya uygun değilse, rapor baştan yanlış yönteme dayanıyorsa, bilirkişinin tarafsızlığına ilişkin ciddi bir sorun varsa |
| Aynı bilirkişiden ek rapor | Rapor genel olarak doğru ama bazı noktaları incelememişse, bir soruyu cevapsız bırakmışsa, dosyaya yeni bir belge girmişse |
İtirazlar nasıl yazılır?
İtiraz dilekçesinin gücü, raporun hangi noktasına neden karşı çıktığını açıkça göstermesinden gelir. Şu yöntemi kullanabilirsin:
- Raporun ilgili kısmını aynen alıntıla. "Raporun 4. sayfasında 'sanık %100 kusurludur' denilmiştir" gibi.
- Hatayı göster. Örneğin "kavşakta trafik ışıklarının çalışmadığına dair belediye yazısı dikkate alınmamıştır".
- Delile bağla. Dosyada hangi belgenin bu tespiti çürüttüğünü sayfa ya da ek numarasıyla belirt.
- Talebini bağla. Her itiraz maddesinin sonunda bu eksikliğin yeni bir incelemeyle nasıl giderileceğini kısaca yaz.
Teknik bir konuda itiraz ediyorsan uzmanından bilimsel mütalaa almak itirazını güçlendirir (m.67/6). Mütalaayı dilekçeye ekle; ancak yalnız mütalaa hazırlanıyor diye ek süre istenemeyeceğini unutma.
Raporu incelerken kontrol listesi
Raporu okurken şu soruların cevabını ara; her "hayır" bir itiraz maddesi olabilir:
- Bilirkişiye sorulan sorular raporda tek tek cevaplanmış mı?
- Rapor dosyadaki tüm ilgili belgeleri (kamera kaydı, tutanak, sağlık kayıtları) incelediğini belirtiyor mu?
- Kullanılan yöntem ve hesap açıkça gösterilmiş mi, yoksa yalnız sonuç mu yazılmış?
- Raporun farklı bölümleri birbiriyle çelişiyor mu?
- Bilirkişi hukuki nitelendirme yapmış mı? Bilirkişi teknik konuda görüş bildirir; kusurun ya da suçun hukuki değerlendirmesi mahkemeye aittir.
- Bilirkişinin uzmanlık alanı raporun konusuyla uyumlu mu?
- Raporun tarihi ve imzası eksiksiz mi, heyet raporunda tüm üyeler imzalamış mı?
Süreler
Kanun itiraz için gün sayısı belirlemez; süreyi mahkeme ya da savcılık rapor sana bildirilirken verir. Araç bu nedenle son gün hesaplamaz, rapor tarihini gösterir. Rapor tebliğ edilirken ya da duruşmada sana verilen süreyi not et ve itirazını o süre içinde ver. Süreyi kaçırırsan itirazın dikkate alınmayabilir.
Muhatap ve teslim
Dilekçe dosyanın bulunduğu yere yazılır:
| Dosya nerede? | Muhatap |
|---|---|
| Başsavcılıkta | … CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA |
| Sulh ceza hâkimliğinde | … NÖBETÇİ SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE |
| Mahkemede | … MAHKEMESİNE |
Dilekçeyi adliye ön bürosuna elden verebilir, e-imzan varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden gönderebilirsin. Müdafiin ya da vekilin varsa UYAP üzerinden o sunar.
Gerekli ekler
- Uzman mütalaası (varsa).
- İtirazını destekleyen belgeler: fotoğraf, krokiler, tıbbi kayıtlar, mali tablolar.
- Raporun ilgili sayfalarının örneği (dosyada olduğu için zorunlu değildir, ama itirazının hangi kısma ilişkin olduğunu gösterir).
Örnek dilekçe metni
İZMİR 2. AĞIR CEZA MAHKEMESİNE Konu: Bilirkişi raporuna itiraz ve yeni bilirkişi incelemesi talebi (CMK m.67) İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2026/77 sayılı dosyasında bilirkişi Dr. Ahmet Yalçın tarafından düzenlenen 01.10.2026 tarihli rapora karşı, verilen süre içinde itirazlarımı sunuyorum. İtirazlarım: Raporda olay yerindeki kamera kaydı incelenmemiş, yalnız tanık beyanlarına dayanılmıştır. Kamera kaydı dosyanın 3 numaralı ekinde mevcuttur. Raporda kullanılan hız hesabı, aracın fren izi uzunluğunu dikkate almamaktadır. Ekteki uzman mütalaası bu hesabın hatalı olduğunu göstermektedir. Yukarıdaki nedenlerle, CMK m.67/5 uyarınca rapora itibar edilmeyerek konusunda uzman yeni bir bilirkişi veya bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ederim. Sanık Gökhan Şimşek
Sık yapılan hatalar
- Süreyi kaçırmak. Mahkemenin verdiği süre içinde itiraz et; araç bu süreyi bilemez.
- Genel itiraz. "Rapor hatalıdır, kabul etmiyoruz" demek yetmez; hangi tespitin neden yanlış olduğunu göster.
- Mütalaa için ek süre istemek. Yalnız mütalaa hazırlanıyor diye ek süre istenemez (m.67/6).
- Yanlış madde atfı. Yeni bilirkişi talebinin dayanağı m.67/5'tir.
- Yanlış muhatap. Dava açıldıysa dilekçe mahkemeye, soruşturmadaysa başsavcılığa verilir.
Bilirkişi raporlarına itiraz çoğu zaman teknik bilgi gerektirir ve davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Durumuna özel sorular için müdafiine, baroya ya da adli yardım bürosuna danış.
Sonrası
Mahkeme itirazını değerlendirir. Yeni bilirkişi ya da ek rapor istemini kabul ederse yeni inceleme yapılır ve rapor yeniden taraflara bildirilir. İstemi reddederse 3 gün içinde gerekçeli karar verir (m.67/5). Ret kararına karşı itirazlarını hükümle birlikte kanun yolunda ileri sürebilirsin; hükme karşı başvuru için istinaf / temyiz başvuru dilekçesi aracını kullanabilirsin.
Davada dinlenmesini istediğin tanıklar varsa tanık listesi dilekçesi ile bildir.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Bilirkişi raporuna itiraz süresi ne kadar?
CMK m.67/5'e göre bilirkişi incelemesi bitince taraflara itiraz için süre verilir; kanun gün sayısı belirlemez. Rapor sana bildirilirken ya da duruşmada verilen süreyi not et ve itirazını o süre içinde yap.
Yeni bilirkişi istemim reddedilirse ne olur?
İstem reddedilirse 3 gün içinde gerekçeli karar verilir (CMK m.67/5). İtirazlarını hükme karşı kanun yolu başvurunda yeniden ileri sürebilirsin.
Uzman mütalaası nedir?
Taraflardan birinin kendi seçtiği bir uzmandan aldığı bilimsel görüştür. CMK m.67/6'ya göre rapora karşı uzman mütalaası alıp dosyaya sunabilirsin; ancak yalnız bu nedenle ek süre istenemez.
Yeni bilirkişi mi istemeliyim, ek rapor mu?
Rapor baştan yanlış yönteme dayanıyorsa ya da bilirkişinin uzmanlığı konuya uygun değilse yeni bilirkişi istemek daha uygundur. Rapor genel olarak doğru ama bazı noktaları eksikse ek rapor yeterli olabilir.
Soruşturma aşamasındaki bir rapora itiraz edebilir miyim?
Araçta dosya yeri olarak başsavcılık ya da sulh ceza hâkimliğini seçebilirsin; dilekçe o makama yazılır. İtirazını ve yeni inceleme istemini gerekçeleriyle sun.
Müdafi olarak bu aracı kullanabilir miyim?
Evet. Sıfat seçeneklerinden "Müdafi"yi seçersen imza unvanı "Müdafi" olarak yazılır. Dilekçeyi UYAP üzerinden sunabilirsin.
Bilirkişi kusur oranı belirleyebilir mi?
Bilirkişi teknik konularda görüş bildirir; olayın hukuki değerlendirmesi ve hükmü mahkemeye aittir. Raporda teknik inceleme yerine hukuki yorum yapıldığını düşünüyorsan bunu itiraz maddelerinden biri olarak yazabilirsin.
Bilirkişi raporu olmadan karar verilebilir mi?
Bilirkişiye başvurulup başvurulmayacağı konunun özel veya teknik bilgi gerektirip gerektirmediğine bağlıdır ve mahkemenin değerlendirmesindedir. Teknik bir konuda rapor alınmadığını düşünüyorsan bunu mahkemeye bir dilekçeyle bildirebilirsin.