- SGK'ya karşı dava açmadan önce Kuruma yazılı başvuru zorunludur; bu dilekçe o başvurudur (7036 s.K. m.4/1).
- Kurum 60 gün içinde cevap vermezse talebin reddedilmiş sayılır ve dava yolu açılır (7036 s.K. m.4/1).
- İş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların hakkın kazanıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar (5510 s.K. m.97).
- Bildirilmeyen çalışmalar için hizmet tespiti davası, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde iş mahkemesinde açılır; bunun için önce SGK'ya başvurma şartı aranmaz (5510 s.K. m.86/8).
Bu araç, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan geriye dönük aylık farkı, iş göremezlik ödeneği farkı ya da eksik hizmet düzeltmesi istemek için il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine vereceğin dilekçeyi hazırlar. Talep türünü, dönemi ve gerekçeni girersin; araç dilekçeyi SGK birimine hitaben, sicil numaran, talep dönemin, varsa tahmini tutar ve IBAN bilgilerin bir tabloda olacak şekilde basar. Özet alanında talebin, dönemin ve türüne göre uyarıları görürsün.
Bu dilekçe, SGK'nın sana bir ödemeyi eksik yaptığını, hiç yapmadığını ya da hizmet kaydını eksik tuttuğunu düşündüğünde gerekir. Aylığın eksik hesaplanmış, iş göremezlik ödeneğin eksik yatmış ya da analık ödeneğinde fark kalmış olabilir. Konu mahkemeye gidecek olsa bile, SGK'ya karşı dava açmadan önce bu yazılı başvuruyu yapman kanuni bir şarttır.
Geriye dönük ödeme dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgilerini yaz. Adınız soyadınız, T.C. kimlik no, Adresiniz (tebligat adresi), Telefon ve E-posta alanları dilekçenin altındaki iletişim bölümüne girer. Kurumun cevabı bu adrese gelir.
- SGK birimini yaz. "Başvurulan SGK birimi" alanına il adını yazarsan muhatap, örneğin ANKARA SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE olur. "Keçiören Sosyal Güvenlik Merkezi" yazarsan KEÇİÖREN SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİNE olur.
- Sicil numaranı yaz. "SGK sicil / emekli sicil no" alanı hem metnin ilk cümlesine hem bilgi tablosuna girer. Kurum dosyanı bu numarayla bulur.
- Talep türünü seç. Beş seçenek var: Aylık farkı (yaşlılık, malullük, ölüm); İş kazası / meslek hastalığı ödeneği; Analık (doğum) ödeneği; Eksik hizmet / kazanç düzeltmesi; Diğer. Seçim, dilekçede neyi istediğini anlatan cümleyi belirler.
- Dönemi gir. "Dönem başlangıcı" ve "Dönem sonu" alanları konu satırına ve bilgi tablosuna "başlangıç – bitiş" biçiminde girer.
- Gerekçeyi yaz. Ödemenin neden eksik yapıldığını ya da yapılmadığını somut olarak anlat: hangi aydan beri, hangi hesapla, neye dayanarak. Boş bırakırsan araç uyarır.
- İsteğe bağlı alanları doldur. "Tahmini alacak" doluysa metne "Hesabıma göre alacağım yaklaşık … tutarındadır" cümlesi eklenir. "IBAN" doluysa ödemenin bu hesaba yapılması istenir.
- Ekleri yaz ve indir. Ekler alanındaki her satır ek listesine girer. PDF'i indir, imzala ve iki nüsha hazırla.
Hangi talep bu dilekçeyle istenir?
| Seçenek | Dilekçede istenen |
|---|---|
| Aylık farkı | Geriye dönük yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı farkının ödenmesi |
| İş kazası / meslek hastalığı | Geçici iş göremezlik ödeneği ya da gelir farkının ödenmesi |
| Analık | Analık hâlinde geçici iş göremezlik ödeneği farkının ödenmesi |
| Eksik hizmet / kazanç | Eksik bildirilen hizmet sürelerinin ve prime esas kazancın incelenerek kayda işlenmesi |
| Diğer | Açıklamada yazdığın alacağın ödenmesi |
Bu dilekçe SGK'dan istenebilecek hak ve ödemeler içindir. İki konu bilerek dışarıda bırakılmıştır:
- İşsizlik ödeneği SGK'nın değil İŞKUR'un konusudur (4447 sayılı Kanun). Bu ödenekle ilgili talebini İŞKUR'a yönelt; tutarı görmek için işsizlik maaşı hesaplama aracına bakabilirsin.
- İşverenden istenecek iş kazası tazminatı SGK'dan istenmez. SGK'dan isteyebileceğin, iş kazası nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği veya gelirdir.
Hukuki dayanak ve süreler
| Konu | Dayanak | Kural |
|---|---|---|
| Dava öncesi başvuru | 7036 s.K. m.4/1 | SGK'ya karşı dava açmadan önce Kuruma başvuru zorunlu |
| Cevapsızlık | 7036 s.K. m.4/1 | 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır |
| Gelir ve aylıklarda zamanaşımı | 5510 s.K. m.97 | İş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölümde gelir ve aylıkların 5 yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar |
| Kısa vadeli haklar | 5510 s.K. m.97 | Kısa vadeli sigorta kollarından doğan diğer haklar 5 yıl içinde istenmezse düşer |
| Hizmet tespiti | 5510 s.K. m.86/8 | Hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde dava |
Süreler hakkın türüne göre farklı başlar ve farklı sonuç doğurur: zamanaşımı ödemenin eski kısmını düşürürken hak düşürücü süre hakkın kendisini ortadan kaldırır. Bu yüzden eksik bir ödeme fark ettiğinde başvuruyu bekletme. Kendi talebine hangi sürenin uygulandığından emin değilsen SGK'ya ya da bir hukukçuya danış.
Hizmet tespitinde dikkat: işverenin hiç bildirmediği çalışmalar için hizmet tespiti davası iş mahkemesinde açılır ve bu dava için önce SGK'ya başvurma şartı yoktur (7036 s.K. m.4/1). Dilekçedeki "Eksik hizmet / kazanç düzeltmesi" seçeneği Kurumdan kayıtlarının incelenmesini istemek içindir; 5 yıllık dava süresini durdurmaz. Süre dolmak üzereyse davayı geciktirme.
Bu dilekçe SGK'ya yapılan zorunlu başvurudur, dava değildir. Kurum 60 gün içinde cevap vermezse ya da talebini reddederse hakkını ancak iş mahkemesinde dava açarak arayabilirsin. Başvurunun alındı belgesini ve evrak kayıt numarasını mutlaka sakla; dava açarken başvurduğunu bununla ispatlarsın.
Muhatap ve teslim
Dilekçeyi kayıtlı olduğun sosyal güvenlik il müdürlüğüne ya da bağlı sosyal güvenlik merkezine ver. Araç, alana yalnız il adını yazdığında "… SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE", merkez adını yazdığında "… SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİNE" başlığını kurar. Dilekçeyi elden verirken bir nüshasına evrak kayıt numarası ve tarih yazdır ya da alındı belgesi iste. 60 günlük süre başvuru tarihine bağlı olduğu için bu tarih önemlidir; iki tarih arasındaki günü iki tarih arası gün hesaplama aracıyla bulabilirsin.
Gerekli ekler
Talebin türüne göre ekleri seç:
- Kimlik fotokopisi
- Aylık farkında: aylık bağlama yazısı, aylık hesap belgesi, banka hesap dökümü
- İş göremezlik ve analık ödeneğinde: istirahat raporları, ödeme dökümü, doğum belgesi
- Hizmet düzeltmesinde: SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi, ücret bordroları, banka maaş dökümleri
- Kendi hesabını gösteren tablo (tahmini tutar yazdıysan)
Aylığını yeniden hesaplamak istersen emekli aylığı hesaplama aracından fikir alabilirsin; SGK'nın hesabı yine Kurum kayıtlarına göre yapılır.
Örnek dilekçe metni
ANKARA SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE Konu: Geriye dönük hak ve ödeme talebi (01.03.2024 – 31.08.2026) 1234567 sicil numaralı sigortalı / hak sahibi olarak, 01.03.2024 – 31.08.2026 dönemine ilişkin geriye dönük yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı farkının ödenmesi hususunda başvuruda bulunuyorum. Aylığım bağlanırken 2009-2011 yılları arasındaki prime esas kazançlarım eksik dikkate alınmıştır. Bu dönemin ücret bordroları ekte sunulmuştur. Hesabıma göre alacağım yaklaşık 42.000 TL tutarındadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca talebimin incelenerek hak ettiğim ödemelerin geriye dönük olarak aşağıdaki hesaba yapılmasını ve sonucun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini talep ediyorum. Gereğini saygılarımla arz ederim. SGK sicil no: 1234567 · Talep dönemi: 01.03.2024 – 31.08.2026 · Tahmini tutar: 42.000 TL · IBAN: TR…
Örnekteki tarih ve tutarlar yalnız biçimi göstermek içindir.
Sık yapılan hatalar
- Başvurmadan dava açmak. SGK'ya karşı davada önce Kuruma başvuru zorunludur; hizmet tespiti davası bunun istisnasıdır.
- Alındı belgesini almamak. 60 günlük süreyi ve başvurduğunu ancak evrak kayıt numarası ya da alındı belgesiyle ispatlarsın.
- Dönemi yazmamak. Kurumun hangi ayları inceleyeceği belli olmazsa cevap da genel kalır.
- Yanlış kuruma gitmek. İşsizlik ödeneği İŞKUR'un, işverenden istenecek tazminat mahkemenin konusudur.
- Süreleri beklemek. 5510 s.K. m.97 ve m.86/8'deki 5 yıllık süreler geçtikçe istenebilecek dönem kısalır ya da hak düşer.
- Gerekçeyi soyut bırakmak. "Aylığım eksik" yerine hangi dönemin, hangi kazancın eksik dikkate alındığını yaz.
Sonrası
Kurum talebini inceler ve sonucu yazılı bildirir. Talebin kabul edilirse fark ödemesi yapılır ya da kayıtların düzeltilir. Kurum 60 gün içinde cevap vermezse talebin reddedilmiş sayılır (7036 s.K. m.4/1). Açık ya da zımni ret hâlinde iş mahkemesinde dava açabilirsin; dava dilekçene bu başvurunun alındı belgesini ve varsa Kurumun cevabını ekle. Durumuna özel sorular için baroya, adli yardım bürosuna ya da SGK'nın ilgili birimine danış.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
SGK'ya dava açmadan önce başvurmak zorunlu mu?
Evet. 7036 s.K. m.4/1'e göre SGK'ya karşı dava açmadan önce Kuruma başvurmak zorunludur. Bu dilekçe o başvurudur; alındı belgesini sakla.
SGK cevap vermezse ne olur?
Kurum 60 gün içinde cevap vermezse talebin reddedilmiş sayılır ve dava açabilirsin (7036 s.K. m.4/1). Bu süre başvuru tarihine bağlıdır; alındı belgesindeki tarihi esas al.
Kaç yıl geriye dönük ödeme isteyebilirim?
5510 s.K. m.97'ye göre iş kazası, meslek hastalığı, vazife malullüğü ve ölüm hâllerinde bağlanması gereken gelir ve aylıkların hakkın kazanıldığı tarihten itibaren 5 yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar. Kısa vadeli sigorta kollarından doğan diğer haklar 5 yıl içinde istenmezse düşer. Kendi talebine hangi sürenin uygulandığını SGK'ya sor.
İşverenin bildirmediği çalışmalarım için ne yapmalıyım?
Hizmet tespiti davasını, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde iş mahkemesinde açman gerekir (5510 s.K. m.86/8). Bu dava için önce SGK'ya başvurma şartı aranmaz.
İşsizlik maaşımı bu dilekçeyle isteyebilir miyim?
Hayır. İşsizlik ödeneği SGK'nın değil İŞKUR'un konusudur (4447 sayılı Kanun); talebini İŞKUR'a yönelt.
Dilekçeyi hangi SGK birimine vermeliyim?
Kayıtlı olduğun sosyal güvenlik il müdürlüğüne ya da bağlı sosyal güvenlik merkezine verebilirsin. Araç alana yazdığın ada göre il müdürlüğü veya merkez başlığını kurar.
IBAN yazmak zorunlu mu?
Hayır, isteğe bağlıdır. Yazarsan dilekçede ödemenin bu hesaba yapılması istenir ve IBAN bilgi tablosuna eklenir.