- Taşınmaz satışı, ödünç ve kredi, 3 yıl ve daha uzun taşınmaz kirası, dava açma gibi işlemler için vasi önceden vesayet makamının (sulh hukuk mahkemesi) iznini alır (TMK m.462).
- Mirasın kabulü veya reddi için vesayet makamının izninden sonra denetim makamının (asliye hukuk mahkemesi) izni de gerekir (TMK m.463/5).
- Vesayet altındaki kişi adına kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışta bulunmak yasaktır; bunlara izin de verilemez (TMK m.449).
- Vesayet makamının kararına karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde denetim makamına itiraz edilebilir (TMK m.461/2).
Bu araç, vasinin vesayet altındaki kişi adına yapacağı önemli bir işlem için sulh hukuk mahkemesinden izin (ek karar) istediği dilekçeyi hazırlar. İzin istenen işlemi listeden seçersin; araç ilgili TMK bendini, konu satırını ve istem cümlesini buna göre yazar.
Vasilik, vesayet altındaki kişinin her işini serbestçe yapma yetkisi vermez. Kanun, malvarlığını ya da yaşamını derinden etkileyen işlemleri mahkeme denetimine bağlar. Bu işlemleri izin almadan yapan vasi hem işlemin geçerliliğini tehlikeye atar hem de sorumluluk riski taşır. Uygulamada vesayet dosyasında sonradan verilen bu izin kararlarına "ek karar" denir.

Vesayet ek karar dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Vesayet makamı (sulh hukuk mahkemesi) alanına vesayet dosyasının bulunduğu mahkemeyi yaz ("Ankara 2. Sulh Hukuk"). Muhatap "ANKARA 2. SULH HUKUK MAHKEMESİNE" olarak basılır.
- Vesayet dosya numarası alanına seni vasi atayan kararın dosya numarasını yaz ("2025/120 Esas"). Numara dilekçenin başına "Dosya No" olarak ve açıklamaya işlenir.
- Kendi bilgilerini doldur; dilekçede "Talep Eden (Vasi)" olarak görünürsün ve "Vasi" sıfatıyla imzalarsın.
- Vesayet altındaki kişinin adı soyadı ve T.C. kimlik no alanlarını doldur.
- İzin istenen işlem listesinden işlemi seç.
- İşlemin ayrıntısı ve kişiye yararı alanında ne yapılacağını (hangi taşınmaz, hangi banka, kime, hangi koşulla) ve bunun vesayet altındaki kişiye neden yararlı olduğunu açıkla.
- İşlem bedeli / değeri isteğe bağlıdır; yazarsan açıklamaya "İşlemin bedeli / değeri: …" satırı eklenir.
- Ekleri yaz, uyarıları kontrol et, dilekçeyi indir ve imzala.
Araç sonuçta talep edilen işlemi dayanağıyla birlikte gösterir ("Taşınmaz alımı, satımı, rehnedilmesi veya üzerinde aynî hak kurulması (TMK m.462/1)" gibi). İşlem ayrıntısı boşsa "İşlemin ayrıntısını ve vesayet altındaki kişiye yararını açıklayın" uyarısı çıkar.
İzin gerektiren işlemler
| Formdaki seçenek | Araç dayanak olarak yazar |
|---|---|
| Taşınmaz alım / satım / ipotek | TMK m.462/1 |
| Önemli taşınır veya hak devri (olağan yönetim dışı) | TMK m.462/2 |
| Ödünç verme veya alma, kredi kullanımı dâhil | TMK m.462/4 |
| Üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası | TMK m.462/6 |
| Dava açma, sulh olma veya tahkim | TMK m.462/8 |
| Mirasın paylaştırılması veya miras payının devri | TMK m.462/9 |
| Eğitim, bakım veya sağlık kurumuna yerleştirme | TMK m.462/13 |
| Yerleşim yerinin değiştirilmesi | TMK m.462/14 |
| Mirasın kabulü veya reddi | TMK m.463/5 |
| Diğer | TMK m.462 |
"Diğer" seçeneği, listede olmayan ama m.462 kapsamında izne bağlı bir işlem içindir; işlemin adını ve hangi bende girdiğini açıklama alanına kendin yaz.
Yasak işlemler
Bazı işlemler izinle bile yapılamaz. Vesayet altındaki kişi adına kefil olmak, vakıf kurmak ve önemli bağışlarda bulunmak yasaktır (TMK m.449). Bu yüzden araçta bağış seçeneği yoktur. Örneğin vesayet altındaki annenin evini bir kardeşe bağışlamak için izin istemek sonuç vermez; mahkeme bu talebi kabul edemez.
Miras işlemlerinde iki aşamalı izin
Vesayet altındaki kişi bir mirasçıysa ve mirasın kabulü ya da reddi söz konusuysa, vesayet makamının izni yetmez; ardından denetim makamının (asliye hukuk mahkemesi) izni de gerekir (TMK m.463/5). Araç bu seçenekte uyarıların başına bunu yazar.
Burada süreye dikkat et. Mirası ret süresi, yasal mirasçı için ölümün öğrenildiği tarihten itibaren üç aydır (TMK m.606) ve izin süreci bu süreyi tüketebilir. Ret için zaman darsa, sulh hâkiminden sürenin uzatılmasını da isteyebilirsin (TMK m.615). Ret beyanının kendisi için reddi miras dilekçesine bakabilirsin. Miras paylaşımı içinse önce kimlerin mirasçı olduğunu gösteren mirasçılık belgesi gerekir; bunun için veraset ilamı dilekçesi kullanılır.
Muhatap ve teslim
Dilekçe, vesayet dosyasının bulunduğu sulh hukuk mahkemesine verilir. Dosya numarasını yazmak dilekçenin doğru dosyaya girmesini sağlar. Adliyeye elden verebilir, e-imzan varsa UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderebilirsin. Masraf istenebilir; güncel tutarı adliye veznesinden öğren.
- Adım 1
Dilekçe verilir
Vesayet dosyasına, işlem ve yararı açıklanarak.
- Adım 2
Değer ve yarar incelenir
Satışta mahkeme genellikle bilirkişiyle değer tespit eder.
- Adım 3
İzin kararı
İşlem izinle veya şartla onaylanır ya da reddedilir.
- Adım 4
Gerekirse denetim izni
Miras kabul veya reddinde asliye hukuk izni de alınır.
- Adım 5
İşlem yapılır
Tapu, banka veya ilgili kurumda kararla.
Gerekli ekler
Araç deliller bölümüne vesayet kararını, tapu veya ruhsat kaydını, değer tespitine ilişkin belgeleri ve sözleşme taslağını yazar. İşleme göre şunları ekle:
- Taşınmaz ve taşınır işlemlerinde tapu veya ruhsat kaydı, varsa ekspertiz raporu (araç bu iki seçenekte ayrıca hatırlatır),
- Kredi ve ödünçte bankanın teklif ya da sözleşme taslağı,
- Kira işleminde kira sözleşmesi taslağı,
- Dava, sulh veya tahkimde karşı tarafın bilgisi ve uyuşmazlığın özeti,
- Kurum yerleştirmede kurumun kabul yazısı ve sağlık belgeleri,
- Miras işlemlerinde ölüm kaydı ve mirasçılık belgesi.
Örnek dilekçe metni
ANKARA 2. SULH HUKUK MAHKEMESİNE Dosya No: 2025/120 Esas Talep Eden (Vasi): Murat Şahin, T.C. Kimlik No: …, Adres: … Vesayet Altındaki: Ali Şahin, T.C. Kimlik No: … Konu: Taşınmaz alımı, satımı, rehnedilmesi veya üzerinde aynî hak kurulması için vesayet makamı izni verilmesi talebidir (TMK m.462/1). AÇIKLAMALAR 1. Mahkemenizin 2025/120 Esas sayılı dosyasında verilen kararla Ali Şahin adına vasi olarak atanmış bulunmaktayım. 2. Vesayet altındaki kişi adına şu işlemin yapılması gerekmektedir: Taşınmaz alımı, satımı, rehnedilmesi veya üzerinde aynî hak kurulması. (İşlemin ayrıntısı) 3. İşlemin bedeli / değeri: (girdiğin değer). 4. Söz konusu işlem vesayet altındaki kişinin menfaatine olup elde edilecek gelir onun bakım ve ihtiyaçları için kullanılacaktır. HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.462/1; HMK m.382/2-b-19 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; TMK m.462/1 uyarınca söz konusu işlemin yapılmasına izin verilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Açıklamanın 4. maddesi kalıp bir cümledir. Satış gelirinin bakım dışında bir amaçla (ör. başka bir konut alımı) kullanılacaksa gövdeyi "Metni özelleştir" ile düzelt.
Sık yapılan hatalar
- İzin almadan işlem yapmak. Tapuda ya da bankada vasilik kararı tek başına yetmez; m.462'deki işlemler için ayrıca izin kararı istenir.
- Yararı açıklamamak. Mahkeme işlemin vesayet altındaki kişiye yararına bakar. "Ev satılacak" demek yetmez; neden satıldığını, paranın nereye gideceğini yaz.
- Bağış ya da kefalet için izin istemek. Bunlar yasaktır (TMK m.449).
- Miras işlemlerinde denetim iznini unutmak. Mirasın kabulü veya reddinde asliye hukuk mahkemesinin izni de gerekir (TMK m.463/5).
- İtiraz süresini kaçırmak. Karara itiraz süresi tebliğden itibaren 10 gündür (TMK m.461/2); bu süre kısa olduğundan tebliğ tarihini not et. Tarih hesabı için tarih hesaplama aracını kullanabilirsin.
Karardan sonra
İzin verilirse vasi işlemi kararın kesinleşme durumuna ve kararda yazan şartlara uygun olarak yapar; tapu, banka ya da ilgili kurum genellikle kararın örneğini ister. Mahkeme satış için asgari bir bedel ya da başka bir şart koyduysa işlem bu şarta uymalıdır.
Mahkeme izni reddederse veya vesayet altındaki kişinin aleyhine bir karar verirse, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde denetim makamına (asliye hukuk mahkemesi) itiraz edilebilir (TMK m.461/2). Karmaşık mal varlığı işlemlerinde ya da aile içi menfaat çatışması olan dosyalarda baroya veya adli yardım bürosuna danış.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Vesayet ek karar nedir?
Vasinin vesayet altındaki kişi adına yapacağı önemli bir işlem için vesayet makamından (sulh hukuk mahkemesi) aldığı izin kararına uygulamada ek karar denir. Dayanağı TMK m.462 ve m.463'tür.
Vasi, vesayet altındaki kişinin evini izin almadan satabilir mi?
Hayır. Taşınmaz alımı, satımı, rehnedilmesi veya üzerinde aynî hak kurulması vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m.462/1). Satışta mahkeme genellikle bilirkişi aracılığıyla değer tespiti yapar.
Vesayet altındaki kişi adına kredi çekilebilir mi?
Ödünç verme veya alma, kredi kullanımı dâhil, vesayet makamının iznine bağlıdır (TMK m.462/4). Dilekçede kredinin neden gerektiğini ve kişiye yararını açıklaman gerekir.
Vesayet altındaki kişi adına bağış yapılabilir mi?
Önemli bağışlar, kefil olmak ve vakıf kurmak yasaktır; bunlar için mahkeme izin de veremez (TMK m.449). Bu yüzden araçta bağış seçeneği bulunmaz.
Vesayet altındaki kişi adına miras reddedilebilir mi?
Edilebilir, ama iki izin gerekir: önce vesayet makamının (sulh hukuk), ardından denetim makamının (asliye hukuk) izni (TMK m.463/5). Ret süresi üç ay olduğu için izin sürecine erken başla; gerekirse sürenin uzatılmasını iste (TMK m.615).
İzin kararına itiraz süresi ne kadar?
Vesayet makamının kararına karşı tebliğden itibaren 10 gün içinde denetim makamına (asliye hukuk mahkemesi) itiraz edilebilir (TMK m.461/2).
Kira sözleşmesi için her zaman izin gerekir mi?
Araçtaki seçenek, üç yıl veya daha uzun süreli taşınmaz kirası içindir (TMK m.462/6). Daha kısa süreli olağan kira işlemleri bu bendin kapsamında değildir; tereddüt ediyorsan mahkemeye danış.
Dilekçeye hangi belgeleri eklemeliyim?
Vesayet kararını, işlemin konusu olan tapu veya ruhsat kaydını, değer tespitine ilişkin belgeleri ve sözleşme taslağını ekle. Satışta varsa ekspertiz raporu da işini kolaylaştırır.