- Memurun yıllık izni hizmeti 1–10 yıl (10 yıl dâhil) olana 20 gün, 10 yıldan fazla olana 30 gündür (657 sayılı Kanun m.102).
- Yıllık izne esas hizmette, hangi statüde olursa olsun kamuda geçen süreler ile kazanılmış hak aylığında değerlendirilen süreler sayılır; muvazzaf askerlik bunlardandır (154 Seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği).
- Memuriyetten önce yapılan askerlik asaletin tasdikinden sonra değerlendirilir (m.84); yedek subaylık ve yedek astsubaylık okul devresi dâhil muvazzaf askerlik sayılır (m.68/B).
- 4/B sözleşmeli personelde askerlik süresi izin hesabına girmez; yalnız 217 sayılı KHK m.2'deki kurumlarda geçen hizmet sayılır (Sözleşmeli Personel Esasları m.9).
- Dilekçe adliye personelinde adalet komisyonu başkanlığına, diğer memurlarda atamaya yetkili amire verilir; eki askerlik durum belgesi ve hizmet cetvelidir.
Askerlik süresi izin talep dilekçesi aracı, askerlikte geçen sürenin yıllık izne esas hizmet süresine eklenmesini isteyen dilekçeyi yazar ve bu sürenin izin hakkını değiştirip değiştirmediğini gösterir. Sevk ve terhis tarihlerini, askerlik türünü ve istersen kamu hizmetine başlama tarihini girersin; araç askerlik süresini, askerlik dâhil toplam hizmetini ve buna göre 20 ya da 30 günlük izin hakkını hesaplar. Dilekçe PDF ve Word olarak iner.
Bu dilekçe çoğunlukla hizmet süresi 10 yıla yaklaşan memurun işine yarar. Askerlik eklenince 10 yılı aşan memurun yıllık izni 20 günden 30 güne çıkar. Personel kaydında askerlik süresi hiç görünmüyorsa ya da izin hakkı hâlâ 20 gün olarak işleniyorsa bu dilekçeyle düzeltme istersin. Adayken yapılan ilk başvuruda da aynı dilekçe kullanılır; aşağıda adaylık ve asalet ilişkisini ayrıca anlattım.

Askerlik yıllık izne neden sayılır?
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 102 nci maddesi izin süresini hizmet yılına bağlar: hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dâhil) olanlara 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara 30 gün. Kanun "hizmet" derken yalnız şu anki kurumda geçen süreyi kastetmez. 154 Seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği, yıllık izin hesabında iki grup sürenin dikkate alınmasını ister:
- hangi statüde olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri,
- kamuda geçmese bile memurun kazanılmış hak aylığında değerlendirilen hizmet süreleri.
Muvazzaf askerlik ikinci gruba girer. Memur iken askere giden kişinin askerlikte geçen süresi 83 üncü maddeye göre kademe ilerlemesi yapılarak değerlendirilir. Askerliğini yaptıktan sonra memur olan kişinin askerlik süresi ise 84 üncü maddeye göre asaletinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesinde değerlendirilir. İki durumda da askerlik kazanılmış hak aylığına yansıdığı için yıllık izne esas hizmete de girer. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 10/12/2017 tarihli görüşünde bu zinciri aynen kurar ve askerlik hizmetiyle birlikte 1 yılı dolduran kadrolu personelin yıllık izne hak kazanacağını söyler.
Aynı görüşte aktarılan Devlet Personel Başkanlığının 23/02/2015 tarihli ve 2982 sayılı görüşü, muvazzaf askerlikle birlikte bir yıllık hizmet süresini dolduran aday memurun da yıllık izin hakkı olduğunu söyler. Yani 8 ay askerlik yapıp 5 ay önce göreve başlamış bir aday memur ilk yıllık iznini bekleyebilir.
Hangi askerlik türü sayılır?
| Askerlik türü | Araçtaki seçenek | İzne esas hizmete |
|---|---|---|
| Er ve erbaş olarak muvazzaf askerlik | Er / erbaş | Sayılır (m.83, m.84) |
| Yedek subay ve yedek astsubay | Yedek subay / yedek astsubay | Okul devresi dâhil sayılır (m.68/B, 7179 sayılı Kanunla değişik) |
| Bedelli askerlik | Bedelli askerlik | Araç saymaz; aşağıya bak |
Yedek subaylık ve yedek astsubaylıkta geçen sürenin tamamı, okul devresi dâhil, kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında muvazzaf askerlikle birlikte sayılmıştır. Araçta bu türü seçtiğinde sonuç kartı bunu hatırlatır.
Bedelli askerlikte durum farklı. 7179 sayılı Askeralma Kanununa göre bedelli askerlik, bedelin ödenmesi ve temel askerlik eğitiminden oluşur. Bu kısa eğitim süresinin yıllık izne esas hizmete sayılıp sayılmadığını açıkça söyleyen bir düzenleme ya da görüş bulamadım. Bu yüzden araç bedelli seçildiğinde askerlik süresini toplam hizmete eklemez ve seni personel birimine yönlendirir. Dilekçeyi yine de hazırlayabilirsin; kurum kabul ederse hesap ona göre düzeltilir.
4/B sözleşmeli personelde askerlik sayılmaz
Kadrolu memur ile sözleşmeli personelin izin hesabı farklı kurallara bağlıdır. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9 uncu maddesi, 217 sayılı KHK'nın 2 nci maddesinde sayılan kurumlarda geçen hizmet süresini esas alır: 1 yıldan 10 yıla kadar 20 gün, 10 yıldan fazla 30 gün. Askerlik bu kurumlarda geçen bir hizmet değildir. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 2017 görüşünde sözleşmeli personelin istihdam öncesi askerliğinin ve özel sektör sigortalılığının yıllık izin hesabında değerlendirilemeyeceğini söyler. Kamu Denetçiliği Kurumu da 2026'da yedek subaylığın 4/B izin hesabına katılmaması işlemine yapılan bir şikâyeti reddetti.
Araçta "İstihdam türü" olarak sözleşmeli personeli seçersen askerlik süresi toplam hizmete eklenmez ve bunu bir uyarıyla görürsün. 4/B'den 3 yıl sonunda kadroya geçmeyi düşünüyorsan kadroya geçiş dilekçesi aracına bak; kadroya geçtikten sonra askerlik için bu dilekçeyi yeniden verebilirsin.
Araç hizmeti nasıl hesaplar?
Araç üç şey hesaplar: askerlik süresi, askerlik dâhil hizmet ve izin hakkı.
- Askerlik süresi, sevk tarihinden terhis tarihine kadar geçen takvim günüdür; iki uç gün de sayılır. Sonuç personel birimlerinin alışık olduğu "yıl ay gün" biçiminde yazılır: 365 gün 1 yıl, 30 gün 1 ay sayılır.
- Kamu hizmetine başlama tarihini girdiysen, bu tarihten dilekçe tarihine kadar geçen gün sayılır. Kadrolu memur ve bedelli dışı askerlikte askerlik günleri buna eklenir.
- Toplam 3650 günü (10 yılı) aşıyorsa izin hakkı 30 gün, aşmıyorsa 20 gün yazılır. Toplam 10 yıl sınırına 60 günden yakınsa araç bunu söyler; çünkü hesap 365 günlük yılla yaklaşıktır ve kesin gün sayısını personel birimi belirler.
Hizmete başlama tarihi isteğe bağlıdır. Girmezsen araç yalnız askerlik süresini hesaplar ve dilekçeyi yazar. Özel sektörde geçen süreyi başlama tarihine katma; o süre kamuda geçmediği için izin hesabına girmez. Kamuda birden çok kurumda çalıştıysan ve araya boşluk girdiyse, önceki hizmetleri satır satır toplayan 30 gün yıllık izin dilekçesi daha uygun olur.
Örnek hesap
Zabıt kâtibi olarak 12.06.2017'de göreve başlayan, memuriyetten önce 15.08.2016 ile 14.02.2017 arasında er olarak askerlik yapan bir memur 27.10.2026 tarihli dilekçe hazırlıyor:
| Sonuç | Değer |
|---|---|
| Askerlik süresi | 6 ay 4 gün (184 gün) |
| Askerlik dâhil hizmet | 9 yıl 10 ay 24 gün (yaklaşık) |
| Yıllık izin hakkı | 20 gün |
Toplam 10 yıla 60 günden yakın olduğu için araç kesin gün sayısını personel biriminden öğrenmeni söyler. Aynı memur askerliğini 01.09.2015 ile 31.08.2016 arasında yedek subay olarak yapsaydı askerlik 1 yıl 1 gün, toplam hizmet 10 yıl 4 ay 21 gün olur ve izin hakkı 30 gün yazılırdı.
Bu örnekteki tarihler uydurmadır; ben aracı hazırlarken 657 sayılı Kanunun 83, 84 ve 102 nci maddelerini ve Personel Genel Müdürlüğünün 2017 görüşünü esas aldım.
Dilekçe nasıl hazırlanır?
- Adını, adresini ve telefonunu yaz. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi dilekçede iş ya da ev adresi bulunmasını ister; adres boşsa yeri noktalı basılır.
- Dilekçenin verileceği kurumu yaz. "Ankara Adalet Komisyonu Başkanlığı" yazarsan hitap "ANKARA ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA" olur; kaymakamlık, il müdürlüğü ya da üniversite yazarsan hitap ona göre kurulur.
- Görev yaptığın birimi, unvanını ve istersen sicil numaranı gir. Bunlar giriş cümlesine işlenir.
- İstihdam türünü seç: kadrolu memur (657 m.4/A) ya da sözleşmeli personel (657 m.4/B).
- Askerlik türünü seç ve sevk (katılış) ile terhis tarihlerini gir. Tarihler e-Devlet'teki askerlik durum belgesinde ya da terhis belgesinde yazar.
- Askerliği memuriyetten önce yaptıysan ilgili kutuyu açık bırak. Araç bu durumda asalet onayına ilişkin uyarıyı gösterir.
- İstersen kamu hizmetine başlama tarihini gir; toplam hizmet ve izin hakkı dilekçe tarihine göre hesaplanır.
- Ekleri boş bırakırsan araç askerlik durum belgesi ya da terhis belgesi örneği ile hizmet cetvelini yazar.
Örnek dilekçe metni
Aşağıdaki ad, kurum ve tarihler uydurmadır.
ANKARA ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA
Konu: Askerlik süresinin yıllık izne esas hizmet süresine eklenmesi
Kurumunuzda (Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi) Zabıt kâtibi olarak görev yapmaktayım (sicil no: 123456).
Askerlik hizmetimi 15.08.2016–14.02.2017 tarihleri arasında er / erbaş olarak (6 ay 4 gün) yaptım.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 102 nci maddesi ve 154 Seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği uyarınca askerlikte geçen sürenin yıllık izne esas hizmet süreme eklenmesini ve yıllık izin hakkımın buna göre belirlenmesini saygılarımla arz ederim.
Askerlik türü: Er / erbaş. Sevk / terhis: 15.08.2016 / 14.02.2017. Kamu hizmetine başlama: 12.06.2017.
Ekler: 1- Askerlik durum belgesi (e-Devlet) ya da terhis belgesi örneği 2- Hizmet cetveli
Metnin altında ad, unvan, tarih ve imza yeri ile adres ve telefon satırları bulunur.
Muhatap ve teslim
Adliye personelinin (zabıt kâtibi, mübaşir, yazı işleri müdürü ve benzeri) özlük işlemleri adalet komisyonu başkanlığı üzerinden yürür; dilekçe oraya hitaben yazılır ve çoğu adliyede birim amiri aracılığıyla komisyona ulaştırılır. Diğer kurumlarda muhatap, izin işlemlerini yürüten personel birimi ya da atamaya yetkili amirdir. Dilekçeyi elden verirken bir örneğine tarih ve kayıt numarası aldır. Kurumun elektronik belge sistemi varsa dilekçe oradan da gönderilebilir; hangi yolun geçerli olduğunu personel birimine sor.
Sık yapılan hatalar
- Terhis belgesi yerine yalnız beyana dayanmak. Sevk ve terhis tarihleri belgede yazar; e-Devlet'teki askerlik durum belgesi çoğu kurumda yeterlidir.
- Özel sektör süresini hizmete katmak. Özel sektörde SGK'lı ya da Bağ-Kur'lu geçen süre, kazanılmış hak aylığında değerlendirilmedikçe izin hesabına girmez.
- Sözleşmeli iken askerliğin sayılmasını beklemek. 4/B'de kural farklıdır; askerlik sayılmaz.
- Bedelli askerliği tam askerlik gibi yazmak. Temel eğitim süresinin sayılıp sayılmadığı açık değildir; kuruma sor.
- Adaylıkta asalet onayını beklemeden ısrar etmek. Memuriyet öncesi askerlik kademe hesabına asaletin tasdikinden sonra girer; kurum izin hesabı için de bunu bekleyebilir.
- 10 yılı tam dolduran memurun 30 gün beklemesi. Kanun "10 yıldan fazla" der; tam 10 yıl hâlâ 20 gündür.
Dilekçeden sonra
Kurum, askerlik süresini hizmet cetveline işler ve izin hakkını buna göre günceller. Hizmet süresi 10 yılı aşıyorsa yıllık izin 30 gün olarak uygulanır. 10 yılın dolduğu yıl içinde 30 günün hangi tarihten uygulanacağına dair birincil bir düzenleme bulamadım; uygulama kuruma göre değişebilir, bunu personel birimine sor. Talebin reddedilirse gerekçeli yazı iste; işlem idari bir işlemdir ve itiraz yolları için kurumun personel birimine ya da baroya danış.
Yıllık iznini kullanırken yıllık izin formu aracını, memur iken askere gidip dönerken askerlik sonrası göreve başlama dilekçesi aracını kullanabilirsin. Bedelli askerlik bedelini merak ediyorsan bedelli askerlik ücreti sayfasına bak.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.68/B, m.83, m.84, m.102 (mevzuat.gov.tr)
- Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü, 10/12/2017 tarihli yıllık izin görüşü (154 Seri No'lu Tebliğ ve DPB görüşünü aktarır)
- Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar m.9 (mevzuat.gov.tr)
- 7179 sayılı Askeralma Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun (mevzuat.gov.tr)
Sıkça sorulan sorular
Askerlik süresi yıllık izin hesabına sayılır mı?
Kadrolu memurda sayılır. 154 Seri No'lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği, kazanılmış hak aylığında değerlendirilen süreleri yıllık izne esas hizmete katar; muvazzaf askerlik 657 sayılı Kanunun 83 ve 84 üncü maddelerine göre kazanılmış hak aylığında değerlendirilir. 4/B sözleşmeli personelde ise askerlik sayılmaz.
Memur 10 yılı doldurunca izni 30 gün olur mu?
Hayır, kanun hizmeti 10 yıldan fazla olana 30 gün verir; tam 10 yıl hâlâ 20 gündür (657 m.102). Araç bu yüzden toplam hizmet 3650 günü aşınca 30 gün yazar, tam 10 yılda 20 gün bırakır.
Yedek subaylık okul dönemi de sayılır mı?
Evet. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) fıkrası, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta geçen sürelerin tamamını muvazzaf askerlikle birlikte sayar. Araçta bu türü seçtiğinde sevk ve terhis arasındaki bütün günler hesaba girer.
Bedelli askerlik yıllık izne sayılır mı?
Bunu açıkça düzenleyen bir hüküm ya da görüş bulamadım. Araç bedelli seçildiğinde temel eğitim süresini toplam hizmete eklemez ve seni personel birimine yönlendirir. Dilekçeyi yine de hazırlayıp kuruma sorabilirsin.
Aday memurken askerlik süresi için başvurabilir miyim?
Başvurabilirsin. Devlet Personel Başkanlığının 23/02/2015 tarihli görüşüne göre askerlikle birlikte bir yılı dolduran aday memurun yıllık izin hakkı vardır. Ancak memuriyet öncesi askerlik kademe hesabına asaletin tasdikinden sonra girer; kurum izin hesabı için de asalet onayını bekleyebilir.
Dilekçeye hangi belgeleri eklemeliyim?
Sevk ve terhis tarihlerini gösteren askerlik durum belgesi (e-Devlet) ya da terhis belgesi örneği ile hizmet cetveli yeterlidir. Ekler alanını boş bırakırsan araç bu ikisini kendiliğinden yazar.
Özel sektörde çalıştığım yıllar da izin hesabına girer mi?
Hayır. Özel sektörde SGK'lı ya da Bağ-Kur'lu geçen süre, kazanılmış hak aylığında değerlendirilmedikçe yıllık izne esas hizmete sayılmaz. Araçta kamu hizmetine başlama tarihine özel sektör dönemini katma.
Dilekçeyi kime veririm?
Adliye personeli adalet komisyonu başkanlığına, diğer memurlar atamaya yetkili amire ya da personel birimine verir. Araç kurum adına göre hitap satırını kendisi kurar; elden verirken bir örneğine kayıt numarası aldır.