Ticari Kredi Hesaplama

Ticari ihtiyaç, iş yeri ya da ticari taşıt kredisi için aylık taksiti, toplam geri ödemeyi, toplam faizi, BSMV tutarını ve taksit taksit ödeme planını bu araçla hesaplayabilirsin. Üç krediyi tek ekranda karşılaştırabilmen için önce kredi türünü seçiyorsun; tutarı, vadeyi ve aylık faizi girince sonuç anında çıkıyor. Aşağıda türlerin farkını, hesabın mantığını ve karar verirken nelere bakman gerektiğini anlattım.

Ticari kredi nedir? Türleri nelerdir?

Ticari kredi, işletmelerin faaliyetlerini finanse etmek için bankalardan kullandığı kredilerin genel adıdır. Bireysel krediden farkı, borçlunun tüketici konumundaki gerçek kişi yerine bir işletme olması ve kredinin ticari amaçla kullanılmasıdır. Hesaplayıcı en sık kullanılan üç türü kapsar:

Ticari ihtiyaç kredisi

Harcama kalemi serbest olan, daha çok işletme sermayesine yönelik kredidir. Stok alımı, tedarikçi ve maaş ödemeleri gibi gündelik nakit ihtiyaçlarını karşılar. Ayrıntılı rehber için ticari ihtiyaç kredisi sayfasına bak.

İş yeri kredisi

Dükkan, ofis, depo veya fabrika gibi bir gayrimenkulü satın almak için kullanılır; çoğu zaman satın alınan gayrimenkule ipotek konur. Vadesi genellikle diğer ticari kredilerden uzun planlanır. Karşılaştırma için iş yeri kredisi aracını da kullanabilirsin.

Ticari taşıt kredisi

Kamyonet, minibüs, çekici gibi iş amaçlı araçların alımında kullanılır ve araç üzerinde rehin bulunur. Peşinat, kasko ve araç masrafları gibi ek konular için ticari araç kredisi rehberini oku.

Hangi durumda hangi tür seçilir?

Seçim, finanse edeceğin kalemin niteliğine bağlıdır. Günlük nakit açığı, stok ya da ödeme zamanlaması sorunu için ticari ihtiyaç kredisi mantıklıdır, çünkü paranın kullanım alanı serbesttir. Uzun ömürlü bir varlık (iş yeri) alıyorsan vadesi uzun, gayrimenkul teminatlı iş yeri kredisi ödemeyi yıllara yayar. Araç gibi iş gücünü doğrudan artıran bir varlık için ticari taşıt kredisi uygundur. Kısa vadeli bir ihtiyacı uzun vadeli krediyle, uzun ömürlü bir yatırımı da kısa vadeli krediyle finanse etmek çoğunlukla nakit akışında uyumsuzluk yaratır. Kredinin vadesini, finanse ettiğin varlığın işletmeye katkı sağlayacağı süreyle uyumlu tutmak sağlıklı bir kuraldır.

Ticari kredi nasıl hesaplanır? (Adım adım)

Hesaplayıcı üç türde de aynı yöntemi kullanır: eşit taksitli anüite. Ticari kredilerde KKDF uygulanmadığı varsayılır, faize yalnızca %5 BSMV eklenir ve vergi çarpanı 1,05 olur.

1. Kredi türünü seç. Tür yalnızca krediyi etiketler, hesabı değiştirmez.
2. Kredi tutarını (P), vadeyi (n, ay) ve bankanın verdiği aylık faizi gir.
3. Aylık faiz 1,05 ile çarpılır ve vergiler dahil efektif aylık oran (r) bulunur.
4. Taksit anüite formülüyle hesaplanır ve vade boyunca sabit kalır.
5. Her ay kalan borç üzerinden faiz ve %5 BSMV ayrılır; taksitin kalanı anaparayı düşürür.
6. Toplam ödeme, taksit ile vadenin çarpımıdır.

Ticari kredi taksit formülü

r = aylık faiz (ondalık) × 1,05
Taksit = P × r × (1 + r)ⁿ / ((1 + r)ⁿ − 1)
Toplam ödeme = Taksit × n
Toplam faiz = Toplam ödeme − P − Toplam BSMV

Toplam faiz satırı net faizi gösterir, vergi ayrı satırdadır. Çarpan üç türde de aynı olduğu için aynı tutar, vade ve faizde aynı taksit çıkar. Gerçek hayatta banka türe göre farklı faiz, vade ve teminat uyguladığından faiz alanına türe uygun teklifi girmen gerekir.

Örnek hesaplama: 500.000 ₺, 36 ay, aylık %3,5

Efektif aylık oran 0,035 × 1,05 = %3,675 olur. Aylık taksit 25.265,75 ₺, toplam ödeme 909.567,09 ₺, toplam faiz 390.063,90 ₺, toplam BSMV 19.503,19 ₺, yıllık maliyet de %54,20 çıkar. Oranlar örnektir, güncel teklif değildir.

Yıllık maliyet, aylık efektif oranın bileşik olarak 12 aya taşınmasıyla bulunur: (1 + 0,03675)¹² − 1, burada %54,20 eder. Bu rakam yalnızca faizi ve BSMV'yi yansıtır, bankanın dosya masrafı gibi giderlerini içermez. Basit yıllık oran (aylık faiz × 12) ile bileşik yıllık maliyet farklıdır: aylık %3,675 "yıllık %44,1" gibi görünür ama gerçek bileşik maliyet daha yüksektir.

Ödeme planının ilk iki satırı

1. ay: faiz 17.500,00 + BSMV 875,00 + anapara 6.890,75 = 25.265,75 ₺
        kalan borç 493.109,25 ₺
2. ay: faiz 17.258,82 + BSMV 862,94 + anapara 7.143,99 = 25.265,75 ₺
        kalan borç 485.965,26 ₺

İlk ay ödemenin yaklaşık %27'si anaparaya gider. İkinci ay faiz kalan borç üzerinden yeniden hesaplandığı için biraz düşer, anapara payı da artar. Bu kayma her ay biraz daha belirginleşerek 36. taksite kadar sürer; son taksitin anapara payı yaklaşık 24.370 ₺'dir.

Kredi türüne göre faiz ve vade neden farklı girilmeli?

Hesaplayıcının vergi çarpanı üç türde aynı olsa da bankalar riski farklı fiyatlar. İş yeri kredisi gibi gayrimenkul teminatlı bir kredide vade uzun olabilir; ticari ihtiyaç kredisinde daha kısa vadeli ve farklı teminatlı bir yapı görülebilir. Bu fark faize ve vadeye yansır, taşıt kredisi de aynı mantıkla farklılaşır. Bu yüzden türleri karşılaştırırken her biri için bankadan aldığın ayrı faiz ve vade teklifini gir.

Aynı kredi, farklı faiz

Aynı 500.000 ₺ ve 36 ay için aylık faiz %3 olsaydı taksit 23.417,35 ₺, toplam ödeme 843.024,69 ₺ olurdu. %3,5'e göre yarım puanlık fark, üç yılda ödemeyi yaklaşık 66.500 ₺ değiştiriyor.

Uzun vadeli yatırım örneği

1.000.000 ₺'yi 60 ay vadeyle ve aylık %3 faizle çekersen taksit 37.302,01 ₺, toplam ödeme 2.238.120,43 ₺ olur. Bu toplamın 1.179.162,32 ₺'si faiz, 58.958,12 ₺'si BSMV'dir. Uzun vadede faiz yükü anaparayı aşabilir. Bu yüzden yatırımın bu maliyetten fazlasını getirip getirmeyeceğini önceden hesapla.

1.000.000 ₺, 60 ay, %3
Taksit        = 37.302,01 ₺
Toplam ödeme  = 2.238.120,43 ₺
Toplam faiz   = 1.179.162,32 ₺
Toplam BSMV   = 58.958,12 ₺

Vade seçimi taksit yükünü nasıl değiştirir?

Aynı 500.000 ₺ ve aylık %3,5 faizle üç farklı vadeyi yan yana koyalım:

Vadeyi 24 aydan 48 aya uzatmak taksiti yaklaşık 9.400 ₺ azaltır ama toplam ödemeyi 310.000 ₺'den fazla artırır. Uzun vade nakit akışını rahatlatır, kısa vade toplam maliyeti düşürür. Doğru denge, işletmenin en zayıf aylarında bile taksidi ödeyebileceği en kısa vadedir.

Ödeme planını nasıl okumalısın?

Ödeme planı tablosunda her taksit için faiz, BSMV, anapara ve kalan borç görünür. Kalan borç sütunu kredinin ne kadarının hâlâ ödenmediğini gösterir; erken kapatma ya da refinansman kararında temel referans budur. Faiz sütunu zamanla azalır, çünkü faiz her ay güncel kalan borç üzerinden hesaplanır. Yapılandırma ya da başka bankaya geçiş düşünüyorsan kredi yapılandırma aracı da işine yarayabilir.

Teklif karşılaştırırken kontrol listesi

• Aylık faizi ve vadeyi aynı birimde (aylık, ay) karşılaştır.
• Her teklif için toplam geri ödemeyi ve dosya masrafı, sigorta gibi ek giderleri ayrı ayrı yaz.
• Teminat türünü ve maliyetini sor: ipotek, rehin, kefalet, çek veya senet.
• Erken kapatma ve gecikme koşullarını sözleşmeden önce öğren; gecikme faizi için kredi gecikme faizi aracına bakabilirsin.
• Faizin sabit mi değişken mi olduğunu ve ne sıklıkla güncellenebileceğini netleştir; değişken faizde taksit sonradan değişebilir.

Bireysel kredi ile ticari kredi arasındaki vergi farkı

Bireysel kredilerde faize %15 KKDF ve %15 BSMV eklenir ve çarpan 1,30 olur; ticari kredilerde çarpan 1,05'tir. 500.000 ₺, 36 ay ve aylık %3,5 faizde bireysel çarpanla taksit 28.491,91 ₺, ticari çarpanla 25.265,75 ₺'dir. Aradaki yaklaşık 3.226 ₺'lik aylık fark vergiden gelir. Bu yüzden işletme ihtiyacı için bireysel kredi kullanmak aynı nominal faizde bile daha pahalıya gelebilir. Ancak bankanın ticari krediye uyguladığı faiz farklıdır; karşılaştırmayı bankanın kendi tekliflerine göre yap. Bireysel ihtiyaçlarda ihtiyaç kredisi hesaplayıcısı uygundur.

Hesaplayıcıya dahil olmayan giderler

Gerçek maliyeti belirleyen bazı kalemleri bu hesabın üstüne ayrıca eklemen gerekir: tahsis veya dosya masrafı, sigorta, teminat giderleri (ipotek, rehin, kefalet), damga vergisi ve harçlar. Tutarları bankaya ve krediye göre değiştiği için güncel rakamı bankanın ön bilgilendirme formundan öğren. Masrafları da içeren gerçek yıllık maliyeti görmek için kredi yıllık maliyet oranı aracını kullanabilirsin.

Ticari kredi hesabında sık yapılan hatalar

• Türü değiştirince sonucun değişmesini beklemek. Vergi çarpanı aynı olduğu için taksit değişmez; farkı faiz ve vade alanlarına sen yansıtırsın.
• Yıllık faizi aylık alana girmek. Aylık faiz istenir; yıllık oranı 12'ye bölüp gir.
• Toplam ödeme yerine yalnızca taksiti karşılaştırmak. Uzun vade taksiti düşürür ama toplam maliyeti büyütür.
• Gayrimenkul veya araç değerini kredi tutarı sanmak. Kredi tutarı, peşinat ya da özkaynak düşüldükten sonra kalan finansmandır.
• Teminat ve sigorta maliyetini hesap dışı bırakmak. Teklifleri karşılaştırırken bu kalemleri de ekle.
• Sonucu kesin teklif sanmak. Hesaplayıcı tahmin aracıdır; bağlayıcı rakam bankanın sözleşmesinde yazar.

Sıkça sorulan sorular

Türü değiştirince sonuç neden değişmiyor?

Vergi çarpanı üç türde de 1,05'tir ve tür yalnızca krediyi etiketler. Fark, bankanın uyguladığı faizde ve vadededir; bunu faiz ve vade alanlarına yansıt.

Ticari kredide KKDF var mı?

Hesaplayıcı ticari kredilerde KKDF uygulanmadığını ve yalnızca %5 BSMV eklendiğini varsayar. Kendi kredin için uygulamayı bankandan teyit et.

Ticari kredi taksidi nasıl hesaplanır?

Aylık faiz 1,05 ile çarpılarak efektif oran bulunur, sonra P × r × (1 + r)ⁿ / ((1 + r)ⁿ − 1) formülü uygulanır.

Sonuç banka teklifiyle aynı mı?

Hesap yöntemi aynıdır, ancak dosya masrafı, teminat ve sigorta bu sonuca dahil değildir. Küçük yuvarlama farkları da çıkabilir.

En uzun vade kaç ay seçilebilir?

Hesaplayıcı en fazla 120 ay girişine izin verir. Bankanın gerçekte sunduğu azami vade türe ve mevzuata göre değişir.

Ticari kredi aracını nasıl kullanırım?

Kredi türünü seç, tutarı, vadeyi ve aylık faizi gir; taksit, toplam ödeme ve ödeme planı hemen görünür. Birden fazla banka teklifini sırayla girip karşılaştır, son kararı masrafları da ekledikten sonra ver. Güncel oran ve koşullar için bankana, düzenlemeler için BDDK ve TCMB duyurularına bak.

Kaynaklar

• 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu, m.28 ve devamı (banka ve sigorta muameleleri vergisi) (mevzuat.gov.tr).
• Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'na ilişkin 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve sonraki değişiklikleri (Resmî Gazete).