- Dayanak 5275 s. Kanun m.16 (hastalık, gebelik), m.16/A (çocuğun ağır hastalığı), m.17 (istem üzerine erteleme ve infaza ara verme).
- İstem üzerine kasıtlı suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıl veya daha az hapiste her defasında en çok 1 yıl, en fazla iki kez.
- Gebelik gebe ya da doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş kadında infaz geri bırakılır (m.16/4).
- Karar infazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığı verir; reddine karşı infaz hâkimliğine başvurulabilir (4675 s. K. m.5).
Bu araç, kesinleşmiş bir hapis cezasının infazının ertelenmesini ya da infaza ara verilmesini isteyen dilekçeyi hazırlar. Beş erteleme nedeninden birini seçersin; araç dilekçeye seçtiğin nedene uygun kanun maddesini yazar ve sonuç bölümünde o nedenin şartlarını uyarı olarak gösterir. Dilekçe infazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığına, "(İlamat / İnfaz Bürosu)" ibaresiyle yazılır.
Hapis cezası kesinleşince başsavcılık hükümlüyü cezaevine çağırır. Bu noktada ağır bir hastalık, gebelik, çocuğun ağır hastalığı ya da çok acil bir aile durumu varsa infazın bir süre ertelenmesi istenebilir. Kısa süreli cezalarda ise hükümlü belirli şartlarla kendi isteğiyle erteleme talep edebilir.

Hapis cezası erteleme dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgiler: adın soyadın, T.C. kimlik numaran, adresin ve iletişim bilgilerin. İmza unvanı "Hükümlü" olarak yazılır.
- İnfazı yürüten Cumhuriyet başsavcılığı: çağrı kâğıdını gönderen başsavcılık, örneğin "Ankara".
- Kararı veren mahkeme ve esas / karar no: örneğin "Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi 2024/123 E.".
- İlamat (infaz) dosya no: başsavcılıktaki infaz dosyasının numarası; çağrı kâğıdında yazar.
- Ceza miktarı: örneğin "1 yıl 6 ay".
- Erteleme nedeni: beş seçenekten birini seç (aşağıdaki tabloya bak).
- Gerekçeniz: durumunu ve eklediğin rapor ya da belgeleri yaz. Boşsa araç uyarır.
- İstenen süre (isteğe bağlı): örneğin "6 ay". Yazarsan dilekçede "hapis cezamın 6 ay süreyle infazının ertelenmesine" ifadesi oluşur.
Erteleme nedenleri ve şartları
| Araçtaki seçenek | Dayanak | Şart |
|---|---|---|
| Hayatı tehlikeye sokan hastalık / engellilik | m.16 (2. ve 6. fıkralar) | Adli Tıp Kurumu raporu ya da Bakanlıkça belirlenen tam teşekküllü hastane sağlık kurulu raporunun Adli Tıp Kurumunca onaylanması (m.16/3) |
| Gebelik veya doğumdan sonraki 1 yıl 6 ay | m.16/4 | Gebe ya da doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş kadın; gebelik raporu ya da doğum belgesi |
| Çocuğun ağır hastalığı / bakıma muhtaç engelliliği | m.16/A | Toplam 10 yıl veya daha az hapse mahkûm kadın hükümlü; 18 yaşından küçük çocuğu ağır hasta veya bakıma muhtaç engelli; 1 yıla kadar, 6'şar aydan en çok 4 kez uzatılabilir |
| Hükümlünün istemi | m.17/1-2 | Kasıtlı suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıl veya daha az hapis; her defasında en çok 1 yıl, en fazla iki kez |
| İnfaza ara verme (zorunlu ve ivedi aile durumu) | m.17/4 | Yükseköğrenimi bitirme, ana-baba-eş-çocuğun ölümü veya sürekli hastalığı gibi zorunlu ve çok ivedi hâller; 1 yılı geçmeyen sürelerle en fazla iki kez |
İstem üzerine ertelemenin uygulanmadığı hâller
Aracın uyarısına göre istem üzerine erteleme terör suçları, örgüt suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile mükerrirler hakkında uygulanmaz (m.17). Bu suçlardan mahkûmsan "Hükümlünün istemi" seçeneği sana uygun değildir.
Erteleme şarta bağlanabilir
Başsavcılık ertelemeyi bir güvenceye ya da başka bir şarta bağlayabilir (m.17/5). Örneğin belirli bir adreste oturma ya da belirli aralıklarla bildirimde bulunma gibi.
Eski şablonlardaki hata
Bazı eski dilekçe örneklerinde "küçük çocuk sahibi olma (m.16/3)" diye bir erteleme nedeni yer alır. Kanunda böyle bir neden yoktur; m.16/3 hastalık raporunun usulünü düzenler. Çocukla ilgili erteleme, çocuğun ağır hastalığına ya da bakıma muhtaç engelliliğine bağlıdır (m.16/A) ve yalnız kadın hükümlüler içindir.
Süreler
Araç erteleme için bir son gün hesaplamaz. Pratikte dilekçeyi, başsavcılığın gönderdiği çağrı kâğıdındaki teslim süresi dolmadan vermelisin. İstem üzerine ertelemede bir defada en çok 1 yıl istenebilir; "İstenen süre" alanına bu sınırı aşan bir süre yazma. Ara vermede de her defasında 1 yılı aşmayan süre söz konusudur. Çocuğun hastalığı nedeniyle ertelemede ilk süre 1 yıla kadardır, sonra 6'şar aylık uzatmalar istenebilir.
Muhatap ve teslim
Dilekçe infazı yürüten başsavcılığa verilir. Muhatap satırı iki satırdır:
ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA (İlamat / İnfaz Bürosu)
"İlamat / İnfaz Bürosu" ifadesi başsavcılık içindeki birimin uygulamadaki adıdır; kanunda bu adla geçmez. Dilekçeyi başsavcılığa elden ya da e-imzan varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden verebilirsin. Kayıt numarası almayı unutma.
Gerekli ekler
- Hastalık nedeninde Adli Tıp Kurumu raporu ya da Adli Tıp onaylı sağlık kurulu raporu.
- Gebelikte gebelik raporu, doğum sonrası dönemde doğum belgesi ya da nüfus kaydı.
- Çocuğun hastalığında çocuğun sağlık raporu ve nüfus kayıt örneği.
- Ara vermede ölüm belgesi, hastalık raporu ya da okul belgesi gibi ivedi durumu gösteren belgeler.
- Çağrı kâğıdının bir örneği.
Örnek dilekçe metni
ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA (İlamat / İnfaz Bürosu) Konu: Hapis cezasının infazının ertelenmesi talebi Ankara 5. Asliye Ceza Mahkemesi 2024/123 E. sayılı kesinleşen ilam ile hakkımda 1 yıl 6 ay hapis cezasına hükmedilmiş olup ilam Başsavcılığınızın 2026/2210 sayılı infaz dosyasında bulunmaktadır. Taksirle yaralama suçundan mahkûm oldum. Eşim ağır bir ameliyat geçirmiş olup tedavisi süresince iki küçük çocuğumuzun bakımını üstlenmem gerekmektedir. İlgili belgeler ektedir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 17. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca hapis cezamın 6 ay süreyle infazının ertelenmesine karar verilmesini saygılarımla arz ederim. Hükümlü Yusuf Karaca
Sık yapılan hatalar
- Yanlış neden seçmek. Çocuğun hastalığı nedeni yalnız kadın hükümlüler içindir; istem nedeni belirli suçlarda uygulanmaz.
- Raporu Adli Tıp onayı olmadan sunmak. Hastalık nedeninde rapor Adli Tıp Kurumundan alınmalı ya da onaylanmalıdır.
- 1 yıldan uzun süre istemek. İstem üzerine ertelemede her defasında en çok 1 yıl istenebilir.
- Çağrı süresini kaçırmak. Dilekçeyi vermek için son güne bırakma; başsavcılık karar verene kadar çağrıya uyma yükümlülüğünün durumunu kalemden sor.
- Ceza miktarını kontrol etmemek. İstem üzerine erteleme için ceza kasıtlı suçlarda 3, taksirli suçlarda 5 yılı geçmemelidir.
Erteleme şartları suç türüne, cezanın miktarına ve hükümlünün durumuna göre değişir. Dosyana özel sorular için baroya ya da adli yardım bürosuna danış.
Sonrası
Başsavcılık talebini inceler; uygun görürse infazı erteler ve gerekirse şarta bağlar. Erteleme süresi bitince infaz için yeniden çağrılırsın. Talep reddedilirse ret kararına karşı infaz hâkimliğine başvurabilirsin (4675 s. K. m.5); şikâyet süresi işlemi öğrenmeden başlayarak 15 gündür.
Cezan hapis değil adli para cezasıysa adli para cezası taksit dilekçesi aracına bak. İnfaz başladıktan sonra koşullu salıverilme ya da denetimli serbestlik için denetimli serbestlik dilekçesi aracını kullanabilirsin.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Hapis cezası kaç kez ertelenebilir?
İstem üzerine erteleme her defasında en çok 1 yıl ve en fazla iki kez yapılabilir (5275 s. K. m.17). İnfaza ara verme de 1 yılı geçmeyen sürelerle en fazla iki kezdir. Çocuğun hastalığı nedeniyle ertelemede ilk süre 1 yıla kadardır ve 6'şar aydan en çok 4 kez uzatılabilir.
Kendi isteğimle erteleme için cezam en fazla ne kadar olmalı?
Kasıtlı suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıl veya daha az hapis cezası olmalı. Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile mükerrirler için istem üzerine erteleme uygulanmaz.
Gebelik nedeniyle erteleme ne kadar sürer?
Gebe olan ya da doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay geçmemiş kadınlarda infaz geri bırakılır (m.16/4). Gebelik raporu ya da doğum belgesini dilekçeye ekle.
Hastalık nedeniyle erteleme için hangi rapor gerekir?
Adli Tıp Kurumu raporu ya da Bakanlıkça belirlenen tam teşekküllü hastanenin sağlık kurulu raporunun Adli Tıp Kurumunca onaylanmış olması gerekir (m.16/3).
Küçük çocuğum var, cezam ertelenir mi?
Yalnız küçük çocuk sahibi olmak kanunda bir erteleme nedeni değildir. Toplam 10 yıl veya daha az hapse mahkûm kadın hükümlünün 18 yaşından küçük çocuğu ağır hasta ya da bakıma muhtaç engelliyse m.16/A uygulanabilir.
Erteleme talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Başsavcılığın ret kararına karşı infaz hâkimliğine başvurabilirsin (4675 s. K. m.5). Şikâyet işlemi öğrenmeden başlayarak 15 gün içinde yapılır.
İstenen süre alanını boş bırakabilir miyim?
Evet. Boş bırakırsan dilekçe süre belirtmeden infazın ertelenmesini ister ve süreyi başsavcılık belirler. Süre yazacaksan istem üzerine ertelemede bir defada 1 yılı aşma.
Erteleme süresince ne yapmalıyım?
Başsavcılık ertelemeyi bir güvenceye ya da başka bir şarta bağlayabilir (m.17/5). Kararda yazan şartlara uy ve erteleme süresi bitince yapılacak çağrıyı takip et.
Dilekçeyi hangi başsavcılığa vermeliyim?
İnfazı yürüten, yani çağrı kâğıdını gönderen başsavcılığa. Muhatap satırına "(İlamat / İnfaz Bürosu)" ibaresi eklenir; bu ad uygulamadaki birim adıdır.