- Yeşil pasaportun resmî adı hususi damgalı pasaporttur; dayanağı 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14. maddesidir.
- Devlet memurlarından birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunanlar (ya da emekli keseneği bu derecelerden kesilenler) hak sahibidir; 4. derece ve altındakiler bu yoldan pasaport alamaz.
- Eşe; 25 yaşını doldurmamış, evli olmayan, çalışmayan ve öğrenimi devam eden çocuklara; sürekli bakıma muhtaç engelli çocuklara da aynı tür pasaport verilir (m.14/A).
- Pasaport, kurumun yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir (m.14/C); dilekçe bu yüzden önce kendi kurumuna verilir.
Yeşil Pasaport Dilekçesi aracı, kurumundan hususi damgalı pasaport için hak sahipliğini gösteren yazının ya da talep formunun düzenlenmesini isteyen dilekçeyi hazırlar. Kadro dereceni seçer, ilk kez mi alacağını yoksa yenileme mi yapacağını belirtir ve pasaport istediğin eş ve çocukları tabloya eklersin. Sonuç bölümü, seçtiğin dereceye göre hak sahibi görünüp görünmediğini gösterir.
Bu dilekçe, 1–3. derece kadroya ulaştığında ya da mevcut hususi damgalı pasaportunun süresi bitmek üzereyken kullanılır. Pasaport doğrudan nüfus müdürlüğünden istenmez; önce kurumunun seni hak sahibi olarak bildiren yazıyı düzenlemesi gerekir.

Yeşil pasaport dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişisel bilgilerini gir. Ad soyad, T.C. kimlik no, adres ve iletişim bilgileri.
- Dilekçenin verileceği makamı, birimini ve unvanını yaz.
- Sicil numaranı yaz. Dilekçede unvanının yanında görünür.
- Kadro dereceni seç. 1., 2., 3. derece ya da "4. derece ve altı".
- İşlemi seç. İlk kez alma ya da yenileme. Yenilemede mevcut pasaport numarası ve geçerlilik bitiş tarihi alanları açılır.
- Pasaport istediğin eş ve çocukları tabloya ekle. Adı soyadı, yakınlığı ve T.C. kimlik no. En çok 8 kişi eklenebilir.
- Dilekçe tarihini seç, belgeyi indir, imzala ve personel birimine teslim et.
Aile tablosu doluysa araç ekler alanına "Aile bireylerinin nüfus kayıt örneği" ve "Çocuklar için öğrenci belgesi (18 yaş üstü)" yazar.
Kimler hak sahibi?
5682 sayılı Kanunun 14. maddesinin (A) bendi hususi damgalı pasaport verilecekleri sayar. Bu aracı ilgilendiren kısmı şöyledir:
| Kişi | Şart |
|---|---|
| Devlet memuru ve diğer kamu görevlileri | Birinci, ikinci ya da üçüncü derece kadroda bulunmak; ya da bu kadrolar karşılık gösterilerek veya emekli kesenekleri bu derecelerden kesilerek sözleşmeli çalışmak |
| Emeklilik ya da çekilmeyle ayrılanlar | Bu nitelikteyken emeklilik ya da çekilme sebebiyle görevinden ayrılmış olmak |
| Eş | Hak sahibinin eşi olmak |
| Dul eş | Hak sahibi vefat ettiyse başkasıyla evlenmemiş olmak |
| Çocuklar | Ergin olmayanlar; ergin olsa da yanında yaşayan, evli olmayan, iş sahibi olmayan ve öğrenimi devam edenler 25 yaşını doldurana kadar |
| Engelli çocuklar | Ergin olsa da yanında yaşayan, evli olmayan, iş sahibi olmayan ve sürekli bakıma muhtaç olduğu resmî sağlık kurumlarının sağlık kurulu raporuyla belgelenenler |
Araç "4. derece ve altı" seçildiğinde "Hak sahibi görünmüyor" sonucunu verir ve bu dilekçeyle hak doğmayacağını hatırlatır. Kadro dereceni bordrondan ya da personel biriminden öğrenebilirsin; kadro derecesi, kazanılmış hak aylık derecesinden farklı olabilir.
Başvuru nasıl ilerler?
- Adım 1
Dilekçe
Kadro dereceni ve aile bilgilerini yazıp kurumuna ver.
- Adım 2
Kurum yazısı
Kurumun yetkili amiri hak sahipliğini gösteren yazıyı / talep formunu düzenler.
- Adım 3
Randevu
Nüfus müdürlüğünden pasaport randevusu alınır.
- Adım 4
Başvuru
Kurum yazısı, kimlik ve fotoğrafla başvuru yapılır.
- Adım 5
Pasaport
İçişleri Bakanlığınca düzenlenir (m.14/C).
Kanuna göre hususi ve hizmet damgalı pasaportlar, talep edenin mensup olduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir. Eş ve çocuklara pasaport verilmesi için de aynı yazılı başvuru gerekir (m.14/C). Kurumdan alacağın yazının ya da talep formunun güncel adı ve nüfus müdürlüğündeki randevu adımları bu araçta doğrulanmadı; kurumunun personel biriminden ve nüfus müdürlüğünden teyit et.
Emeklilik ya da çekilme sebebiyle ayrılmış olanlar ise durumlarını gösteren belgelerle doğrudan İçişleri Bakanlığına başvurur; bu durumda bu dilekçe yerine o yol izlenir.
Süreler
Kanun dilekçe için bir başvuru süresi koymaz; araç da son gün hesaplamaz. Hususi damgalı pasaportlar 6 aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenen sürelerde düzenlenir (m.14/C). Yenilemede mevcut pasaportunun bitiş tarihini dilekçeye yazarsın; süresi dolmadan başvurman seyahat planını aksatmaz.
Hususi damgalı pasaport kadro derecesine bağlı bir haktır. Kadro derecen değişirse ya da memuriyetten emeklilik ve çekilme dışında bir nedenle ayrılırsan hak sahipliğin etkilenebilir; durumunu kurumuna sor.
Yenilemede dikkat edilecekler
Mevcut hususi damgalı pasaportunu yeniliyorsan aracın "Yenileme" seçeneğini kullan. Bu seçenekte mevcut pasaport numarası ve geçerlilik bitiş tarihi alanları açılır ve dilekçeye mevcut pasaportun numarasını ve bitiş tarihini bildiren bir cümle eklenir. Yenilemede de hak sahipliğin yeniden değerlendirilir: bu sürede kadro derecen değiştiyse, çocukların evlendiyse, çalışmaya başladıysa, öğrenimini bitirdiyse ya da 25 yaşını doldurduysa tabloyu buna göre güncelle. Kanuna göre süresi biten pasaportlar, aynı yazılı başvuru, İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının talimatı üzerine yurt dışındaki büyükelçilik ve elçiliklerce de uzatılabilir.
Muhatap ve teslim
Dilekçe kendi kurumuna, genellikle personel birimine verilir. Kurumun yetkili amiri hak sahipliğini gösteren yazıyı düzenler. Elden ya da kurumun belge yönetim sistemiyle teslim et ve yazının ne zaman hazır olacağını sor.
Gerekli ekler
- aile bireylerinin nüfus kayıt örneği (tablo doluysa araç önerir),
- 18 yaşını doldurmuş çocuklar için öğrenci belgesi (araç önerir),
- sürekli bakıma muhtaç engelli çocuk için resmî sağlık kurumundan alınmış sağlık kurulu raporu.
Örnek dilekçe metni
SAĞLIK BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE Konu: Hususi damgalı (yeşil) pasaport Kurumunuzun Strateji Daire Başkanlığı biriminde Şube Müdürü (sicil no: 4521) olarak 1. derece kadroda görev yapmaktayım. 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14 üncü maddesi uyarınca kendim ve aşağıda bilgileri yazılı aile bireylerim için hususi damgalı pasaport düzenlenmesi amacıyla hak sahipliğimi gösteren yazının / talep formunun düzenlenmesini arz ederim. Adı soyadı · Yakınlığı · T.C. kimlik no: Elif Demir · Eşi · … — Can Demir · Oğlu · …
Sık yapılan hatalar
- Kazanılmış hak derecesini kadro derecesiyle karıştırmak. Kanun kadro derecesine bakar.
- Doğrudan nüfus müdürlüğüne gitmek. Önce kurumun yazısı gerekir.
- Çalışan ya da evli çocuğu tabloya eklemek. Bu çocuklar hak sahibi değildir.
- 25 yaşını dolduran çocuk için istemek. Engelli çocuk dışında üst sınır 25 yaştır.
- Öğrenci belgesini eklememek. Ergin çocuklar için öğrenim durumunu belgele.
Sonrası
Kurum yazısını aldıktan sonra nüfus müdürlüğünden randevu alıp başvurursun. Kurum talebini reddederse gerekçesini yazılı iste; 3071 sayılı Kanunun 7. maddesine göre dilekçelere en geç 30 gün içinde gerekçeli cevap verilmelidir. Ret işlemine karşı idari yargı yolu açıktır; süreyi hukuki süre hesaplama aracıyla kontrol et. Kadro dereceni ve maaşını memur maaşı hesaplama sayfasında görebilirsin. Durumuna özel sorular için kurumunun personel birimine danış.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Hangi memurlar yeşil pasaport alabilir?
Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile emekli keseneği bu derecelerden kesilenler hususi damgalı pasaport alabilir (5682 m.14/A). 4. derece ve altındaki kadrolarda bu hak yoktur.
Yeşil pasaport için nereye başvurulur?
Önce kendi kurumuna dilekçe verirsin. Pasaport, kurumun yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir (m.14/C). Kurum yazısını aldıktan sonra nüfus müdürlüğünden randevu alınır.
Eşim ve çocuklarım da yeşil pasaport alabilir mi?
Eşe aynı tür pasaport verilir. Çocuklardan ergin olmayanlar ile yanında yaşayan, evli olmayan, iş sahibi olmayan ve öğrenimi devam edenler 25 yaşını doldurana kadar alabilir. Sürekli bakıma muhtaç engelli çocuklar için yaş sınırı yoktur.
Üniversiteyi bitirmiş, çalışmayan 23 yaşındaki çocuğum alabilir mi?
Kanun ergin çocuklar için öğrenimin devam etmesini şart koşar. Öğrenimi bitmiş ve öğrenci olmayan ergin çocuk, engelli değilse hak sahibi değildir.
Emekli olunca yeşil pasaport hakkım devam eder mi?
Kanuna göre bu nitelikteyken emeklilik ya da çekilme sebebiyle görevinden ayrılanlara da hususi damgalı pasaport verilir. Bunlar durumlarını gösteren belgelerle doğrudan İçişleri Bakanlığına başvurur.
Yeşil pasaport kaç yıllık verilir?
Kanun, hususi damgalı pasaportların 6 aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenen sürelerde düzenleneceğini söyler. Geçerlilik süresini nüfus müdürlüğünden öğren.
Kadro derecemi nereden öğrenirim?
Kadro dereceni maaş bordrondan ya da personel biriminden öğrenebilirsin. Kadro derecesi, kazanılmış hak aylık derecesinden farklı olabilir; hususi damgalı pasaportta kadro derecesine bakılır.
Eşim vefat etti, dul eş olarak yeşil pasaport alabilir miyim?
Kanuna göre hususi damgalı pasaport almaya hakkı bulunduğu sırada vefat edenlerin dul eşlerine, başkasıyla evlenmemişlerse aynı türden pasaport verilmesi mümkündür (5682 m.14/A). Başvuru yolunu İçişleri Bakanlığına ya da nüfus müdürlüğüne sor.