- Yurt içindeki sanığın sorgusu ya da duruşmaya katılması, hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda ses ve görüntü aktarımıyla yapılabilir (CMK m.196/4).
- Uzakta oturan ya da hastalık gibi nedenlerle gelemeyen tanık, imkân varsa görüntülü ve sesli iletişimle dinlenir (CMK m.180/5).
- Katılan için kanunda ayrı bir hüküm yok; talep mahkemenin takdirine bağlı.
- Dilekçe davanın görüldüğü mahkemeye verilir; bağlanacağın adliyeyi açıkça yazmalısın.
Bu araç, ceza davasının görüldüğü mahkemeye, duruşmaya bulunduğun yerdeki adliyeden Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla katılmak ya da dinlenmek istediğini bildiren dilekçeyi hazırlar. Sıfatını (sanık, tanık, katılan) seçtiğinde araç dilekçeye uygun kanun maddesini koyar ve sonuç ekranında sana o sıfata özgü uyarıyı gösterir.
Bu dilekçe çoğunlukla dava başka bir ilde görülürken sen iş, sağlık, aile ya da ulaşım nedeniyle oraya gidemeyeceğinde gerekir. Duruşmayı ertelemek yerine kendi şehrindeki adliyeden bağlanmak hem dosyanın uzamasını önler hem de yolculuk masrafını ortadan kaldırır. Ancak karar her zaman mahkemenindir; dilekçe vermen tek başına SEGBİS bağlantısı kurulacağı anlamına gelmez.
SEGBİS katılım dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kişi bilgilerini doldur. Adı soyadı, T.C. kimlik no, adres, telefon ve e-posta. Telefon numarası önemli; adliyeler bağlantı günü ve saati için arayabilir.
- Davanın görüldüğü mahkemeyi yaz. Örneğin "Antalya 2. Ağır Ceza Mahkemesi". Araç muhatabı "ANTALYA 2. AĞIR CEZA MAHKEMESİNE" olarak kurar.
- Esas numarasını gir. Davetiyede ya da tebligatta yazan esas no.
- Duruşma tarihini seç. Dilekçede "… tarihli duruşmaya … hazır bulunamayacağım" cümlesine girer.
- Sıfatını seç. Sanık, tanık ya da katılan.
- Bağlanacağın adliyeyi yaz. "Kayseri" yazarsan metinde "Kayseri Adliyesindeki Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS)" ifadesi yer alır.
- Gelememe gerekçeni yaz. İkamet ettiğin yer, iş zorunluluğu, sağlık durumu, bakmakla yükümlü olduğun kişi gibi somut nedenleri belirt; belgen varsa ekle.
- Dilekçeyi indir, imzala ve duruşmadan yeterli süre önce mahkemeye ulaştır.
Hukuki dayanak ve şartlar
| Sıfat | Dayanak | Ne diyor? |
|---|---|---|
| Sanık (yurt içinde) | CMK m.196/4 | Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda sorgu ya da duruşmaya katılım görüntülü ve sesli iletişimle yapılabilir |
| Tanık | CMK m.180/5 | Hastalık, malullük ya da konutun yargı çevresi dışında olması nedeniyle gelemeyen tanık, imkân varsa bu yöntemle dinlenir |
| Katılan | Ayrı hüküm yok | Talep mahkemenin takdirine bağlıdır |
| Sanık (yurt dışında) | CMK m.196/6 | Bu yol değil; duruşma tarihinden önce duruşma açılarak ya da istinabe yoluyla sorgu öngörülmüş |
CMK m.180/1 ve 2, hastalık, malullük ya da giderilemeyen başka bir neden yüzünden duruşmaya uzun süre gelemeyecek tanığın veya konutu mahkemenin yargı çevresi dışında olan tanığın naip ya da istinabe yoluyla dinlenebileceğini söyler. Beşinci fıkra ise bu durumlarda görüntülü ve sesli iletişim imkânı varsa ifadenin bu yöntemle alınacağını belirtir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre büyükşehir belediye sınırları içindeki taraf ve tanıkların, zorunluluk olmadıkça istinabe yoluyla dinlenmesine karar verilemez.
Sanık için çerçeve biraz farklı. Mahkemece sorgusu yapılmış sanık, isterse duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutulabilir (CMK m.196/1). Alt sınırı 5 yıl ve daha fazla hapis gerektiren suçlar dışında sanık istinabe yoluyla da sorgulanabilir; sorgudan önce ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulur (m.196/2). SEGBİS ise bu iki yoldan ayrı olarak, mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda sanığın duruşmaya uzaktan katılmasını sağlar (m.196/4).
SEGBİS talebi bir hak değil, mahkemenin takdirine bırakılmış bir usuldür. Talebine cevap gelmeden duruşmaya gitmemeye karar verme. Mahkemeden ya da bağlanacağın adliyeden talebinin kabul edilip edilmediğini öğren; sonuç belli değilse ayrıca mazeret bildirimi dilekçesi vermeyi düşün.
Ne zaman verilmeli?
Kanunda bu dilekçe için belirli bir süre yok; araç da bir son gün hesaplamaz. Ancak SEGBİS bağlantısı iki adliye arasında önceden planlanır: mahkemenin talebi değerlendirmesi, karşı adliyeye yazı yazması ve salonun ayarlanması gerekir. Bu yüzden dilekçeyi duruşma tarihini öğrenir öğrenmez ver. Duruşmadan bir iki gün önce verilen dilekçe, değerlendirilmeye vakit kalmadığı için sonuçsuz kalabilir.
Gerekçe nasıl yazılır?
Mahkeme, talebi değerlendirirken senin neden gelemediğine ve bunun belgelenip belgelenmediğine bakar. Gerekçeyi kısa ama somut yaz:
- Uzaklık. Hangi ilde oturduğunu ve bunu gösteren belgeyi (yerleşim yeri belgesi gibi) belirt. CMK m.180/2, konutu yargı çevresi dışında olan tanığın getirilmesinin zorluğunu ayrıca anar.
- Sağlık. Hastalık ya da malullük varsa raporun tarihini ve yolculuğa engel olduğunu yaz; raporu ekle.
- İş ve bakım yükü. İşyerinden izin alınamaması, bakmakla yükümlü olunan çocuk, yaşlı ya da hasta gibi durumları belgeyle göster.
- Önceki oturumlar. Daha önce duruşmalara katıldıysan bunu belirtmek, kaçınma amacın olmadığını gösterir.
Gerekçe alanına yazdığın her paragraf dilekçede ayrı paragraf olarak yer alır. Duygusal ifadeler yerine tarih, yer ve belge adı yaz.
Muhatap ve teslim
Dilekçe davanın görüldüğü mahkemeye verilir, bağlanacağın adliyeye değil. Teslim için:
- Bulunduğun yer adliyesinin ön bürosu. Dilekçeyi kendi şehrindeki adliyeye verip davanın görüldüğü mahkemeye gönderilmesini isteyebilirsin. Bu yolun işleyişini ön bürodan teyit et.
- UYAP Vatandaş Portalı. e-imza ya da mobil imzan varsa dosyaya evrak olarak gönderebilirsin; e-Devlet şifresiyle giriş yalnız dosyayı izlemene yarar.
- Müdafi veya vekil aracılığıyla. Avukatın varsa talebi dosyaya o iletebilir.
Talep kabul edilirse bağlantı, dilekçede yazdığın adliyedeki SEGBİS odasından kurulur. Duruşma günü kimliğinle, belirtilen saatten önce o adliyede ol.
Gerekli ekler
- Gerekçeni gösteren belge: ikamet belgesi, işyeri yazısı, doktor raporu ya da hastane belgesi gibi.
- Duruşma davetiyesi veya tebligatın örneği (zorunlu değil, dosyayı eşleştirmeyi kolaylaştırır).
- Vekil başvuruyorsa vekâletname.
Örnek dilekçe metni
Sanık sıfatıyla doldurulduğunda araç şu metni üretir:
ANTALYA 2. AĞIR CEZA MAHKEMESİNE Konu: Duruşmaya SEGBİS ile katılım talebi Mahkemenizin 2026/95 esas sayılı dosyasında sanık olarak bulunmaktayım. 19 Kasım 2026 tarihli duruşmaya aşağıdaki nedenle mahkemenizde hazır bulunamayacağım. Kayseri'de ikamet ediyorum ve işyerimden duruşma günü için izin alamadım; işyeri yazısı ektedir. CMK m.196/4 uyarınca duruşmaya Kayseri Adliyesindeki Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla katılmama / dinlenmeme izin verilmesini saygılarımla arz ederim. Sanık — Ad Soyad, imza
Tanık seçildiğinde dayanak "CMK m.180/5 uyarınca" olur. Katılan seçildiğinde kanunda ayrı hüküm bulunmadığı için metne madde numarası yazılmaz.
Sık yapılan hatalar
- Dilekçeyi bağlanacağın adliyeye hitaben yazmak. Muhatap davanın görüldüğü mahkemedir.
- Adliye adını yazmamak. Mahkeme hangi adliyeyle bağlantı kuracağını bilemez; talep işlenemez.
- Gerekçeyi boş geçmek. "Gelemiyorum" demek yetmez; neden gelemediğini ve belgesini yaz.
- Kabul edildiğini varsaymak. Cevap gelmeden duruşmayı kaçırırsan sonuçları ağır olabilir. Mahkeme sanığın zorla getirme kararı veya yakalama emriyle getirilmesine her zaman karar verebilir (CMK m.199/1); mazeretsiz gelmeyen tanık zorla getirilir ve sebep olduğu giderler kendisine ödettirilir (CMK m.44/1).
- Yurt dışından bu dilekçeyi kullanmak. Yurt dışındaki sanık için kanun başka bir yol öngörür (m.196/6).
Sonrası
Mahkeme talebini kabul ederse bağlanacağın adliyeye yazı yazar ve bağlantı saatini bildirir. Reddederse duruşmaya bizzat katılman ya da mazeret bildirmen gerekir. Duruşmada söylediklerin tutanağa geçer; SEGBİS kayıtları yazılı tutanağa dönüştürülür (CMK m.219/1). Beyanının tutanağa eksik geçtiğini düşünürsen SEGBİS çözümü talep dilekçesi ile kaydın çözümünü isteyebilirsin. Dosyana özel durumlar için baroya ya da baro adli yardım bürosuna danış.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
SEGBİS nedir?
Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi; duruşmaya başka bir adliyeden görüntülü ve sesli bağlantıyla katılmayı sağlar. Kanunda "aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniği" olarak geçer (CMK m.180/5, m.196/4).
SEGBİS talebim mutlaka kabul edilir mi?
Hayır. Sanık için karar, hâkim veya mahkemenin zorunlu görmesine bağlıdır (CMK m.196/4). Tanıkta da teknik imkân bulunması gerekir (m.180/5). Katılan için ayrı hüküm yoktur; talep tamamen mahkemenin takdirindedir.
Dilekçeyi hangi mahkemeye vermeliyim?
Davanın görüldüğü mahkemeye. Bulunduğun yerdeki adliyeyi yalnız bağlantı yeri olarak dilekçede yazarsın. Dilekçeyi kendi şehrindeki adliyenin ön bürosu aracılığıyla da gönderebilirsin; işleyişini ön bürodan teyit et.
Duruşmadan kaç gün önce dilekçe vermeliyim?
Kanunda belirli bir süre yok. Bağlantının iki adliye arasında planlanması gerektiği için duruşma tarihini öğrenir öğrenmez ver; son güne kalan talepler değerlendirilemeyebilir.
Yurt dışındayım, SEGBİS ile katılabilir miyim?
CMK m.196/4 yurt içindeki sanık için düzenlenmiştir. Yurt dışındaki sanık için kanun, duruşma tarihinden önce duruşma açılarak ya da istinabe yoluyla sorgu yapılmasını öngörür (m.196/6). Bu konuda bir avukata danışman yerinde olur.
Tanık olarak çağrıldım ama başka şehirdeyim, ne yapmalıyım?
Bu araçta "Tanık" sıfatını seç; dilekçe CMK m.180/5'e dayanır. Talebin sonuçlanmadan duruşmaya gitmemeye karar verme; usulüne göre çağrılıp mazeretsiz gelmeyen tanık zorla getirilebilir.
SEGBİS talebi ile mazeret dilekçesi arasındaki fark nedir?
SEGBİS talebiyle duruşmaya uzaktan katılmak istersin; duruşma yapılır. Mazeret dilekçesiyle duruşmaya katılamayacağını bildirir ve genellikle ertelenmesini istersin. Durumuna göre ikisini birlikte vermeyi düşünebilirsin.
SEGBİS ile söylediklerim tutanağa nasıl geçer?
Duruşmada teknik araçlarla yapılan kayıtlar vakit geçirilmeksizin yazılı tutanağa dönüştürülür ve imzalanır (CMK m.219/1). Eksik geçtiğini düşünürsen kaydın çözümünü dilekçeyle isteyebilirsin.
Büyükşehirde oturuyorum, dava da aynı şehirde; SEGBİS isteyebilir miyim?
Dilekçe verebilirsin, ancak büyükşehir belediye sınırları içindeki taraf ve tanıkların zorunluluk olmadıkça istinabe yoluyla dinlenmesine karar verilemez (CMK m.180/3). Aynı şehirdeysen mahkeme genellikle duruşmaya gelmeni bekler; gelememe nedenin varsa açıkça belgelemelisin.