Lise Mezuniyet Puanı Hesaplama

Lise mezuniyet (diploma) puanı nasıl hesaplanır?

Lise mezuniyet puanı, 9, 10, 11 ve 12. sınıfların yılsonu başarı puanlarının (YBP) aritmetik ortalamasıdır. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 65. maddesi bunu böyle tanımlar ve bölmenin virgülden sonra dört basamak yürütüleceğini ekler. Hazırlık sınıfında alınan puanlar mezuniyet puanına girmez (m.60/1). Bu puan diploma notu olarak e-Okul'dan ÖSYM'ye aktarılır ve YKS'de ortaöğretim başarı puanının (OBP) temelidir. Araç dört YBP'den diploma puanını, OBP'yi ve OBP'nin yerleştirme puanına katkısını hesaplar.

Mezuniyet puanı = (9. YBP + 10. YBP + 11. YBP + 12. YBP) ÷ 4
OBP = mezuniyet puanı × 5 (mezuniyet puanı 50'nin altındaysa 50 alınır)
YKS katkısı = OBP × 0,12 (önceki yıl yerleşene 0,06)

Örnek: aracın varsayılan değerleri

9. sınıf 78,45 · 10. sınıf 81,20 · 11. sınıf 84,60 · 12. sınıf 88,10
Toplam = 332,35
Mezuniyet puanı = 332,35 ÷ 4 = 83,0875 → ekranda 83,08
OBP = 83,0875 × 5 = 415,4375 → 415,43
Katkı = 415,4375 × 0,12 = 49,8525 → 49,85
Önceki yıl yerleştiyse: 415,4375 × 0,06 = 24,9262 → 24,92

Ekrandaki değerler iki basamağa kesilir, yuvarlanmaz. Bu yüzden 83,0875 ekranda 83,08 olarak görünür (83,09 olarak değil); yönetmelikteki "dört basamak yürütülür" kuralına uyan gösterim budur. ÖSYM'ye giden değer e-Okul'daki diploma notudur.

Her yılın ağırlığı eşittir

Dört yılın her biri mezuniyet puanına dörtte bir oranında girer; 12. sınıfın ağırlığı 9. sınıfınkiyle aynıdır. Bu yüzden düşük geçen bir yılı sonraki yıllarda telafi edebilirsin. 9. sınıfı 65 ile bitiren bir öğrenci, sonraki üç yılı 85 ile bitirirse diploma puanı (65 + 85 + 85 + 85) ÷ 4 = 80 olur.

Tablodaki 50 ve altı satırı ÖSYM kuralından gelir: diploma notu 50'nin altındaysa ya da bildirilmemişse 50 kabul edilir, böylece OBP en az 250 olur. Katkı 30 ile 60 puan arasında değişir; iki aday arasındaki 10 puanlık diploma farkı yerleştirme puanında 6 puan eder.

YBP'ler nereden gelir?

Her yılın YBP'si, o yılın derslerinin yıl sonu puanlarının haftalık ders saatine göre ağırlıklı ortalamasıdır. Bir yılın YBP'sini bilmiyorsan Lise YBP aracında derslerinden hesaplayabilirsin. Karnenin alt kısmında ve e-Okul'daki öğrenci bilgilerinde de yer alır. Sorumluluk sınavı ya da yaz okulu sonunda bir dersin yıl sonu puanı değişirse ilgili yılın YBP'si de değişir; mezuniyet puanını en son değerlerle hesapla.

Nakil ve yurt dışı

Okul değiştiren öğrencinin YBP'si yeni okulun ders çizelgesine göre yeniden hesaplanabilir. Öğreniminin bir kısmını yurt dışında yapan öğrencinin mezuniyet puanı 66. maddedeki özel kurallara göre bulunur. Bu durumlarda okul idaresinin hesabı esastır.

Mezuniyet puanı ile OBP ve diploma notu aynı şey mi?

Mezuniyet puanı ile diploma notu aynı değerdir; 100 üzerinden ifade edilir. OBP ise bu değerin 5 ile çarpılmış hâlidir ve 500 üzerindendir. YKS'de yerleştirme puanı, sınav puanına OBP'nin 0,12 katı eklenerek bulunur. 2025'te bir programa yerleşen adayların katsayısı 2026 YKS'de yarıya iner, yani 0,06 olur. Meslek lisesi mezunlarının alanlarına uygun programlarda aldığı ek puan ayrı bir kuraldır; ayrıntısı için OBP aracına ve ÖSYM kılavuzuna bak.

Okul birinciliği

Okul birincisi dört yıllık mezuniyet puanı en yüksek olan öğrencidir (m.64). Eşitlikte son sınıf YBP'sine, o da eşitse sırasıyla alt sınıfların YBP'lerine bakılır. Mezun olduğu ders yılının tamamını o okulda okumayan öğrenci okul birincisi olamaz.

Kalan yıllar için hedef belirleme

Diploma puanı dört YBP'nin ortalaması olduğu için, hedeflediğin diploma puanına ulaşmak için kalan yıllarda gereken ortalamayı elle de bulabilirsin: hedef × 4'ten bitmiş yılların YBP toplamını çıkar, sonucu kalan yıl sayısına böl.

Gereken ortalama YBP = (hedef × 4 − bitmiş yılların toplamı) ÷ kalan yıl sayısı

9. sınıf 72, 10. sınıf 76 · hedef diploma 80
(80 × 4 − 148) ÷ 2 = 172 ÷ 2 = 86 → 11 ve 12. sınıfta ortalama 86

Aynı öğrenci · hedef 85
(85 × 4 − 148) ÷ 2 = 192 ÷ 2 = 96 → çok zor ama mümkün

Bu hesapla hedefinin gerçekçi olup olmadığını erkenden görürsün. Gereken ortalama 100'ü aşıyorsa o hedefe ulaşmak mümkün değildir. Araçta 11 ve 12. sınıf kutularına tahmini değerler yazarak sonucu deneyebilirsin.

OBP'nin yerleştirmedeki gerçek etkisi

OBP katkısı en az 30, en fazla 60 puandır. Diploma notu 70 olan öğrenci 42, 90 olan öğrenci 54 puan alır; aradaki 12 puan, sınav puanında birkaç netlik farka denk gelebilir. Lise yıllarındaki ortalamayı yerleştirme hesabında küçümseme. Önceki yıl bir programa yerleşen adayda katsayı yarıya indiği için bu fark da yarıya iner: 21 ile 27 puan. Yerleştirme puanı hesaplarının ayrıntısı için YKS ve OBP araçlarına bakabilirsin; bu araç yalnız diploma puanı ve OBP katkısını verir.

Mezuniyet şartları

Mezuniyet puanı hesaplanabilmesi için öğrencinin lise öğrenimini başarıyla tamamlamış olması gerekir. 12. sınıf sonunda başarısız dersi kalan öğrenci mezun olamaz; sorumluluk sınavlarına girerek ya da sınıfı tekrar ederek mezuniyete hak kazanır (m.59/1-b). Sınıf tekrar edilirse tekrar edilen yılın YBP'si o sınıfın YBP'si olarak kullanılır. Ortaöğretim süresince en az 40 saatlik sosyal sorumluluk çalışması da yapılır (mesleki ve teknik programlarda 20 saat); bu çalışmalar puanla değerlendirilmez, mezuniyette belgelendirilir (m.50).

Mezuniyet puanı hesabında sık yapılan hatalar

• Hazırlık sınıfı puanını hesaba katmak.
• Mezuniyet puanını yukarı yuvarlamak.
• Dönem ortalamalarını YBP yerine kullanmak.
• OBP'yi yerleştirme puanına doğrudan eklemek. Eklenen OBP değil, OBP × 0,12'dir.

Sıkça sorulan sorular

Diploma notum 85 ise YKS'ye katkısı ne olur?

OBP 425 olur ve yerleştirme puanına 425 × 0,12 = 51 puan eklenir. Önceki yıl bir programa yerleştiysen katkı 25,5 olur.

12. sınıf bitmeden hesaplayabilir miyim?

Evet. 12. sınıf için hedeflediğin YBP'yi yazarak tahmini diploma puanını görebilirsin. Hangi YBP ile hangi diplomaya ulaşacağını görmek için değeri değiştirip sonucu izle.

Açık lise mezunlarında hesap aynı mı?

Açık öğretim liselerinin kendi yönetmeliği vardır ve diploma notu farklı hesaplanır. Bu araç örgün lise içindir.

Diploma notum e-Okul'da farklı görünüyor, hangisi geçerli?

e-Okul'daki değer geçerlidir; ÖSYM diploma notunu oradan alır. Fark çoğunlukla bir yılın YBP'sinin sorumluluk sınavı ya da nakil sonrası güncellenmesinden kaynaklanır.

OBP'yi yükseltmek için 12. sınıfı tekrar edebilir miyim?

Yönetmelik ders başarısızlığı olmadan ortalama yükseltmek için sınıf tekrarına izin vermez; sınıf tekrarı başarısızlık ya da devamsızlık hâllerinde yapılır (m.59). Yeniden diploma almak için açık öğretim yolunun ayrı kuralları vardır.

Mezuniyet puanım 84,99, takdir gibi bir eşik var mı?

Mezuniyet puanı için belge eşiği yoktur; takdir ve teşekkür her dönem ayrı verilir. Diploma puanı yalnız diploma notu, okul birinciliği ve YKS'deki OBP için kullanılır. 84,99 ile 85 arasındaki fark OBP katkısında 0,006 puan eder.

Dört yıldan biri eksikse (ör. yurt dışında okudum) ne olur?

Öğreniminin bir kısmını yurt dışında yapan öğrencinin mezuniyet puanı, Türkiye'deki yılların YBP'leri ile yurt dışındaki yılların yıl sonu puanları kullanılarak hesaplanır; yurt dışı puanları sağlanamazsa yalnız Türkiye'deki yıllar esas alınır (m.66).

Kaynaklar ve güncellik

Bu sayfadaki kuralları ve aracın formülünü, aşağıdaki resmî metinlerin Ekim 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr'de yayımlanan güncel hâlinden aldım. Yönetmelik değiştiğinde araç ve bu metin birlikte güncellenir.

• Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (Resmî Gazete 07.09.2013, sayı 28758); sınıf geçme maddeleri 08.09.2023 (32303), ödül ve değerlendirme maddeleri 22.02.2025 (32821) değişiklikleriyle, son değişiklik 03.07.2026 (33299): m.55, m.60 (hazırlık sınıfı), m.64 (okul birinciliği), m.65 (mezuniyet puanı), m.66 (yurt dışından gelenler).
• ÖSYM 2026 YKS Kılavuzu: ortaöğretim başarı puanı (OBP = diploma notu × 5, en az 250), yerleştirme puanına 0,12 × OBP, önceki yıl yerleşene 0,06 × OBP.