İsim / Soyisim Düzeltme Dilekçesi

Bu araç, adını, soyadını ya da ikisini birden değiştirmek için asliye hukuk mahkemesine vereceğin dava dilekçesini hazırlar. Formu doldurduğunda dilekçe HMK'nin istediği sırayla basılır: mahkeme, davacı ve davalı bilgileri, konu, numaralı açıklamalar, hukuki sebepler, deliller, sonuç ve istem, imza ve ekler. Sağdaki özet alanında mevcut ve istenen adı, altında da davanın türüne göre uyarıları görürsün.

Dilekçeye iki durumda ihtiyaç duyarsın. Birincisi, kayıt doğru yapılmış ama sen o adla yaşamıyorsun; örneğin ailen ve çevren seni başka bir adla tanıyor ya da kayıtlı ad gülünç veya incitici. İkincisi, kayıttaki hata nüfus müdürlüğünün kendi başına düzeltebileceği türden değil. Basit bir yazım hatasıysa önce nüfus müdürlüğüne gitmek daha kısa yoldur.

İsim düzeltme dilekçesi nasıl hazırlanır?

1. Kişisel bilgilerini yaz. Adınız soyadınız, T.C. kimlik no ve Adresiniz (tebligat adresi) alanları dilekçenin davacı satırlarına girer. Telefon ve e-posta doluysa onlar da eklenir. Tebligat adresini dikkatli yaz; mahkemenin duruşma günü bu adrese gelir.
2. Mahkemeyi gir. "Asliye hukuk mahkemesi" alanına yerleşim yerini yaz. "Kayseri" yazarsan başlık KAYSERİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE olur; dava açıldıktan sonra numaralı mahkemeyi biliyorsan "Kayseri 3. Asliye Hukuk" da yazabilirsin.
3. Davalı nüfus müdürlüğünü yaz. "Melikgazi İlçe" yazdığında araç bunu MELİKGAZİ İLÇE NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ olarak davalı satırına koyar. Kaydının bulunduğu ya da yerleşim yerindeki il veya ilçe müdürlüğünü yazabilirsin.
4. Değişiklik türünü seç. Üç seçenek var: "Yalnızca ad", "Yalnızca soyadı", "Ad ve soyadı". Seçimine göre yalnız ilgili alanlar açılır: Nüfustaki mevcut ad, İstenen yeni ad, Nüfustaki mevcut soyadı, İstenen yeni soyadı.
5. Haklı sebebi yaz. Bu alan dilekçenin kalbidir. Ne zamandan beri hangi adla anıldığını, bu adın hangi kayıtlarda geçtiğini, mevcut adın sana ne sorun çıkardığını somut olarak anlat. Boş bırakırsan araç seni uyarır.
6. Ekleri satır satır yaz. Ekler alanındaki her satır dilekçenin altındaki ek listesine ayrı madde olarak girer.
7. Önizlemeyi kontrol et ve indir. Belgeyi PDF olarak al, ıslak imzanla imzala.

Düzeltme mi, değiştirme mi?

İki işlem çoğu zaman karıştırılır. Nüfus kaydına geçerken yapılan yazım hatası (ör. doğum belgesinde "Elif" yazarken kayda "Elıf" geçmesi) maddi hatadır ve 5490 sayılı Kanun m.35/1'e göre nüfus müdürlüğünce dayanak belgeye bakılarak düzeltilebilir. Kayıt belgeye uygun yapılmışsa ve sen yine de adın değişsin istiyorsan bu artık değiştirmedir; TMK m.27 uyarınca hâkim kararı gerekir.

Hukuki dayanak ve haklı sebep

Kanun "haklı sebep" kavramını tek tek saymaz; değerlendirmeyi hâkim yapar. Aracın uyarısında örnek olarak iki durum geçer: çevrede başka bir adla tanınma ve adın gülünç veya incitici olması. Dilekçede bu sebebin varlığını ispat etmek sana düşer. Bu yüzden "adımı sevmiyorum" gibi bir cümle yerine, örneğin "Doğduğumdan beri ailem ve çevrem bana Ayşe diye hitap etmektedir; okul ve iş kayıtlarında da bu adı kullanıyorum" gibi doğrulanabilir bilgi yaz ve bunu destekleyen belgeleri ekle.

Soyadı değişikliğinde dikkat etmen gereken bir nokta var: 5490 s.K. m.36/1-b'ye göre soyadın değiştiğinde eşinin ve ergin olmayan çocuklarının soyadı da düzeltilir. Adın değiştiğinde ise çocuklarının nüfus kaydındaki ana veya baba adı yeni adına göre düzeltilir. Bu sonuçları dava açmadan önce ailenle konuş.

Muhatap ve teslim

Dilekçe yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesine hitaben yazılır ve o yerin adliyesine verilir. Henüz numaralı mahkeme belli değilse yalnız il veya ilçe adını yazman yeter; dava adliyede bir mahkemeye dağıtılır. Nüfus müdürlüğü davalı olduğu için ayrıca nüfus müdürlüğüne dilekçe vermen gerekmez; mahkeme dilekçeyi davalıya tebliğ eder.

Dava açarken harç ve gider avansı yatırılır. Tutarlar her yıl değiştiği için burada rakam vermiyoruz; güncel tutarı adliye veznesinden öğren. Ödeme yapamayacak durumdaysan adli yardım dilekçesi ile giderlerden geçici muafiyet isteyebilirsin.

Gerekli ekler

Aracın deliller satırı şunları sayar; eklerini buna göre topla:

• Nüfus kayıt örneği
• İstediğin adı kullandığını gösteren okul, iş ve sosyal kayıtlar (ör. okul karnesi, iş yeri yazışmaları, kurum kartları, dernek üyelik belgesi)
• Tanık listesi: seni bu adla tanıyan kişilerin adı ve adresi
• Kimlik kartı fotokopisi

Tanıkları dilekçede ad ve adresleriyle bildirmek, duruşmaya çağrılmalarını kolaylaştırır. Belgelerin tarih bakımından eskiye uzanması, adı uzun süredir kullandığını gösterdiği için işine yarar.

Örnek dilekçe metni

Aşağıdaki metin, aracın örnek değerlerle ürettiği dilekçenin gövdesidir (yalnız ad değişikliği seçili):

KAYSERİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE Davacı: Ayşegül Demir, T.C. Kimlik No: 1234567xxxx, Adres: … Davalı: MELİKGAZİ İLÇE NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ Konu: Nüfus kaydındaki adın "Ayşe" olarak değiştirilmesi talebidir. AÇIKLAMALAR 1. Nüfus kütüğünde adım "Ayşegül" olarak kayıtlıdır. 2. Doğduğumdan beri ailem ve çevrem bana Ayşe diye hitap etmektedir; okul ve iş kayıtlarında da bu adı kullanıyorum. 3. Bu nedenlerle adımın "Ayşe" olarak değiştirilmesi için haklı sebep bulunmaktadır. Çevremde bu isimle tanındığım tanık beyanları ve belgelerle ispat edilecektir. Hukuki sebepler: TMK m.27; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36; HMK m.382/2-a-2 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; nüfus kaydımda "Ayşegül" olarak geçen adımın "Ayşe" olarak DEĞİŞTİRİLMESİNE ve nüfus kütüğüne bu şekilde tesciline, karar kesinleştiğinde gereğinin yapılması için nüfus müdürlüğüne bildirilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Sık yapılan hatalar

• Maddi hata için dava açmak. Kayıt dayanak belgeden farklı yazılmışsa nüfus müdürlüğü düzeltebilir; dava hem zaman hem masraf demektir.
• Davalıyı yazmamak. Bu davada karşı taraf nüfus müdürlüğüdür. Davalısız dilekçe eksik kalır; araç bu satırı her zaman basar, alanı boş bırakırsan noktalı yer kalır.
• Yanlış yer mahkemesi. Görevli mahkeme yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesidir. Sulh hukuk ya da aile mahkemesine verilen dilekçe zaman kaybettirir.
• Soyut gerekçe. "Adım bana uygun değil" gibi ifadeler haklı sebebi göstermez. Kim, ne zamandan beri, hangi kayıtta bilgilerini yaz.
• Aile bireylerine etkisini atlamak. Soyadı değişikliği eşini ve ergin olmayan çocuklarını da etkiler.
• İmzasız ya da eksik nüshayla gitmek. Dilekçeyi imzala, eklerin tamam olduğundan emin ol.

Sonrası

Mahkeme duruşma günü belirler; dava nüfus müdürü veya görevlendireceği memurun huzurunda görülür. Duruşmada tanıklarını dinletir, belgelerini sunarsın. Talep kabul edilip karar kesinleşince mahkeme kararı nüfus müdürlüğüne bildirir; değişiklik nüfus siciline işlenir ve Basın İlan Kurumu ilan portalında ilan edilir (TMK m.27/2).

Değişiklikten zarar gördüğünü düşünen biri, TMK m.27/4 uyarınca 1 yıl içinde değişikliğin kaldırılması için dava açabilir. Diğer kurumlardaki kayıtlarının (banka, okul, iş yeri, tapu gibi) nasıl güncelleneceğini her kurumdan ayrıca öğren.

Talebin reddedilirse kararın altında kanun yolu, süresi ve başvurulacak yer yazılıdır; süre tebliğden itibaren işler, kaçırma. Doğum tarihinde de yanlışlık varsa ayrı bir dava gerekir; bunun için yaş tashihi dilekçesi aracını kullanabilirsin. Durumuna özel sorular için baroya ya da adli yardım bürosuna danış.

Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
• 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Sıkça sorulan sorular

Adımı değiştirmek için mutlaka dava açmam gerekir mi?

Kayıt dayanak belgeye uygun yapılmışsa evet; ad ancak haklı sebeple hâkim kararıyla değişir (TMK m.27). Tescil sırasında yapılmış maddi bir yazım hatası varsa nüfus müdürlüğü bunu dayanak belgeye göre dava açmadan düzeltebilir (5490 s.K. m.35/1).

İsim değiştirme davası hangi mahkemede açılır?

Yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Nüfus müdürlüğü davalı olarak gösterilir ve dava nüfus müdürü veya görevlendireceği memur huzurunda görülür (5490 s.K. m.36/1-a).

Haklı sebep olarak ne kabul edilir?

Kanun haklı sebepleri tek tek saymaz; değerlendirmeyi hâkim yapar. Çevrede başka bir adla tanınma ya da adın gülünç veya incitici olması sık görülen gerekçelerdir. Gerekçeni okul, iş ve sosyal kayıtlarla ve tanıklarla desteklemen gerekir.

Soyadımı değiştirirsem eşimin ve çocuklarımın soyadı da değişir mi?

5490 s.K. m.36/1-b'ye göre soyadı değişikliğinde eşin ve ergin olmayan çocukların soyadı da düzeltilir. Ad değişikliğinde ise çocukların kaydındaki ana veya baba adı yeni ada göre düzeltilir.

Karar çıktıktan sonra ne olur?

Karar kesinleşince nüfus siciline işlenir ve Basın İlan Kurumu ilan portalında ilan edilir (TMK m.27/2). Diğer kurumlardaki kayıtların nasıl güncelleneceğini her kurumdan ayrıca öğrenmelisin.

Ad değişikliğine başkası itiraz edebilir mi?

Değişiklikten zarar gören kişi, TMK m.27/4 uyarınca 1 yıl içinde değişikliğin kaldırılması için dava açabilir. Bu yüzden haklı sebebini belgeyle ortaya koymak, sonradan çıkabilecek uyuşmazlıklarda da işine yarar.

Dava masrafını karşılayamazsam ne yapabilirim?

Harç ve gider avansını ödeyemeyecek durumdaysan mahkemeden adli yardım isteyebilirsin. Bunun için adli yardım dilekçesi aracını kullan ve malî durumunu gösteren belgeleri ekle.