İcra Masrafı Hesaplama

İcra takibi nedir?

İcra takibi, alacaklının alacağını devlet gücüyle, icra daireleri aracılığıyla tahsil etmesini sağlayan hukuki yoldur. Genel çerçeveyi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çizer. Elinde bir mahkeme ilamı olan alacaklı ilamlı takip, ilamı olmayan ise ilamsız takip yoluna gidebilir. Bunların yanında kambiyo senetlerine özgü bir takip yolu ve kira alacakları için özel yollar da var. Her yolun adımları, itiraz süreleri ve masraf kalemleri biraz farklıdır.

Takibi başlatmak ücretsiz değildir. Alacaklı, takip talebiyle birlikte bir dizi harç ve gider yatırmak zorundadır. Bu masrafları genellikle alacaklı peşin yatırır, takip sonunda da borçludan tahsil edilebilir. Masrafın borçludan alınabilmesi, başlangıçta yükü alacaklının taşımadığı anlamına gelmez: tahsilat başarısız olursa masraf alacaklının üzerinde kalabilir. Bu yüzden takibe başlamadan önce olası maliyeti kabaca hesaplamak mantıklıdır.

Başlıca masraf kalemleri

Başvuru harcı

Takip talebi verilirken ödenen, sabit nitelikte bir harçtır. Tutarı Harçlar Kanunu tarifesine göre her yıl yeniden belirlenir ve değişir. Güncel tutarı icra dairesinden ya da vergi dairesinden öğrenmen gerekir. Araçta bu alan varsayılan bir değerle gelir, ama sen değiştirebilirsin.

Peşin harç

İlamsız takipte, takip talebindeki alacağın belirli bir binde oranı kadar peşin harç alınır. İlamlı takipte peşin harç aranmaz; bu yüzden ilamlı takibi hesaplarken araçta oranı sıfır yazman yeterli. Güncel oranı mevzuattan teyit etmelisin. Peşin harcın, sonradan alınacak tahsil harcından mahsup edilebileceği öngörülür. Araç bu mahsubu yapmaz, dolayısıyla çıkan toplam bir üst tahmindir.

Gider avansı

Tebligat, posta ve benzeri giderler için alınan avanstır. Her borçluya ayrı ödeme emri tebliğ edildiği için borçlu sayısı arttıkça avans da artar. Tutar icra dairesine ve döneme göre değişir. Aracın varsayılan değeri PTT tarifesindeki tek bir tebligatın ücretidir ve kesin değildir; daire birden fazla tebligat ya da başka posta gideri için avans isteyebilir, gerçek avansı icra dairesine sorman gerekir.

Vekâletname suret harcı

Takibi avukatla yürütüyorsan vekâletname örneği için bir suret harcı ödenir. Avukat tutmadan takibi kendin yapıyorsan bu kalemi sıfır yaz.

İcra vekâlet ücreti

Avukata ödenecek ücret, avukatla yapacağın sözleşmeye ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine bağlıdır. Araç bu tarifeyi hesaplamaz; avukatla anlaştığın ya da tarifede yazan tutarı kendin girersin. Vekâlet ücretini hesaplamak için Vekâlet Ücreti aracına da bakabilirsin.

Tahsil harcı

Tahsil harcı takip başlarken değil, para tahsil edildiğinde alınır. Oranı, tahsilin hangi aşamada yapıldığına göre değişir: haciz uygulanmadan önce yapılan ödeme, hacizden sonra ama satıştan önce yapılan ödeme ve satış yoluyla yapılan tahsil farklı oranlara tabidir. Araçta tahsil edilen tutarı ve aşamayı sen seçersin; oranların güncel değerini aracın seçeneklerinde görür, mevzuattan da teyit edersin.

İcra sürecinin aşamaları

Masrafların hangi anda doğduğunu anlamak için süreci kabaca bilmek işe yarar. İlamsız takipte alacaklı takip talebini icra dairesine verir, daire de borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu, kanunda öngörülen kısa bir süre içinde ya ödeme yapar ya da takibe itiraz eder. İtiraz süresi ve sonuçları takip türüne göre değişir; bu süreyi kaçırmanın sonuçları ağırdır ve takip kesinleşebilir.

Takip kesinleştikten ya da itiraz kaldırıldıktan sonra alacaklı haciz talep edebilir. Haciz, borçlunun malvarlığı üzerinde işlem yapılması demektir. Haczedilen mal satılırsa tahsil harcı satış bedeli üzerinden hesaplanır. Borçlu ödemeyi haciz öncesinde, haciz sonrasında ya da satıştan sonra yapabileceği için masraf tutarı, sürecin hangi aşamada kapandığına bağlıdır. Aracın tahsil harcı oranı seçeneği bu farkı yansıtır.

İtiraz olursa alacaklı itirazın iptali ya da kaldırılması gibi başka hukuki yollara başvurabilir. Bu yollar yeni masraflar ve yeni süreler doğurur. Araç bunları hesaba katmaz; yalnızca takibin başlangıç ve tahsil harçlarını gösterir.

Hesap mantığı ve varsayımsal örnek

Araç şu işlemleri yapar. Peşin harç, alacak tutarı ile binde oranın çarpımının bine bölünmesiyle bulunur. Gider avansı, borçlu sayısı ile borçlu başına avansın çarpımıdır. Tahsil harcı, tahsil edilen tutar ile seçilen yüzde oranın çarpımıdır. Takip başlangıç masrafı; başvuru harcı, peşin harç, gider avansı, suret harcı ve avukat ücretinin toplamıdır. Toplam masraf da başlangıç masrafına tahsil harcı eklenerek bulunur.

Aşağıdaki sayılar tamamen varsayımsaldır; gerçek tarife değerleri değildir ve güncel değildir. Yalnızca hesabın yapısını gösterirler. Alacağın 100.000 TL, varsayımsal peşin harç oranının binde 4, başvuru harcının 500 TL, borçlu başına avansın 200 TL ve vekâletname suret harcının 100 TL olduğunu düşünelim.

Varsayımsal, güncel değil:
Peşin harç = 100.000 x 4 / 1000 = 400 TL
Başlangıç = 500 + 400 + 200 + 100 = 1.200 TL

Tahsil harcı bu toplama ayrıca eklenir. Gerçek değerler farklı olacağı için aracı kullanırken alanları güncel resmî değerlerle doğrulayarak doldur.

Aracın varsayılan değerleriyle örnekler

Yukarıdaki örnek uydurmaydı. Aracın varsayılan değerleri ise 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1) sayılı tarifedeki 2026 tutarlarından gelir: icraya başvurma harcı 732 TL, haciz öncesi ödemede tahsil harcı yüzde 4,55, hacizden sonra ve satıştan önce yüzde 9,10, satış yoluyla tahsilde yüzde 11,38. Peşin harç oranını Kanunun 29. maddesi koyar: ilama dayanmayan takipte alacağın binde beşi peşin alınır. Borçlu başına gider avansı olarak gelen 300 TL ise PTT'nin 1 Ekim 2026'dan beri uyguladığı tarifedeki bir tebligatın (100 grama kadar) ücretidir.

100.000 TL'lik ilamsız takip, tek borçlu ve avukatla: peşin harç 500 TL, başlangıç masrafı 732 + 500 + 300 + 104 = 1.636 TL olur (104 TL vekâletname suret harcı). Borçlu ödeme emrini alıp haciz öncesinde öderse tahsil harcı 4.550 TL, toplam 6.186 TL çıkar.

250.000 TL'lik ilamsız takipte iki borçlu olsun ve para haczedilen malın satışıyla tahsil edilsin. Peşin harç 1.250 TL, gider avansı 530 TL, başlangıç masrafı 2.616 TL'dir. Tahsil harcı yüzde 11,38 ile 28.450 TL olur ve toplam 31.066 TL çıkar.

Araç her kalemi kuruşa yuvarlar. Kanunun 29. maddesine göre peşin harç takip sonunda alınacak asıl harca mahsup edilir; ikinci örnekte 28.450 TL'den 1.250 TL düşülünce tahsil aşamasında ödenecek tutar 27.200 TL'ye iner. Araç bu düşümü yapmadığı için toplamı üst tahmin olarak oku. Aynı madde, ilamsız takipte alacaklı mahkemeye başvurmak zorunda kalırsa peşin harcın iade edileceğini ya da istenirse mahkeme harçlarına mahsup edileceğini de söyler.

Tarifede araçta olmayan başka tahsil harcı oranları da var. Maaş ve ücret haczi yoluyla tahsil edilen paralarda oran yüzde 4,55'tir; taşınmaz tahliyesinde icra emri tebliği üzerine tahliye edilirse yüzde 2,27 uygulanır.

Masrafı azaltmanın ve yönetmenin yolları

Takibe başlamadan önce borçlunun güncel adresini, malvarlığını ve ödeme gücünü elinden geldiğince araştırırsan boşa giden masraf azalır. Adresi yanlış olan bir borçluya gönderilen ödeme emri tebliğ edilemez; bu da ek tebligat giderine ve zaman kaybına yol açar. Borçlu sayısı fazlaysa hangi borçlulara karşı takip yapacağını baştan düşünmen gerekir.

Alacağını takipten önce bir noter ihtarnamesi ya da yazılı bir uzlaşma teklifiyle tahsil etme imkânın olup olmadığını da değerlendir. Borçlu ödemeye hazırsa icra masraflarına katlanmadan çözüm bulunabilir. Bu yol, elbette zamanaşımını ve hak düşürücü süreleri gözden kaçırmamak şartıyla anlamlıdır; süreleri avukatınla kontrol et.

Son olarak masraf kalemlerinin dökümünü ve makbuzlarını sakla. Takip sonunda masrafı borçludan isteyeceğin için hangi kalemi ne zaman yatırdığını belgelemen gerekir.

İcra masrafı hesabında sık yapılan hatalar

Tahsil harcını başta yatırılacak sanmak

Tahsil harcı takip başında değil, para tahsil edildiğinde doğar. Başlangıç masrafını ve tahsil harcını ayrı kalemler olarak düşünmek gerekir.

İlamlı takipte peşin harç eklemek

İlamlı takipte peşin harç alınmaz. Peşin harç oranını sıfır yazmayı unutursan araç masrafı olduğundan yüksek gösterir.

Borçlu sayısını gözden kaçırmak

Gider avansı borçlu başına hesaplandığı için birden fazla borçlu olan takiplerde masraf hızla artar. Müteselsil borçlular varsa sayıyı doğru gir.

Harç oranlarının güncelliğini kontrol etmemek

Harçlar her yıl yeniden belirlenir. Geçen yılın rakamlarıyla yaptığın hesap eksik ya da fazla çıkabilir.

Sıkça sorulan sorular

Masrafı borçlu öder mi?

Takip sonunda genellikle borçludan tahsil edilir; ancak tahsilat gerçekleşmezse masraf alacaklının üzerinde kalabilir.

Peşin harç iade edilir mi?

Bazı durumlarda mahsup ya da iade mümkün olabilir. Bunun şartları mevzuata ve dosyaya bağlıdır; icra dairesinden ya da avukatından öğren.

Avukatsız takip yapabilir miyim?

Evet, alacaklı kendi takibini avukatsız da yürütebilir. Ancak süreç teknik olduğu için, özellikle itirazdan sonraki aşamalarda avukat desteği işe yarar.

İcra masrafı aracını nasıl kullanırsın?

Takip talebindeki alacağı, tahsil edilen tutarı ve tahsil harcı oranını gir. Başvuru harcı, peşin harç oranı, gider avansı ve suret harcı alanlarını güncel resmî değerlerle kontrol et. İlamlı takip yapıyorsan peşin harç oranını sıfır yaz. Sonuçta başlangıç masrafını ve toplam masrafı görürsün. Bu sonucu bir tahmin olarak oku. hesapo bu aracı yalnızca bilgilendirme amacıyla sunar.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
• 492 sayılı Harçlar Kanunu m.29 ve (1) sayılı tarife, icra ve iflas harçları.
• PTT, tebligat ücret tarifesi (1 Ekim 2026'dan itibaren geçerli).
• Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (icra takipleri).