- Devlet memuru maaşı; aylık, ek gösterge, taban ve kıdem aylığı, yan ödeme, özel hizmet tazminatı, ek ödeme ve ilave ödeme kalemlerinden kesintiler düşülerek bulunur.
- Gösterge kalemleri memur aylık katsayısıyla (şu an 1,575512) çarpılır; katsayılar her yıl ocak ve temmuzda değişir.
- Unvanı belirleyen başlıca kalemler ek gösterge ve özel hizmet tazminatı oranıdır; bunlar hizmet sınıfına, unvana ve dereceye göre değişir.
- 2008 sonrası memurda prime esas kazancın %9'u emeklilik, %5'i genel sağlık primi kesilir; tazminat, ek ödeme ve ilave ödemeden yalnız damga vergisi alınır.
Unvanların ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödeme oranları hizmet sınıfına, öğrenim düzeyine ve dereceye göre değiştiği için araç bunları temsilî değerlerle doldurur. Kesin tutar için e-Bordronu esas al; farklı görünen bir oranı Gelişmiş bölümünden düzeltebilirsin.
Bu araç kadrolu bir devlet memurunun bir aylık net maaşını bordrodaki gibi kalem kalem hesaplar. Unvanını (memur, VHKİ, şef, hemşire, ebe, sağlık teknikeri, tabip, mühendis, tekniker, teknisyen, avukat, hizmetli…), bordro ayını, derece ve kademeni, hizmet yılını, emeklilik statünü ve aile durumunu girersin; araç aylığı, ek göstergeyi, taban ve kıdem aylığını, yan ödemeyi, özel hizmet tazminatını, ek ödemeyi, ilave ödemeyi, aile ve çocuk yardımını ayrı ayrı yazar. Sonra emeklilik kesintisini, genel sağlık sigortasını, gelir vergisini ve damga vergisini düşer ve ele geçen net maaşı gösterir.
Öğretmen maaşını kendi aracıyla hesaplamak daha doğrudur: öğretmen maaşı aracı eğitim-öğretim tazminatını ve kariyer basamaklarını da içerir. Maaşına gelecek dönemde ne kadar zam yapılacağını merak ediyorsan memur maaşı zammı aracına bak. Emeklilikte alacağın ikramiye için memur emekli ikramiyesi aracını kullanabilirsin.
Devlet memuru maaşı nasıl hesaplanır?
- Unvanını seç. Araç o unvanın ek göstergesini, özel hizmet tazminatı oranını, ek ödeme oranını ve yan ödeme puanını doldurur.
- Bordro ayını seç. Katsayılar ocak ve temmuzda değişir, gelir vergisi dilimi de yıl içinde ilerler.
- Derece ve kademeni yaz. e-Devlet hizmet dökümünde ya da bordronda kadro derecen yazar. Dört yıllık lisansla göreve başlayan memur genellikle 9. derecenin 1. kademesinden başlar.
- Hizmet yılını gir. Kıdem aylığı buna göre hesaplanır.
- Emeklilik statünü seç: 1 Ekim 2008'den önce memur olduysan Emekli Sandığı (5434), sonra olduysan SGK (5510).
- Eşin çalışmıyorsa aile yardımı anahtarını aç, çocuklarını 0-6 yaş ve 6 yaş üstü olarak gir.
- Bordrondaki bir oran ya da ek gösterge farklıysa Gelişmiş bölümünden düzelt.
Maaşın kalemleri
Bir memur bordrosunda ödemeler üç türlü hesaplanır: gösterge × aylık katsayı, puan × yan ödeme katsayısı ve oran × en yüksek Devlet memuru aylığı. Aylık katsayı şu an 1,575512; araç seçtiğin ayın katsayılarını kullanır.
| Kalem | Hesap | Dayanak |
|---|---|---|
| Aylık | derece ve kademe göstergesi × aylık katsayı | 657 sayılı Kanun m.43 |
| Ek gösterge | unvanın ek göstergesi × aylık katsayı | 657 sayılı Kanun ek gösterge cetveli |
| Taban aylık | 1.000 × taban aylık katsayısı | 375 sayılı KHK m.1 |
| Kıdem aylığı | yıl başına 20, 25 yıldan sonra 500 gösterge × aylık katsayı | 375 sayılı KHK m.1 |
| Yan ödeme | puan × yan ödeme katsayısı | Yan ödeme (I) sayılı cetvel |
| Özel hizmet tazminatı | oran × en yüksek Devlet memuru aylığı | 657 m.152 ve 2006/10344 sayılı karar |
| Ek ödeme | oran × en yüksek Devlet memuru aylığı | 375 sayılı KHK ek m.9 |
| İlave ödeme | 15.965 × aylık katsayı | 375 sayılı KHK ek m.40 |
| Aile yardımı | eş için gösterge × aylık katsayı | 657 sayılı Kanun m.202 |
| Çocuk yardımı | 0-6 yaş 500, üstü 250 gösterge × aylık katsayı | 657 sayılı Kanun m.202 |
Unvanı belirleyen iki kalem: ek gösterge ve özel hizmet tazminatı
Aynı derece ve kademede iki memurun maaşını farklılaştıran başlıca iki kalem vardır. Birincisi ek göstergedir: 657 sayılı Kanun'un ek gösterge cetveli her hizmet sınıfı ve unvan için ayrı bir ek gösterge verir ve bu, öğrenim düzeyiyle de değişir. Dört yıllık yükseköğrenim bitiren teknik ve sağlık personeli ile avukat, müdür gibi unvanlar en üst derecede yüksek ek göstergeye ulaşır; lise ya da önlisans mezunu memurun ek göstergesi daha düşüktür.
İkincisi özel hizmet tazminatıdır. Bu, en yüksek Devlet memuru aylığına uygulanan bir orandır ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'ndaki (Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar) cetvellere göre unvana ve dereceye göre değişir. Teknik ve sağlık personelinin oranları genel idare hizmetlerindeki memura göre yüksektir; tabiplerde ise bu oran çok daha yüksektir. Araç her unvan için temsilî bir oran kullanır; bordrondaki satırla karşılaştırıp Gelişmiş bölümünden düzeltebilirsin.
Kesintiler
Bir memur maaşından dört kalem kesilir. Emeklilik primi, 1 Ekim 2008 sonrası memurda (5510) prime esas kazancın %9'u, 2008 öncesi memurda (5434) emekli keseneğine esas aylığın yaklaşık %16'sıdır. Genel sağlık sigortası aynı matrahtan %5 kesilir. Prime esas kazanca aylık, ek gösterge, taban aylık, kıdem aylığı ve özel hizmet tazminatı girer; yan ödeme, ek ödeme ve ilave ödeme girmez.
Gelir vergisi; aylık, ek gösterge, taban, kıdem ve yan ödeme toplamından emeklilik ve genel sağlık primi düşülerek kalan matrah üzerinden, yıl başından biriken kümülatif matraha göre artan oranlı ücret tarifesiyle hesaplanır. Her memura asgari ücretin gelir vergisi ve damga vergisi kadar istisna uygulanır. Özel hizmet tazminatı, ek ödeme ve ilave ödeme gelir vergisine girmez; bunlardan yalnız damga vergisi (binde 7,59) kesilir. Aile ve çocuk yardımından hiçbir kesinti yapılmaz.
Hangi personel bu hesaba girmez?
Emniyet (polis), Türk Silahlı Kuvvetleri, hâkim ve savcılar, din görevlileri gibi özel mevzuata tabi personelin kendi tazminat ve ek ödeme düzenlemeleri vardır; bu genel araç onları tam olarak modellemez. Döner sermayeden ek ödeme alan sağlık personelinin döner sermaye payı da bu hesaba dahil değildir; araç yalnız kadro karşılığı maaşı hesaplar. Bölge tazminatı, nöbet, fazla çalışma ve kişisel kesintiler de hesaba girmez.
Sık sorulan sorular
Araç net maaşı tam tutturur mu?
Gösterge, taban, kıdem, ilave ödeme ve kesinti oranları mevzuattan birebir gelir; bu kalemler bordronla birebir örtüşür. Unvanların ek gösterge ve özel hizmet tazminatı oranları ise öğrenim ve dereceye göre değiştiği için temsilî alınmıştır. Bordronda farklı görürsen Gelişmiş bölümünden ilgili satırı düzeltince net maaş tam tutar.
2008 öncesi ve sonrası memur neden farklı çıkıyor?
1 Ekim 2008'den önce memur olanlar Emekli Sandığı (5434), sonra olanlar SGK (5510) kapsamındadır. Kesinti oranları ve bazı matrah kalemleri farklıdır; bu yüzden aynı unvan ve derecede iki memurun net maaşı emeklilik statüsüne göre değişebilir.
Döner sermaye neden görünmüyor?
Bu araç kadro karşılığı maaşı hesaplar. Sağlık personelinin döner sermaye ek ödemesi performansa ve kuruma göre değiştiği için ayrı bir kalemdir ve maaş bordrosundan ayrı ödenir.