Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokolü

Bu araç anlaşmalı boşanma için iki belgeyi birlikte hazırlar. Birinci sayfa aile mahkemesine verilen dava dilekçesidir; HMK m.119'daki sırayla mahkeme, taraflar, konu, numaralı açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç ve istem bölümlerini içerir. İkinci sayfa eşlerin birlikte imzaladığı anlaşmalı boşanma protokolüdür. Formu bir kez doldurursun; aynı bilgiler iki belgeye de işlenir. Araç ayrıca evliliğin bir yılı doldurup doldurmadığını hesaplar ve eksik protokol maddeleri için uyarı verir.

Anlaşmalı boşanma, eşlerin hem boşanmada hem de boşanmanın sonuçlarında uzlaştığı durumda kullanılır. Velâyet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımından birinde bile anlaşma yoksa dava anlaşmalı yürümez. Böyle bir durumda çekişmeli boşanma dava dilekçesi gerekir.

Anlaşmalı boşanma dilekçesi nasıl hazırlanır?

1. Kişisel bilgilerini yaz. Adın soyadın, T.C. kimlik numaran, tebligat adresin, telefonun ve e-postan dilekçenin taraf satırlarına girer.
2. Dilekçe ve protokol tarihini seç. Bu tarih hem dilekçenin altına hem protokolün son paragrafına yazılır. Bir yıl şartı da bu tarihe göre denetlenir.
3. Aile mahkemesini yaz. "Ankara" yazarsan başlık "ANKARA AİLE MAHKEMESİNE", "Ankara 3. Aile" yazarsan "ANKARA 3. AİLE MAHKEMESİNE" olur.
4. "Dilekçeyi eşimle birlikte veriyoruz" seçeneğine karar ver. Açıksa eşin de davacı olarak yazılır ve dilekçeyi iki eş imzalar. Kapalıysa eşin davalı olarak yazılır, dilekçeyi yalnız sen imzalarsın. Protokolü her iki durumda da iki eş imzalar.
5. Eşinin bilgilerini gir. Eşin adı soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi taraf satırlarında yer alır.
6. Evlilik tarihini gir. Araç bu tarihe 12 ay ekler ve sonucu "Bir yıllık evlilik şartı" satırında "Sağlanıyor" ya da "Sağlanmıyor" olarak gösterir.
7. Müşterek çocukları yaz. Ad ve doğum tarihiyle yaz. Çocuk yoksa alanı boş bırak; velâyet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası alanları formdan ve protokolden çıkar.
8. Protokol maddelerini doldur. Velâyet, kişisel ilişki düzeni, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı, ortak konut ve ev eşyası, yargılama giderleri.
9. Ekleri yaz. Her satıra bir ek. Protokol ekini yazmasan da araç "Taraflarca imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü" ekini listeye kendisi koyar.
10. Uyarıları oku, PDF'i indir. İki sayfayı yazdırıp ıslak imzayla imzalayın.

Hukuki dayanak ve şartlar

Anlaşmalı boşanma TMK m.166/3'te düzenlenir. Kanuna göre evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu durumda boşanma kararı için üç koşul aranır.

Hâkim protokolü olduğu gibi onaylamak zorunda değildir. Gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir. Protokolün son maddesi bunu açıkça yazar: hâkimin yapacağı değişikliklerin taraflarca kabulü hâlinde değişiklikler protokolün parçası sayılır.

Çocuk varsa TMK m.182 devreye girer. Velâyet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Bu yüzden araç, çocuk yazıldığında velâyet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası alanlarından biri boş kalırsa ayrı ayrı uyarı verir.

Bir yıl şartı nasıl hesaplanır?

Araç evlilik tarihine 12 ay ekler ve dilekçe tarihinin bu güne eşit ya da sonra olup olmadığına bakar. Eşitse şart sağlanmış sayılır.

Örnek: Evlilik tarihi 20.10.2025. Bir yıl 20.10.2026 tarihinde dolar. Dilekçe tarihi 14.10.2026 seçilirse sonuç "Sağlanmıyor" çıkar ve uyarıda "bir yıl 20.10.2026 tarihinde dolar" yazar. Dilekçe tarihini 20.10.2026 ya da sonrası yaparsan sonuç "Sağlanıyor" olur.

Ay sonuna denk gelen tarihlerde araç hedef ayın son gününü kullanır. 29.02.2024 tarihli bir evlilikte bir yıl 28.02.2025'te dolmuş sayılır. Tarihlerden biri boşsa sonuç "Tarih girilmedi" olarak görünür.

Bir yılı doldurmamış evlilikte anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Eşler her konuda anlaşsa bile bu durumda dava ancak TMK m.166/1-2 ya da özel boşanma sebeplerine dayanarak açılabilir.

Protokolde hangi maddeler yer alır?

Protokol "ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ" başlığını ve altında mahkemeye sunulmak üzere ibaresini taşır. İki eşin kimlik ve adres satırlarından sonra numaralı maddeler gelir:

• Evlilik ve boşanma iradesi. Evlilik tarihi ve TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma isteği.
• Müşterek çocuklar. Çocuk yoksa "müşterek çocuğu bulunmamaktadır" yazılır.
• Velâyet. Örnek: "Müşterek çocuk Ali'nin velâyeti anneye bırakılacaktır."
• Kişisel ilişki. Gün ve saatleri açık yaz: her ayın 1. ve 3. hafta sonu cumartesi 10.00 ile pazar 18.00 arası, bayramların ikinci günü, yaz tatilinde 15 gün gibi.
• İştirak nafakası. Tutar, artış yöntemi ve kime ödeneceği.
• Yoksulluk nafakası. Talep yoksa "Taraflar birbirinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir" yaz.
• Maddi ve manevi tazminat. Talep yoksa bunu açıkça yaz.
• Mal paylaşımı ve mal rejiminin tasfiyesi. Taşınmaz, araç, banka hesapları, borçlar ve kime kalacağı.
• Ortak konut ve ev eşyası.
• Yargılama giderleri. Varsayılan metin giderlerin ve vekâlet ücretinin taraflar üzerinde bırakılmasıdır.
• İrade beyanı. Protokolün okunarak, anlaşılarak ve özgür iradeyle imzalandığı.

Son paragraf protokolün kaç maddeden oluştuğunu ve üç nüsha olarak düzenlendiğini yazar. Altında iki eşin imza yeri bulunur.

Boş bıraktığın bir madde belgede noktalı kalır. Araç bu yüzden talep edilmeyen hakları "talep edilmemektedir" diye açıkça yazmanı önerir. Noktalı ya da belirsiz bir madde duruşmada yeni bir pazarlık konusu olur.

Muhatap ve teslim

Yetkili mahkeme TMK m.168'e göre eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerde dava asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Dilekçe adliyedeki tevzi bürosuna elden verilir ya da e-imzayla UYAP Vatandaş Portal üzerinden gönderilir. Dava açılırken başvurma harcı, peşin karar harcı ve gider avansı yatırılır. Güncel tutarı adliye veznesinden ya da UYAP'tan öğren; araç tutar yazmaz.

HMK m.118 gereği dilekçe ve eklerin davalı sayısı kadar örneği de verilir. Birlikte başvuruda iki eş davacıdır; tek eşin açtığı davada diğer eş davalıdır ve ona tebligat gider.

Gerekli ekler

• Taraflarca imzalanmış anlaşmalı boşanma protokolü (araç otomatik ekler)
• Nüfus aile kayıt örneği
• Kimlik fotokopileri
• Dilekçe ve protokolün davalı sayısı kadar örneği
• Varsa taşınmaz ve araç kayıtları (mal paylaşımı maddesini desteklemek için)

Örnek dilekçe metni

Aşağıdaki metin araçtan örnek değerlerle alınmıştır (birlikte başvuru kapalı).

ANKARA 3. AİLE MAHKEMESİNE Davacı: Ayşe Yılmaz · Davalı: Mehmet Yılmaz Konu: Tarafların TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı olarak boşanmalarına ve protokolün onaylanmasına karar verilmesi talebidir. 1- Taraflar 12.06.2021 tarihinde evlenmiş olup evlilikleri dava tarihi itibarıyla en az bir yıl sürmüştür. Nüfus kayıt örneği ektedir. 2- Tarafların bu evlilikten doğan müşterek çocuk(lar)ı: Ali Yılmaz (03.04.2022). 3- Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri taraflardan beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmıştır. Taraflar boşanma konusunda ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hakkında özgür iradeleriyle anlaşmışlardır. 4- Velâyet, kişisel ilişki, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, tazminat, mal paylaşımı ve yargılama giderlerine ilişkin düzenlemeler, tarafların birlikte imzaladıkları ve dilekçe ekinde sunulan anlaşmalı boşanma protokolünde yer almaktadır. 5- Taraflar duruşmada bizzat hazır bulunarak boşanma iradelerini ve protokolü kabul ettiklerini mahkeme huzurunda beyan edeceklerdir. Hukuki sebepler: TMK m.166/3, m.168, m.182, m.184; HMK ve ilgili mevzuat. Sonuç ve istem: Yukarıda açıklanan nedenlerle; tarafların TMK m.166/3 uyarınca BOŞANMALARINA, ekte sunulan anlaşmalı boşanma protokolünün aynen onaylanarak hükme geçirilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Sık yapılan hatalar

• Bir yıl dolmadan dilekçe vermek. Araçtaki sonuç "Sağlanmıyor" ise tarihi bekle.
• Kişisel ilişkiyi "makul ölçüde" diye yazmak. Gün, saat, bayram ve tatil düzenini açıkça yaz; araç da bunu ister.
• İştirak nafakasını boş bırakmak. Çocuk varsa velâyet kendisine verilmeyen eşin katkı yükümlülüğü kanundan doğar (TMK m.182).
• Talep edilmeyen hakları hiç yazmamak. "Talep edilmemektedir" ibaresi sonradan çıkabilecek tartışmayı önler.
• Protokolü yalnız bir eşin imzalaması. Protokol her durumda iki eşin imzasıyla geçerlidir.
• Mal paylaşımını genel ifadeyle geçmek. Hangi taşınmazın, aracın ya da hesabın kime kalacağını ve mal rejimi alacağı talebi olup olmadığını yaz.
• Duruşmaya vekille yetinmek. Kanun eşlerin bizzat dinlenmesini ister.

Sonrası

Mahkeme duruşma günü verir. Duruşmada hâkim iki eşi ayrı ayrı dinler ve protokolü okur. İradenin serbestçe açıklandığına ve anlaşmanın uygun olduğuna kanaat getirirse boşanmaya karar verir. Hâkim protokolde değişiklik önerirse taraflar kabul ettiğinde karar yine verilir; kabul edilmezse anlaşmalı boşanma kararı çıkmaz.

Eşlerden biri duruşmada anlaşmadan vazgeçerse dava anlaşmalı yürüyemez. Bu durumda davacı, iddiasını çekişmeli boşanma sebeplerine göre sürdürmek zorunda kalabilir. Kararın kesinleşmesi ve nüfusa işlenmesi gibi sonraki adımlar için mahkeme kalemine başvur. Durumuna özel sorular için baroya ya da adli yardım bürosuna danış; giderleri karşılayamıyorsan adli yardım dilekçesi hazırlayabilirsin.

Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Sıkça sorulan sorular

Anlaşmalı boşanma için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?

Evlilik dava tarihinde en az bir yıl sürmüş olmalıdır (TMK m.166/3). Araç evlilik tarihine 12 ay ekler ve dilekçe tarihini bu günle karşılaştırır. Dilekçe tarihi o güne eşit ya da sonra ise şart sağlanır.

Dilekçeyi eşimle birlikte mi vermeliyim?

İki yol da mümkündür. Birlikte verirseniz ikiniz de davacı olursunuz ve dilekçeyi ikiniz imzalarsınız. Tek başına verirsen eşin davalı olur ve davayı kabul etmesi gerekir. Protokolü her iki durumda da iki eş imzalar.

Protokolü hâkim değiştirebilir mi?

Evet. Hâkim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir (TMK m.166/3). Velâyet, nafaka ve mal paylaşımı gibi fer'î sonuçlara ilişkin anlaşmalar hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz (TMK m.184/5).

Duruşmaya avukatım tek başına gidebilir mi?

Hayır. Kanun hâkimin tarafları bizzat dinlemesini şart koşar. Her iki eş duruşmada hazır bulunmalıdır.

Hangi mahkemeye başvurmalıyım?

Eşlerden birinin yerleşim yeri ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer aile mahkemesine (TMK m.168). Aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesine başvurulur.

Çocuğumuz yoksa protokol nasıl olur?

Müşterek çocuklar alanını boş bırak. Protokolde "müşterek çocuğu bulunmamaktadır" yazar ve velâyet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası maddeleri çıkar. Kalan maddeler yoksulluk nafakası, tazminat, mal paylaşımı, konut ve yargılama giderleridir.

Nafaka ya da tazminat istemiyorsak ne yazmalıyız?

Alanı boş bırakma; "Taraflar birbirinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir" gibi açık bir cümle yaz. Boş alan belgede noktalı kalır ve duruşmada soru işareti doğurur.

Dava açarken ne kadar harç ödenir?

Başvurma harcı, peşin karar harcı ve gider avansı yatırılır. Tutarlar her yıl değiştiği için araç rakam vermez. Güncel tutarı adliye veznesinden ya da UYAP'tan öğren.

Eşim duruşmada vazgeçerse ne olur?

Anlaşmalı boşanmanın şartı eşlerin duruşmadaki ortak iradesidir. Eşlerden biri vazgeçerse anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Davanın nasıl sürdürüleceği için baroya ya da adli yardım bürosuna danış.