PSU Güç Kaynağı Watt Hesaplama

PSU güç kaynağı watt hesaplama aracı, bilgisayarının bileşenlerini (işlemci, ekran kartı, anakart, RAM, SSD, HDD, fan ve diğer cihazlar) toplayıp tahmini tepe yükü bulur, bir güvenlik payı ekler ve sonucu bir üst standart PSU gücüne yuvarlar. Seçtiğin 80 PLUS verim sınıfına göre prizden çekilen gücü ve PSU'da ısıya dönüşen kaybı da gösterir. Araca ürün veritabanı koymadım: işlemci ve ekran kartı güçlerini üreticinin sayfasından kendin girersin, böylece hiçbir model eksik ya da eski kalmaz.

PSU watt değeri ne anlama gelir?

Güç kaynağının etiketindeki watt (ör. 650 W) sürekli verebileceği en yüksek DC güçtür, yani bir kapasitedir. Bilgisayar her an bu gücü çekmez. 850 W'lık bir kaynak takılı sistem oyun sırasında 300 W çekiyorsa, prizden yaklaşık 300 ÷ 0,90 ≈ 330 W çeker. Faturayı sistemin gerçekte çektiği güç belirler, bu yüzden büyük PSU almak faturayı büyütmez. Tüketimin TL karşılığı için elektrik faturası aracını kullanabilirsin.

PSU nasıl hesaplanır?

Tepe yük       = CPU + GPU + anakart + RAM + SSD + HDD + fan + diğer
Hız aşırtma    = CPU ve GPU × 1,10 (hafif) veya × 1,20 (yüksek)
Paylı ihtiyaç  = tepe yük × (1 + güvenlik payı)
Önerilen PSU   = paylı ihtiyacın bir üstündeki standart güç
Prizden çekilen = tepe yük ÷ verim

Bileşen başı varsayılan değerler tipik tepe tüketimlerdir: RAM modülü 5 W, SSD 7 W, 3,5" HDD 10 W, kasa fanı 3 W. Standart PSU güçlerini 400, 450, 500, 550, 600, 650, 700, 750, 850, 1000, 1200, 1300 ve 1600 W olarak aldım.

Adım adım: orta seviye oyun bilgisayarı

Aracın varsayılan örneği: 125 W işlemci, 220 W ekran kartı, 50 W anakart, 2 RAM, 1 SSD, 3 fan, 15 W USB/RGB.

1. Tepe yük: 125 + 220 + 50 + 10 + 7 + 9 + 15 = 436 W.
2. %30 payla: 436 × 1,30 = 566,8 W.
3. Bir üst standart güç: 600 W.
4. 600 W'lık 80 PLUS Gold kaynakta yük oranı %72,7, verim yaklaşık %90,6; prizden tepe anda yaklaşık 481 W çekilir.

Örnek sistemler

Ofis PC: 65 W CPU, dahili grafik, 1 SSD + 1 HDD   → 148 W yük → 400 W
Oyun PC: 125 W CPU + 220 W GPU                     → 436 W yük → 600 W
Üst seviye: 253 W CPU + 450 W GPU, 2 SSD, 6 fan     → 825 W yük → 1200 W

Üst seviye örnekte %30 payla 1.072,5 W çıkar; 1000 W kaynak bunu karşılamaz, araç 1200 W önerir. %25 payla hesaplarsan (1.031 W) yine 1200 W gerekir; yine de çok kaliteli bir 1000 W ATX 3.1 kaynak üreticinin önerdiği sınırda kalabilir. Böyle sınırda kalan durumlarda ekran kartı üreticisinin önerisini esas al.

Ekran kartına göre önerilen PSU

Anakart 50 W, 2 RAM, 1 SSD, 3 fan, 15 W diğer ve %30 pay sabit tutulduğunda araç şu sonuçları verir (80 PLUS Gold):

PSU kararını en çok ekran kartının gücü belirler. CPU ve GPU dışındaki bileşenler toplamda genellikle 80-100 W civarında kalır.

Hız aşırtmanın etkisi

253 W işlemci ve 450 W ekran kartı, 4 RAM, 2 SSD, 6 fan ve 30 W diğer cihazla kurulan bir sistemde tepe yük 835 W, önerilen PSU 1200 W'tır. Aynı sisteme yüksek hız aşırtma uygularsan araç CPU ve GPU gücünü %20 artırır; tepe yük 975,6 W'a, payla ihtiyaç 1.268,3 W'a çıkar ve araç 1300 W önerir. Hız aşırtma yapacaksan PSU'yu baştan buna göre seç; sonradan kaynak değiştirmek daha pahalıya gelir.

Bir NAS veya ev sunucusu

65 W işlemci, dahili grafik, 1 SSD, 6 adet 3,5" HDD ve 2 fanlı bir depolama sunucusunda tepe yük 213 W, önerilen PSU 400 W'tır. Diskler açılış anında kısa süre daha fazla güç çeker (disk başına 20-25 W); bu yüzden çok diskli sistemlerde payı %30'un altına indirme. Disklerin kapasite planı için RAID hesabını ayrıca yapabilirsin.

İşlemci ve ekran kartı gücü nereden bulunur?

• İşlemci: Intel'de "Maximum Turbo Power" (PL2/MTP), AMD'de PPT değeri tepe gücü verir. Yalnızca TDP'yi biliyorsan onu gir, ama güncel işlemcilerin kısa süre TDP'nin üzerine çıktığını hesaba kat.
• Ekran kartı: Üreticinin "Total Board Power" (TBP) ya da "Total Graphics Power" (TGP) değeri. Fabrika hız aşırtmalı kartlarda bu değer referans modelden yüksek olabilir.

Güvenlik payı neden gerekli?

• Anlık güç sıçramaları: Güncel ekran kartları milisaniyeler içinde ortalama güçlerinin çok üstüne çıkabilir. ATX 3.x kaynaklar bu sıçramalara göre tasarlanır.
• Verimli çalışma bölgesi: PSU'lar en verimli %40-70 yük aralığında çalışır ve bu aralıkta daha sessiz, daha serin kalır.
• Yaşlanma ve yükseltme: Kondansatörler yıllar içinde yaşlanır. İleride daha güçlü ekran kartı takma ihtimali de pay bırakmanı gerektirir.

Çoğu sistem için %25-40 pay makul. Araçta payı %0-100 arasında değiştirebilirsin.

80 PLUS verim sınıfları

80 PLUS sertifikası, 230 V şebekede belirli yük noktalarında asgari verimi garanti eder. Araç %20, %50 ve %100 yükteki değerler arasında doğrusal tahmin yapar:

80 PLUS            %82 / %85 / %82
80 PLUS Bronze     %85 / %88 / %85
80 PLUS Silver     %87 / %90 / %87
80 PLUS Gold       %90 / %92 / %89
80 PLUS Platinum   %92 / %94 / %90
80 PLUS Titanium   %94 / %96 / %94

Verim sınıfı önerilen watt'ı etkilemez. Etkilediği şey prizden çekilen güç ve ısıya dönüşen kayıptır.

Güvenlik payı sonucu nasıl değiştirir?

Orta seviye örnekte (436 W tepe yük) payı değiştirince:

Pay bırakmadan 450 W kaynak seçersen kaynak tepe anda neredeyse tam yükte çalışır ve ekran kartının anlık sıçramalarında kapanabilir. %30-50 pay, kaynağı daha sessiz ve verimli bölgede tutar.

Verim sınıfı ne kadar fark eder?

Aynı 436 W yük ve 600 W kaynakta Bronze sınıfta prizden yaklaşık 503,2 W çekilir ve 67,2 W ısıya dönüşür; Gold'da bu değerler 481 W ve 45 W, Titanium'da 458,5 W ve 22,5 W'tır. Bronze ile Titanium arasındaki yaklaşık 44,7 W fark, sistem günde 4 saat tepe yükte çalışırsa yılda yaklaşık 65,3 kWh eder. Bu da konut tarifesinin düşük kademesinde yaklaşık 230 TL, yüksek kademesinde yaklaşık 346 TL demektir. Daha verimli kaynakta çoğu zaman en çok hissettiğin fark, daha az ısı ve daha sessiz çalışma olur.

PSU gücü hesabında sık yapılan hatalar

• PSU etiketini tüketim sanmak ve büyük kaynağın faturayı artıracağını düşünmek.
• Ekran kartı üreticisinin önerdiği PSU gücünü yok saymak.
• Yalnızca watt'a bakıp konnektörleri (12V-2x6, 8 pin PCIe) ve kaliteyi göz ardı etmek.
• Ucuz, sertifikasız kaynağın etiketteki gücü sürekli verebileceğine güvenmek.

Sıkça sorulan sorular

Bilgisayarım için kaç watt PSU yeterli?

Bileşenlerin tepe güçlerini topla, %30 civarında pay ekle ve bir üst standart güce yuvarla. Dahili grafikli ofis bilgisayarları için 400 W bile fazlasıyla yeter; orta seviye oyun sistemleri genellikle 600-750 W ister.

650 W PSU günde kaç TL elektrik harcar?

Harcamayı sistemin çektiği güç belirler; etiketteki watt burada belirleyici olmaz. Sistem ortalama 250 W çekiyor ve günde 5 saat açıksa günlük tüketim 1,25 kWh'tir. TL karşılığını elektrik faturası aracıyla güncel tarifeyle hesaplayabilirsin.

Gereğinden büyük PSU almak zararlı mı?

Zararı yok, ama çok düşük yükte verim biraz düşer ve gereksiz yere para harcamış olursun. Önerilenin bir iki kademe üstü genellikle sessizlik ve yükseltme payı için yeterlidir.

Hız aşırtma (overclock) yapınca ne kadar pay eklemeliyim?

Araç hafif hız aşırtmada CPU ve GPU gücünü %10, yüksekte %20 artırır. Gerilim artırılan ağır aşırtmalarda gerçek artış daha fazla olabilir.

UPS seçerken PSU gücü mü esas alınır?

Hayır. UPS için sistemin prizden çektiği güç (bu araçtaki "prizden çekilen" değer) ile monitör, modem gibi diğer cihazlar toplanır. Bunun için UPS yedekleme süresi aracını kullan.

İlgili araçlar

Kesintisiz güç kaynağı süresi için UPS yedekleme süresi, elektrik maliyeti için elektrik faturası, depolama planı için RAID kapasite araçlarına bakabilirsin.

PSU hesaplama aracını nasıl kullanırım?

İşlemci ve ekran kartının güç değerlerini gir, RAM, SSD, HDD ve fan sayılarını ayarla. Hız aşırtma seçeneğini, güvenlik payını ve PSU'nun 80 PLUS sınıfını seç. Sonuçta önerilen PSU gücü, tepe yük, paylı ihtiyaç, yük oranı, prizden çekilen güç ve bileşen bazında güç dağılımı tablosu görünür.