Kredili Mevduat Hesabı (KMH) Hesaplama

Kredili mevduat hesabı (KMH) nedir?

Kredili mevduat hesabı, çoğu kişinin "ek hesap" diye bildiği, vadesiz hesabına bağlı kısa vadeli bir kredi limitidir. Maaşının yattığı hesapta para bittiğinde bile ödeme yapabilmeni, çek ya da otomatik ödeme talimatının karşılıksız kalmamasını sağlar. Limit, bankanın senin için belirlediği bir tavan; ne kadarını kullanacağına sen karar verirsin. Hesabın artıda olduğu sürece bir şey ödemezsin. Bakiye sıfırın altına indiği anda eksiye düştüğün tutar bankadan alınmış bir borca dönüşür ve faiz işlemeye başlar.

KMH'yi diğer kredilerden ayıran üç özellik var. Önce, taksit planı yok; borç, hesaba para yatırdığın anda kendiliğinden kapanır. Faiz de yalnızca eksi bakiyenin bulunduğu günler için işler. Kullanım ise esnek: bugün 3.000 ₺ eksiye düşüp haftaya kapatabilir ya da aylarca eksi bakiyeyle yaşayabilirsin. Bu esneklik rahatlık sağlar ama KMH'nin en büyük tuzağı da budur. Taksit takvimi olmadığı için borç gözünden kaçabilir ve fark etmeden pahalı bir finansmanı kullanmaya devam edebilirsin.

KMH faizi nasıl hesaplanır?

Bankalar KMH faizini aylık oran olarak ilan eder. Ay içinde eksiye düşmediğin günler de olacağı için hesaplayıcı oranı kullandığın gün sayısına göre orantılar. Ay 30 gün kabul edilir; yani 15 gün eksideysen aylık oranın yarısı kadar faiz ödersin.

Faiz = Kullanılan tutar × Aylık faiz × (Gün / 30)

Buradaki "kullanılan tutar", eksiye düştüğün tutarın kendisidir. Limitin 50.000 ₺ olsa da yalnızca 4.000 ₺ eksideysen faiz 4.000 ₺ üzerinden işler. Aylık faiz alanına yüzde cinsinden yazılır; yüzde 4 için 4 yazarsın, formülde 0,04 olarak kullanılır.

Faizin üzerine eklenen KKDF ve BSMV

Kredi maliyeti faizle bitmez. Hesaplayıcı faiz tutarının üzerine KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) ve BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ekler; ikisini de faiz tutarı üzerinden yüzde 15 olarak uygular. Yani her 100 ₺ faize 30 ₺ vergi biner ve gerçek maliyet faizin 1,30 katına çıkar. Vergi oranları ürün türüne ve döneme göre değişebildiği için bankanın kesin dökümüyle araç sonucu arasında küçük farklar oluşabilir.

KKDF = Faiz × 0,15
BSMV = Faiz × 0,15
Toplam maliyet = Faiz + KKDF + BSMV
Toplam borç = Kullanılan tutar + Toplam maliyet

Neden günlük hesap önemlidir?

Aylık oran ilk bakışta küçük görünür. Ama KMH çoğu zaman kısa süre için kullanıldığından asıl belirleyici gün sayısıdır. Maaş gününden iki gün önce eksiye düşüp maaş yattığında hesabı kapatmak, aynı tutarı bir ay taşımaktan on beş kat daha ucuzdur. Hesaplayıcıda gün alanını değiştirerek bu farkı doğrudan görebilirsin. Eksi bakiyenin her ek günü, belli bir tutar için sabit bir günlük maliyet getirir; bu yüzden "bir gün daha beklesem ne olur" sorusunun cevabı çoğu zaman sandığından pahalıya çıkar.

Örnek KMH faizi hesabı (varsayımsal oran)

Aşağıdaki oran yalnızca örnek ve güncel bir banka oranını temsil etmiyor. Hesabın 10.000 ₺ eksiye düşmüş, varsayımsal aylık faiz oranı da yüzde 4 olsun. Eksiyi 30 gün taşırsan faiz 10.000 × 0,04 = 400 ₺ olur. KKDF 60 ₺, BSMV 60 ₺ eklenince toplam maliyet 520 ₺'ye çıkar ve ay sonunda bankaya 10.520 ₺ borçlu olursun.

Faiz   = 10.000 × 0,04 × (30 / 30) = 400,00 ₺
KKDF   = 400 × 0,15 = 60,00 ₺
BSMV   = 400 × 0,15 = 60,00 ₺
Toplam maliyet = 520,00 ₺
Toplam borç    = 10.520,00 ₺

Aynı eksiyi yalnızca 12 gün kullansaydın faiz 10.000 × 0,04 × 12 / 30 = 160 ₺, KKDF ve BSMV 24'er ₺, toplam maliyet 208 ₺ olurdu. Tutarı 5.000 ₺'ye, süreyi 10 güne indirirsen faiz yaklaşık 66,67 ₺, vergilerle toplam maliyet yaklaşık 86,67 ₺ çıkar. Bu üç senaryoda maliyet tutarla ve gün sayısıyla doğrusal artıyor: tutarı ya da süreyi yarıya indirmek maliyeti de yarıya indirir.

KMH ne zaman mantıklı, ne zaman değil?

KMH, kısa süreli ve geri ödeme tarihi belli ihtiyaçlar için tasarlanmış bir ürün. Maaşının birkaç gün gecikeceğini biliyorsan ya da bir faturayla maaş günü arasındaki boşluğu kapatmak istiyorsan makul bir araçtır. Sürekli eksi bakiyeyle yaşamak ise genellikle pahalı bir finansman biçimi. Bankalar KMH oranını çoğu kez aynı bankanın ihtiyaç kredisi oranının üzerinde belirler. Eksi bakiyenin kalıcı hale geldiğini fark edersen, borcu taksitli ve daha düşük maliyetli bir yapıya taşımanın toplam maliyetini ihtiyaç kredisi hesaplayıcısıyla karşılaştır.

Karşılaştırırken yalnızca aylık oranlara bakma. Taksitli kredide tutarın tamamını ilk gün bir anda çekmiş olursun ve faiz anapara azaldıkça düşer; KMH'de ise yalnızca ihtiyaç duyduğun tutar ve gün kadar ödersin. Eksiye çok kısa süre düşüyorsan KMH daha ucuz kalabilir; uzun süre taşıyorsan genellikle taksitli kredi öne geçer. Hangisinin kazandığı bankanın o günkü oranlarına bağlı. En sağlıklı yol, iki aracı aynı varsayımlarla çalıştırıp toplam maliyeti karşılaştırmak.

KMH kullanımında sık yapılan hatalar

• Limiti borç sanmak. Faiz limit üzerinden işlemez, fiilen eksi olan bakiye üzerinden işler.
• Aylık oranı yıllıkmış gibi okumak. Banka ilanındaki oranın aylık mı yıllık mı olduğunu mutlaka kontrol et; hesaplayıcı aylık oran bekler.
• Vergileri unutmak. Ekrandaki faiz tutarı gerçek maliyetin yalnızca bir kısmı; KKDF ve BSMV'yi eklemeden karar verme.
• Gün sayısını fazla ya da eksik yazmak. Eksi bakiyenin başladığı günden hesabın artıya geçtiği güne kadar saymak gerekir.
• Eksi bakiyeyi "geçici" sanıp aylarca taşımak. Taksit takvimi olmadığı için bu durum fark edilmeden pahalı hale gelebilir.
• Hesap ekstresindeki tahsilat zamanını kaçırmak. Faiz çoğu bankada belirli dönemlerde hesaptan tahsil edilir ve bu tahsilat da bakiyeyi yeniden eksiye çekebilir.

Sık sorulan sorular

KMH faizi her gün mü işler?

Faiz, hesabın eksi bakiyede kaldığı her gün için işler ve günlük bazda hesaplanır; tahsilat ise bankanın sözleşmesindeki dönemlerde yapılır. Hesaplayıcı aylık oranı 30'a bölerek günlük orana çevirir.

KMH için güncel oranı nereden öğrenirim?

Bankanın internet sitesindeki ürün ve oran sayfasından, mobil uygulamadan ya da sözleşmenden öğrenebilirsin. Yasal üst sınırlarla ilgili düzenlemeler için TCMB ve BDDK duyurularını izle. Bu sayfada belirli bir oran yazmıyoruz, çünkü oranlar sık değişiyor.

Hesap artıya geçince faiz hemen durur mu?

Eksi bakiye kapandığı anda yeni günler için faiz işlemez. Daha önce işlemiş faiz ise hesaba yansıtılana kadar borç olarak durur ve sözleşmedeki tahsilat tarihinde hesaptan çekilir; bu tahsilat bakiyeyi yeniden eksiye çevirebilir.

KMH'yi kullanmazsam bir bedel öder miyim?

Kullanılmayan limit için faiz işlemez, ama bazı bankalar limit tahsisi ya da yenilemesi için ücret alabilir. Bu bilgi tarifelerde yer alır; kesin durum için bankanın ücret tarifesine bak.

Faiz vergileri neden eklenir?

Banka kredilerinde faiz tutarı üzerinden KKDF ve BSMV hesaplanır ve borçluya yansıtılır. Hesaplayıcı ikisini yüzde 15 olarak uygular; bankanın uygulaması bundan farklıysa gerçek tutar değişebilir.

Hesaplayıcıyı nasıl kullanmalıyım?

Üç alanı doldurman yeterli. "Kullanılan tutar" alanına eksiye düştüğün parayı, "Aylık faiz" alanına bankanın o gün ilan ettiği aylık oranı (yüzde cinsinden), "Kullanım süresi" alanına da eksi bakiyeyi taşıyacağın gün sayısını yaz. Sonuçta faizi, KKDF'yi, BSMV'yi, toplam maliyeti ve ay sonunda bankaya borçlu olacağın toplam tutarı görürsün. Oranı bilmiyorsan bankanın uygulamasından ya da müşteri hizmetlerinden öğren; aracın varsayılan değeri yalnızca bir örnek. Birkaç farklı gün sayısı deneyerek eksiyi kaç günde kapatırsan ne kadar tasarruf edeceğini karşılaştırabilirsin.

Sonuç, bir bankanın sana sunduğu bağlayıcı bir teklif sayılmaz; ilanlardaki oran ve vergi uygulamasına göre küçük sapmalar gösterebilir. Kesin tutarı görmek için hesap ekstreni ve bankanın ücret ve faiz tarifesini esas al.

KMH'yi kısa süreli kullanmanın önemi

Doğru kullanıldığında KMH, acil nakit ihtiyacında işe yarayan kısa süreli bir araçtır. Kalıcı bir finansman kaynağı gibi kullanıldığında ise maliyeti hızla yükselir. Maliyeti üç şey belirler: tutar, aylık oran ve gün sayısı. Bunları bilerek hareket edersen hangi ürünün sana uygun olduğuna daha rahat karar verirsin. Çoğu durumda yapabileceğin en etkili tasarruf, eksi bakiyeyi mümkün olan en kısa sürede kapatmak.

Kaynaklar

• Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, kredili mevduat hesabı ve kredi kartı azami faiz oranları duyuruları (tcmb.gov.tr).
• Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, finansal tüketicilerden alınacak ücretler (bddk.org.tr).
• 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu, BSMV (mevzuat.gov.tr).