- Memur için özürsüz 1-2 gün göreve gelmemek aylıktan kesme, kesintisiz 3-9 gün kademe ilerlemesinin durdurulması, bir yılda toplam 20 gün devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektirir (657 s.K. m.125).
- İzinsiz veya kabul edilen mazereti olmadan görevin kesintisiz 10 gün terk edilmesi hâlinde memur çekilmiş sayılır (657 s.K. m.94).
- Savunması alınmadan disiplin cezası verilemez; savunma için en az 7 gün süre tanınır (657 s.K. m.130).
- İşçide ardı ardına iki iş günü, bir ayda iki defa tatil sonrası iş günü ya da bir ayda üç iş günü devamsızlık haklı fesih sebebidir (4857 s.K. m.25/II-g).
- Tutanağı durumu bizzat gören en az iki görevli imzalar; araç üçüncü imzaya da yer açar.
Bu araç, bir personelin izinsiz ve mazeretsiz olarak göreve gelmediği günü ya da günleri tutanak düzeninde yazar. Kurum ve birim başlığı, tutanak adı, numara, personel ve devamsızlık satırları, tespit metni ve yan yana imza alanları tek sayfada çıkar. Personelin statüsünü "Devlet memuru (657)" ya da "İşçi (4857)" olarak seçtiğinde sonuç kutusundaki uyarılar o statünün hukuki sonuçlarına göre değişir.
Tutanak bir ceza değildir, bir tespittir. Disiplin amirinin ya da işverenin sonradan vereceği kararın dayanağı olur. Bu yüzden ne zaman, kim tarafından, hangi kontrolle tutulduğu açık yazılmalıdır. Okul müdürlüğü, hastane, belediye birimi, fabrika ya da şantiye fark etmez; personel mesai başlangıcında gelmemiş ve izni, raporu ya da bildirilmiş bir mazereti yoksa bu tutanak gerekir.

Göreve gelmeme tutanağı nasıl hazırlanır?
- Kurum adı ve Birim alanlarını doldur. Örnek: "Atatürk Ortaokulu Müdürlüğü", birim "Matematik Zümresi". İkisi tutanağın üst başlığına basılır.
- Personelin statüsü alanında memur ya da işçi seçimini yap. Sözleşmeli personel gibi başka bir statü varsa kendi mevzuatına bakman gerekir; araç yalnız 657 ve 4857 sonuçlarını gösterir.
- Tutanak tarihi ve Tutanak saati alanlarını gir. Tarih alanı bugünle dolu gelir. Saat yazılırsa metne "(saat 10.15)" biçiminde eklenir; mesai başlangıcından sonra yapılan kontrolü gösterdiği için saati boş bırakma.
- Tutanak numarası isteğe bağlıdır. Kurumunda evrak kayıt sistemi varsa o numarayı yaz.
- Personelin adı soyadı ve Personelin unvanı alanlarını doldur. Tutanakta "Ayşe Yılmaz (Öğretmen)" biçiminde görünür.
- Göreve gelinmeyen ilk gün ve Kesintisiz gelinmeyen gün alanlarını gir. Gün sayısı 1 ile 365 arasında olabilir.
- Ulaşma girişimi alanına personele nasıl ulaşmaya çalıştığını yaz. Örnek: "Saat 09.30'da cep telefonundan arandı, ulaşılamadı."
- 1. imzalayan ve 2. imzalayan alanlarına ad soyad ve unvanı yaz. Üçüncü imza isteğe bağlıdır.
- Gerekirse Ek açıklama ekle, sonra belgeyi PDF olarak indirip imzalat.
Araç tarih aralığını nasıl yazar?
Gün sayısı 1 ise tutanak "12.10.2026 tarihinde mesai başlangıcından itibaren görevine gelmemiştir" der. Gün sayısı 1'den büyükse araç bitiş gününü ilk güne gün sayısının bir eksiğini ekleyerek bulur ve "12.10.2026 – 14.10.2026 tarihleri arasında (3 gün)" biçiminde yazar. Hesap takvim günüyledir. Araya hafta sonu ya da resmî tatil giriyorsa bu aralık gerçek devamsızlık günlerini doğru göstermez. Örneğin cuma günü başlayan iki günlük devamsızlıkta araç cumartesiyi bitiş günü yapar.
Bu nedenle her devamsızlık günü için ayrı tutanak tutmak en temiz yoldur. Bu, kanunun açıkça yazdığı bir şart değil, uygulamada önerilen bir alışkanlıktır; ama 657 m.94'teki 10 günlük kesintisiz terk süresi ve 4857 m.25'teki iş günü sayımları ancak gün gün belgelenmiş kayıtla sağlıklı kurulur. Araç da gün sayısı alanının altında bunu hatırlatır.
Hukuki dayanak ve sonuçları
Tutanağın kendisi için ayrı bir kanun maddesi yoktur. Önemi, sonradan uygulanacak hükümlerin olgusunu belgelemesinden gelir.
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Memur, özürsüz 1 veya 2 gün gelmedi | Aylıktan kesme | 657 s.K. m.125/C-b |
| Memur, özürsüz kesintisiz 3-9 gün gelmedi | Kademe ilerlemesinin durdurulması | 657 s.K. m.125/D-b |
| Memur, bir yılda toplam 20 gün özürsüz gelmedi | Devlet memurluğundan çıkarma | 657 s.K. m.125/E-d |
| Memur, izinsiz ve mazeretsiz kesintisiz 10 gün görevi terk etti | Çekilmiş sayılma | 657 s.K. m.94 |
| İşçi, ardı ardına 2 iş günü, bir ayda 2 defa tatil sonrası iş günü ya da bir ayda 3 iş günü gelmedi | İşverenin haklı nedenle derhâl fesih hakkı | 4857 s.K. m.25/II-g |
Tablodaki sayılar birbirinden farklı işler. 657 m.125'te "kesintisiz 3-9 gün" ile "bir yılda toplam 20 gün" ayrı ölçütlerdir; ilki art arda günleri, ikincisi yıl içindeki tüm devamsızlıkların toplamını sayar. 657 m.94'teki çekilmiş sayılma bir disiplin cezası değil, memurluğun sona ermesine bağlanan ayrı bir sonuçtur. İşçide ise sayım iş günü üzerinden yapılır; tatil günleri devamsızlık sayılmaz.
Savunma ve sonraki adımlar
Memur için 657 m.130 açıktır: savunması alınmadan disiplin cezası verilemez ve savunma için 7 günden az süre verilemez. Tutanak bu yüzden sürecin ilk halkasıdır; ardından disiplin amiri personelden yazılı savunma ister. Personelin savunmasını hazırlaması için disiplin soruşturması savunma dilekçesi aracını kullanabilir.
İşçi için araç "Her gün için ayrı tutanak tutun ve işçiden yazılı savunma isteyin" uyarısını verir. Personel geç geldiyse ya da mesai içinde görev yerinden ayrıldıysa bu tutanak yerine göreve geç gelme tutanağı daha uygundur. Personel tutanağın tebliğini imzalamaktan kaçınırsa imzadan imtina tutanağı düzenlenir.
- Adım 1
Kontrol
Mesai başlangıcında personelin gelmediği, izin ve rapor kaydı olmadığı görülür.
- Adım 2
Ulaşma girişimi
Telefonla ya da yazılı olarak personele ulaşılmaya çalışılır, saat not edilir.
- Adım 3
Tutanak
Durumu gören en az iki görevli tutanağı imzalar.
- Adım 4
Disiplin amirine sunma
Tutanağın bir örneği disiplin amirine verilir, özlük dosyasına konur.
- Adım 5
Savunma
Memura en az 7 gün savunma süresi verilir (657 m.130).
Tutanağın teslimi ve saklanması
Araç, tutanağın bir örneğinin disiplin amirine sunulacağını ve personelin özlük dosyasına konacağını hatırlatır. Okulda disiplin amiri genellikle okul müdürüdür; başka kurumlarda kurumun disiplin amirleri yönetmeliğine bakılır. İşyerinde tutanak insan kaynakları birimine verilir. Tutanağın aslını imzalı hâliyle sakla, taranmış kopyası ancak aslının yerine geçmez.
Devamsızlık günler sürüyorsa her günün tutanağını ayrı numarayla dosyala. Personel dönüp rapor ya da mazeret belgesi sunarsa bu belgeyi de aynı dosyaya koy; mazeretin kabul edilip edilmeyeceğine disiplin amiri karar verir.
Gerekli ekler
Tutanağın kendisi tek sayfadır, ama dosyada şunların bulunması işini kolaylaştırır:
- O güne ait imza çizelgesi, kart okuma ya da yoklama kaydı,
- Personelin izin kaydı ve sağlık raporu sorgusunun sonucu,
- Telefon arama kaydı ya da gönderilen yazının örneği,
- Önceki günlerin tutanakları (birden çok gün söz konusuysa).
Örnek tutanak metni
Aşağıdaki metin, araca "Atatürk Ortaokulu Müdürlüğü", birim "Matematik Zümresi", personel "Ayşe Yılmaz", unvan "Öğretmen", ilk gün 12.10.2026, gün sayısı 1 ve tutanak saati 10.15 girildiğinde oluşan gövdedir:
GÖREVE GELMEME TUTANAĞI Tutanak No: 2026/14 · Personel: Ayşe Yılmaz (Öğretmen) · Devamsızlık: 12.10.2026 Matematik Zümresi biriminde Öğretmen olarak görev yapan Ayşe Yılmaz, 12.10.2026 tarihinde mesai başlangıcından itibaren görevine gelmemiştir. Yapılan kontrolde adı geçenin bu tarih için onaylanmış bir izni, sağlık raporu veya kuruma bildirilmiş bir mazereti bulunmadığı tespit edilmiştir. Saat 09.30'da cep telefonundan arandı, ulaşılamadı. İşbu tutanak, durumun tespiti amacıyla 12.10.2026 tarihinde (saat 10.15) tarafımızdan düzenlenerek imza altına alınmıştır.
Metnin altında "Tutanağı Düzenleyen" başlıklı imza alanları yan yana yer alır. Tutanak bir dilekçe değildir; "Gereğini arz ederim" gibi bir kapanış içermez.
Sık yapılan hatalar
- Tek imza. Araç ikinci imzalayan boşsa uyarı verir. Tek kişinin tuttuğu tutanak itiraz hâlinde zayıf kalır.
- Saatsiz tutanak. Personel öğleden sonra gelmişse sabahki tutanağın değeri saatine bağlıdır.
- Birden çok günü takvim aralığıyla toplamak. Araya hafta sonu girince aralık yanlış gün sayısı gösterir; gün gün tutanak tut.
- İzin ve rapor sorgusu yapmadan yazmak. Metin "onaylanmış bir izni, sağlık raporu veya mazereti bulunmadığı tespit edilmiştir" der; bu cümleyi kontrol yapılmadan imzalama.
- Statüyü yanlış seçmek. Memur için 657, işçi için 4857 sonuçları farklıdır; yanlış seçim yanlış uyarıyı gösterir.
- Tutanağı ceza gibi kullanmak. Tutanak tespittir; ceza ancak savunma alındıktan sonra yetkili amir tarafından verilir.
Sonrası
Memurda disiplin amiri tutanağı ve savunmayı değerlendirir. Devamsızlık 10 günü bulduysa 657 m.94 uyarınca çekilmiş sayılma süreci gündeme gelir. Personel, verilen disiplin cezasına karşı kurumun disiplin mevzuatındaki itiraz yollarını kullanabilir ve idari yargıya başvurabilir. İşçide işveren 4857 m.25/II-g şartları oluştuysa sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir; işçinin itirazı iş mahkemesine gider. Durumuna özel sorular için kurumunun personel birimine danış.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Göreve gelmeme tutanağını kim tutar?
Durumu bizzat gören görevliler tutar; genellikle birim amiri ve bir ya da iki çalışma arkadaşıdır. Araç ikinci imza boşsa uyarı verir ve üçüncü imzaya da yer açar. İmzalayanların ad soyad ve unvanı açık yazılmalıdır.
Her gün için ayrı tutanak tutmak zorunlu mu?
Kanunda böyle açık bir hüküm yok; bu uygulamada önerilen bir alışkanlıktır. Ancak 657 m.94'teki kesintisiz 10 gün ve 4857 m.25'teki iş günü sayımları gün gün belgelenmiş kayıtla kolay ispatlanır. Araç birden çok günü takvim günüyle saydığı için hafta sonu araya girdiğinde ayrı tutanak daha doğru sonuç verir.
Memur kaç gün gelmezse çekilmiş sayılır?
İzinsiz veya kabul edilen mazereti olmaksızın görevini kesintisiz 10 gün terk eden memur çekilmiş sayılır (657 s.K. m.94). Bu süre kesintisiz olmalıdır; aralıklı devamsızlıklar 657 m.125'teki disiplin hükümlerine göre değerlendirilir.
Bir gün göreve gelmemenin cezası nedir?
Devlet memuru için özürsüz bir veya iki gün göreve gelmemek aylıktan kesme cezasını gerektirir (657 s.K. m.125/C-b). Ceza ancak savunma alındıktan sonra disiplin amirince verilir.
İşçi kaç gün gelmezse işveren sözleşmeyi feshedebilir?
İşçinin izinsiz veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işine devam etmemesi işverene haklı fesih imkânı verir (4857 s.K. m.25/II-g). Sayım iş günü üzerinden yapılır.
Personel tutanağı imzalamazsa ne olur?
Göreve gelmeme tutanağında personelin imzası aranmaz; zaten işyerinde değildir. Tutanak tebliğ edildiğinde imzalamaktan kaçınırsa ayrıca imzadan imtina tutanağı düzenlenir.
Savunma süresi kaç gündür?
657 sayılı Kanun m.130'a göre savunması alınmadan memura disiplin cezası verilemez ve savunma için 7 günden az süre verilemez. İşçide araç yazılı savunma istenmesini hatırlatır.
Personel sonradan rapor getirirse tutanak geçersiz mi olur?
Tutanak o günkü durumu tespit eder; sonradan sunulan rapor ya da mazeret belgesi dosyaya eklenir ve disiplin amiri tarafından değerlendirilir. Mazeret kabul edilirse devamsızlık özürlü sayılır ve disiplin sonucu doğmaz.