AYT Puan Hesaplama

AYT nedir, hangi puan türlerine gider?

Alan Yeterlilik Testleri (AYT), YKS'nin ikinci oturumudur. 2026'da 21 Haziran Pazar sabahı 180 dakika olarak yapıldı. Dört test var: Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 (40 soru), Sosyal Bilimler-2 (40 soru), Matematik (40 soru) ve Fen Bilimleri (40 soru). Aday, hedeflediği puan türüne göre bu testlerin yalnızca bir kısmını çözer.

AYT tek başına bir puan üretmez. SAY, EA ve SÖZ puanlarının yüzde 40'ı TYT'den, yüzde 60'ı AYT'den gelir (2026-YKS Kılavuzu Tablo 1E). Araç bu yüzden TYT puanını da soruyor. TYT puanını bilmiyorsan önce TYT Puan aracından tahmini değeri alıp buraya yazabilirsin.

Alt testlerin soru sayıları şöyle: Edebiyat 24, Tarih-1 10, Coğrafya-1 6; Tarih-2 11, Coğrafya-2 11, Felsefe Grubu 12, Din Kültürü 6; Fizik 14, Kimya 13, Biyoloji 13.

AYT puanı hesap adımları

1. Her alt test için net bulunur: doğru − yanlış / 4. 2. Her net, son sınıf adaylarının o testteki ortalaması ve standart sapmasıyla standart puana çevrilir: 50 + 10 × (net − ortalama) / standart sapma. 3. Standart puanlar tablodaki ağırlıklarla toplanır ve TYT ağırlıklı puanının 0,40 katı eklenir. 4. Bu ağırlıklı puan 100-500 aralığına ölçeklenir ve SAY, EA ya da SÖZ puanı çıkar. 5. Yerleştirme puanı için OBP × 0,12 eklenir.

AYT puan aracı hangi istatistikleri kullanıyor?

ÖSYM'nin "2025-YKS Sayısal Bilgiler" belgesinde AYT testlerinin son sınıf ortalamaları da var. Bu ortalamalar çok düşük ve bir netin neden bu kadar değerli olduğunu gösteriyor.

100-500 ölçeğinde en büyük değer olarak tam net yapan adayın ağırlıklı puanı alınır. En küçük değer ise 2025 puan dağılımından çözülür. ÖSYM'nin yayımladığı yığınsal dağılım tablosuna göre 2025'te SAY puanı hesaplanan 1.291.531 adayın ortalama puanı yaklaşık 221, EA'da 218,5, SÖZ'de 217,8'dir. Modeli bu ortalamalara oturttum.

Adım adım örnek AYT puanı hesabı

Araçtaki örnek aday TYT'den yaklaşık 347,82 almış (TYT Puan aracındaki örnekle aynı aday). AYT'de Matematik 28 doğru 6 yanlış, Fizik 9 doğru 3 yanlış, Kimya 8 doğru 2 yanlış, Biyoloji 9 doğru 2 yanlış yapmış. Diploma notu 85.

Netler
Matematik 28 − 6/4 = 26,5    Fizik    9 − 3/4 = 8,25
Kimya      8 − 2/4 = 7,5     Biyoloji 9 − 2/4 = 8,5

Standart puanlar
Matematik 50 + 10 × (26,5 − 6,859) / 8,582 = 72,89
Fizik     50 + 10 × (8,25 − 2,512) / 3,446 = 66,65
Kimya     50 + 10 × (7,5 − 1,846) / 3,373  = 66,76
Biyoloji  50 + 10 × (8,5 − 2,581) / 3,315  = 67,86

TYT 347,82 → A-TYT = 62,23
A-SAY = 0,40 × 62,23 + 0,30 × 72,89 + 0,10 × 66,65 + 0,10 × 66,76 + 0,10 × 67,86 = 66,88
SAY   = 100 + 400 × (66,88 − 34,82) / (83,84 − 34,82) ≈ 361,62
Y-SAY ≈ 361,62 + 425 × 0,12 = 412,62

Aynı aday edebiyat ve sosyal testlerini de çözdüğü için araç EA'yı yaklaşık 359,05, SÖZ'ü yaklaşık 341,11 olarak da gösterir. Gerçekte adayların çoğu yalnızca kendi puan türünün testlerini çözer. Diğer testleri 0 bırakırsan o puan türleri hesaplanmaz ve araç nedenini yazar.

Puan türünün hesaplanma şartları

Tablo 1D'ye göre bir puan türünün hesaplanması için ilgili testlerden en az 0,5 net gerekir. TYT puanının hesaplanmış olması da şart.

Fen Bilimleri testi tek test sayılır: fizik, kimya ve biyoloji netlerinin toplamı 0,5'i geçiyorsa şart sağlanır.

Bir net kaç puan?

2025 istatistikleriyle bir AYT netinin puan türüne etkisi yaklaşık şöyle:

Tarih-2 ve Felsefe'de bir net daha değerli, çünkü bu testlerin standart sapması küçük. Yıldan yıla zorluk değiştikçe bu değerler de değişir. Tabloyu kesin bir katsayı listesi olarak değil, öncelik belirlemene yardım eden bir fikir olarak oku.

Hedef puan için hangi testte kaç net?

Tahmini puanı en pratik kullanmanın yolu tersten hesap yapmak. Hedeflediğin programın geçen yılki Y-SAY, Y-EA ya da Y-SÖZ taban puanından OBP katkını çıkar. Kalan puan, ulaşman gereken sınav puanıdır. Sonra araçta TYT puanını sabit tutup AYT netlerini değiştirerek bu puana hangi dağılımla ulaştığını gör.

SAY hedefliyorsan Matematik testi AYT ağırlığının yarısını taşır: 40 soru, yüzde 30 ağırlık. Fen testlerinin her biri yüzde 10 ağırlıktadır; soru sayıları 13-14 olduğu için bir fen neti, Matematik'teki bir nete yakın değer taşır. EA'da Matematik ve Edebiyat birlikte ağırlığın yüzde 48'ini oluşturur. SÖZ'de ağırlık yedi alt teste dağılır; burada zayıf olduğun bir alt testi tamamen bırakmak yerine kolay sorularını toplamak daha verimli olur.

TYT payını küçümseme

SAY, EA ve SÖZ puanlarının yüzde 40'ı TYT'den gelir. Örnek adayın TYT puanı 347,82 yerine 300 olsaydı SAY puanı yaklaşık 361,6'dan 346'ya düşerdi; AYT'de tek bir net değişmeden 15 puan kaybederdi. Tersi de geçerli: AYT'de tavana yaklaşmış bir aday için TYT'deki birkaç ek net, AYT'de zor kazanılacak netlerden daha kolay puan getirebilir. Araçta TYT puanı alanını değiştirerek bu etkiyi kendin görebilirsin.

Puan dağılımı ne söylüyor?

ÖSYM'nin 2025 verisine göre SAY puanı hesaplanan 1.291.531 adaydan 169.418'i 300 ve üstü, 40.857'si 400 ve üstü aldı. EA'da 300 ve üstü alan aday sayısı 115.961, SÖZ'de 60.680. SÖZ'de yüksek puanlı aday az olduğu için aynı puan SÖZ'de daha iyi bir sıraya karşılık gelir. Puanları puan türleri arasında doğrudan karşılaştırmamak gerekmesinin sebebi bu.

AYT puanı hesabında sık yapılan hatalar

AYT netini tek başına puana çevirmeye çalışmak

AYT puanı diye ayrı bir puan yoktur. TYT puanın değişirse SAY, EA ve SÖZ puanın da değişir. Araç bu yüzden TYT puanını ayrı bir alan olarak ister.

Toplam AYT netini kıyaslamak

Matematik'teki 10 net ile Fizik'teki 10 net aynı puanı getirmez; ağırlıklar ve standart sapmalar farklıdır. Arkadaşınla toplam net karşılaştırmak seni yanıltır.

Eski 180 barajına göre hesap yapmak

Lisans programları için 180 puan barajı 2022'den beri yok. Bugün aranan şart, puan türünün hesaplanmış olması. Tıp için SAY'da 50 bin, hukuk için EA'da 100 bin gibi başarı sırası şartları ise Tablo 1G'de yazar.

Sık sorulan sorular

Yabancı dil testi neden burada yok?

YDT ayrı bir oturumdur (21 Haziran öğleden sonra, 80 soru) ve yalnızca DİL puanına gider. DİL puanını YDT Puan aracında hesaplayabilirsin.

Mezunum, istatistikler bana da uygulanır mı?

Evet. Ortalama ve standart sapma yalnızca son sınıf adaylarından hesaplanır, ama bu değerler herkesin standart puanında kullanılır.

Araçtaki puan neden kesin değil?

2026 sınavının ortalamaları 2025'tekinden farklı. Araç gerçek ÖSYM verisine dayanır ve büyük sapmaları önler, ama kesin sonucu ancak ÖSYM verir. ÖSYM 2026 son sınıf ortalama ve standart sapmalarını açıkladığında bunları formdaki Gelişmiş panelden girebilirsin.

AYT'de boş bırakmak mı, işaretlemek mi?

Kural TYT ile aynı: dört yanlış bir doğruyu götürür. Beş seçenekten ikisini eleyebildiğin bir soruda işaretlemenin beklenen değeri artıdır. Hiç fikrin olmayan sorularda ise rastgele işaretlemenin ortalama getirisi sıfırdır ve yalnızca sonucun dalgalanmasını artırır. AYT'de süre TYT'ye göre daha sıkışık olduğu için bir soruda iki dakikadan fazla kalmadan geçmek çoğu aday için daha fazla net demektir.

Mezun olduğum alanın puan türünü mü seçmeliyim?

Hayır. Lisede hangi alanı okuduğundan bağımsız olarak istediğin puan türünün testlerini çözebilirsin. Ama bazı programlar ek puan veya alan şartı arayabilir; bu bilgiler tercih kılavuzunda yer alır.

Puanım hesaplandı ama sıralamam düşük, tercih yapabilir miyim?

Puan türün hesaplandıysa lisans programlarını tercih edebilirsin. Tıp, hukuk, mühendislik ve öğretmenlik gibi programlarda ise başarı sırası şartını sağlaman gerekir. Bu şartı sağlamazsan puanın taban puanın üstünde olsa bile yerleşemezsin.

AYT puan hesabının kısa özeti

• Net = doğru − yanlış / 4; her alt test ayrı hesaplanır.
• SAY, EA ve SÖZ puanlarının yüzde 40'ı TYT'den, yüzde 60'ı AYT'den gelir.
• Puan türü, ilgili testlerden en az 0,5 net varsa hesaplanır.
• Araç ÖSYM'nin 2025 son sınıf istatistikleriyle tahmin yapar; kesin puan sonuç belgesinde yazar.
• Tercih için OBP eklenmiş yerleştirme puanını kullan.

Kaynaklar: ÖSYM 2026-YKS Kılavuzu (§3.10.1, Tablo 1B, 1D, 1E, 1G) ve ÖSYM 2025-YKS Sayısal Bilgiler belgesi.