- Adam asmacada gizli Türkçe kelimeyi harf harf tahmin edersin; 6 yanlış hakkın var ve her yanlış harf bir balonu patlatır.
- "Günün kelimesi" modunda herkes aynı kelimeyi tek denemede çözer; "Serbest oyun" modunda konu seçip sınırsız oynarsın.
- Önce a ve e gibi sesli harflerle başla, sonra Türkçede en sık geçen k, l, m, r, n, t sessizlerine geç.
- Oyun noktalı i ile noktasız ı'yı ayrı harf sayar; büyük I'ya basarsan ı aranır, i için küçük i'ye bas.
Adam asmaca, gizli bir Türkçe kelimeyi harf harf tahmin ettiğin bir kelime oyunu. Ekranda kelimenin harf sayısı kadar boş kutu ve kelimenin konusu görünür. Bir harf seçersin: kelimede varsa geçtiği bütün yerlere yazılır, yoksa bir yanlış hakkın gider. 6 yanlış hakkın var. Darağacı yerine ekranda 6 balona tutunmuş limon renkli maskotumuz uçar; her yanlış harf bir balonu patlatır. Kelimeyi bulursan maskot kalan balonlarla süzülüp gider. Oyunun iki modu var: herkese aynı kelimenin geldiği "Günün kelimesi" ve sınırsız yeni kelimeyle oynadığın "Serbest oyun".
Adam asmaca nasıl oynanır?
- Modu seç: "Günün kelimesi" ya da "Serbest oyun".
- Serbest oyunda bir konu seç ya da "Karışık" bırak.
- Kutuların üstündeki konu ipucunu oku, örneğin "Konu: Sağlık".
- Ekrandaki harf klavyesinden bir harfe dokun ya da fiziksel klavyende o harfe bas.
- Harf kelimede varsa geçtiği bütün kutulara yerleşir. Yoksa bir balon patlar.
- Bütün harfleri bulursan kazanırsın. 6 balonun hepsi patlarsa maskot yavaşça yere iner ve kelime gösterilir.
Adam asmacada Türkçe harfler ve noktalı i
Ekran klavyesinde Türk alfabesinin 29 harfi var: a b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z. Q, W ve X yoktur, çünkü oyundaki kelimelerin hepsi Türkçedir.
Türkçede noktalı ve noktasız i iki ayrı harftir. Oyun da onları ayrı sayar:
| Bastığın tuş | Oyunun anladığı harf |
|---|---|
| ı ya da büyük I | ı (noktasız) |
| i ya da büyük İ | i (noktalı) |
| ç, ğ, ö, ş, ü | aynı harf |
| Büyük ya da küçük herhangi bir harf | o harfin küçüğü |
Bilgisayarında Türkçe klavye yoksa ve Shift ile I'ya basarsan oyun bunu ı olarak okur. Noktalı i'yi aramak istiyorsan küçük i'ye bas ya da ekrandaki harf klavyesini kullan. "Kitap" kelimesinde ı aramak, i'yi açmaz.
Neden darağacı yerine balonlu maskot?
Oyunun adı "adam asmaca" kaldı, çünkü herkes bu oyunu bu adla biliyor ve arıyor. Çizimi ise değiştirdik. Adam asmaca okulda, evde ve çocuklarla oynanan bir oyun; her yaştan oyuncu için asılan bir adam çizmek istemedik. Onun yerine maskotumuz 6 balona tutunarak havada durur:
- Her yanlış harfte bir balon patlar ve kısa bir patlama sesi duyulur.
- Son balon da patlarsa maskot yere yumuşakça iner, bir yeri acımaz. Ardından kelime gösterilir.
- Kelimeyi bulursan maskot kalan balonlarıyla yukarı süzülür, ekrana konfeti yağar.
Kalan balon sayısı aynı zamanda kalan yanlış hakkındır. Ekrana bakınca kaç hakkın kaldığını saymadan görürsün.
Adam asmaca kelimeleri ve konu ipuçları
Kelimeler 5 ile 10 harf arasındadır ve sitedeki makale ve blog yazılarının metinlerinden seçildi. Her kelimenin bir konusu var ve bu konu oyunda kutuların üstünde yazar. Konular sitenin içerik kategorilerinden gelir:
| Konu | Hangi alandan kelimeler? |
|---|---|
| Para ve kredi | Faiz, taksit, bütçe gibi kavramlar |
| Sağlık | Beslenme, vücut ve tıp kelimeleri |
| Eğitim ve sınav | Okul, ders ve sınav kelimeleri |
| Matematik | Sayılar, işlemler, geometri |
| Vergi ve ticaret | Vergi, fatura, iş hayatı |
| Seyahat ve ulaşım | Yol, araç, tatil |
| Dinî günler | Bayram, kandil ve ibadet kelimeleri |
| Teknoloji | Bilgisayar, telefon, internet |
| Günlük hayat | Ev, mutfak, takvim ve gündelik işler |
Serbest oyunda bir konu seçersen yalnız o konudan kelime gelir. "Karışık" seçeneği bütün konuları karıştırır. Günün kelimesinde konuyu oyun seçer.
Günün kelimesi ve serbest oyun modu
"Günün kelimesi" modunda o gün oyunu açan herkes aynı kelimeyi tahmin eder. Gün Türkiye saatiyle gece yarısı değişir. Her gün tek bir deneme hakkın var. Oyunu bitirince sonucun kaydedilir ve art arda kaç gün oynadığını gösteren serin güncellenir. Bir gün atlarsan seri sıfırdan başlar.
Paylaş düğmesi, sonucunu kısa bir metin olarak kopyalar: oyunun günü ve kaç balonla bitirdiğin yazar, kelimenin kendisi yazmaz. Bu metni bir mesaja yapıştırdığında arkadaşların kelimeyi öğrenmeden senin sonucunu görür.
"Serbest oyun" modunda sınır yok. Bir kelime bitince yenisine geçersin. Konu seçebilir ya da Karışık oynayabilirsin. Kelimeyi alıştırma için çözmek ya da arkadaşlarınla sırayla oynamak için bu mod daha uygundur.
Ekranın altındaki skor satırında kazandığın oyun sayısı, şu anki serin ve en uzun serin görünür.
Adam asmacada kazanma taktikleri
Rastgele harf seçmek hakları hızla tüketir. Türkçede harflerin ne sıklıkla kullanıldığını bilmek işini kolaylaştırır. Güneş ve Işık'ın 2018'de Türk Dil Kurumu sözlüklerindeki 120 binden fazla kelimeyi saydığı çalışmada harflerin sıklık sırası şöyle çıktı:
a, e, k, i, l, m, r, n, t, ı, s, u, y, d, o, b, ü, ş, z, g, ç, p, h, c, v, ğ, ö, f, j
Aynı çalışmaya göre Türkçede harflerin yüzde 41'i sesli, yüzde 59'u sessizdir. Bunu oyunda şöyle kullanabilirsin:
- Sesli harflerle başla. Her Türkçe kelimede en az bir sesli harf var. Önce a ve e'yi dene; biri genellikle çıkar.
- Ünlü uyumunu kullan. Türkçe kelimelerin çoğunda sesliler ya kalın (a, ı, o, u) ya ince (e, i, ö, ü) gruptan gelir. Kelimede a çıktıysa sıradaki tahminin ı ya da u olabilir; e çıktıysa i ya da ü dene. Alıntı kelimelerde bu kural bozulabilir, o yüzden kesin sanma.
- Sık sessizlere geç. Sesliler yerleşince k, l, m, r, n ve t gelir.
- Konuyu oku. "Konu: Para ve kredi" yazıyorsa aklına taksit, bütçe, kredi gibi kelimeler gelsin ve harf seçimini bu kelimelere göre yap.
- Kelime sonlarına bak. Türkçe kelimeler ekle biter. Son iki kutu boşsa ve kelimede a varsa -lar, -lık, -cı gibi ekleri düşün; e varsa -ler, -lik, -ci.
- Seyrek harfleri sona sakla. ğ, ö, f ve j sözlükte en seyrek harflerdir. ğ bir Türkçe kelimenin başında hiç durmaz; ilk kutu boşsa ğ'yi deneme.
Kelimenin yarısı açılınca harf sıklığından çok kelimenin kendisini düşün. "k _ r _ e" gibi bir görüntü gördüğünde aklına gelen kelimeleri say ve onların ortak harfini dene.
Adam asmaca oyununun kısa tarihi
Adam asmacanın tam olarak nerede ve ne zaman ortaya çıktığı bilinmiyor. Kâğıt üstünde oynanan bir harf tahmin oyunu olarak eskidir. İngiliz halk oyunlarını derleyen Alice Gomme'un 1894 tarihli çocuk oyunları kitabında "Birds, Beasts and Fishes" (Kuşlar, Hayvanlar ve Balıklar) adıyla benzer bir oyun anlatılır. O sürümde darağacı yoktur; yanlış tahminler puanla tutulur. Asılan adam çizimi sonradan eklendi ve oyun bu adla yayıldı.
Türkiye'de oyun okul defterlerinin arka sayfalarında ve tahtada oynanan bir kelime oyunu olarak bilinir. Yanlış tahmin hakkının sayısı oynayanlara göre değişir: kimi 6, kimi darağacının parçalarını da sayarak 10 hak verir. Bu oyunda hak 6'dır, yani balon sayısı kadar.
Kâğıt kalemle nasıl oynandığını, kuralları ve sınıfta nasıl kullanılabileceğini adam asmaca nasıl oynanır? yazısında anlattık.
Adam asmacada ses, hareket ve erişilebilirlik
- Ses: her yanlış harfte balon patlama sesi duyulur. Sesleri tek düğmeyle kapatabilirsin.
- Hareket: cihazında hareketi azaltma ayarı açıksa balon ve konfeti animasyonları sadeleşir.
- Klavye: bilgisayarda fiziksel klavyeyle oynayabilirsin, telefonda ekrandaki harf klavyesine dokunursun.
Adam asmacada kullandığımız kaynaklar
- Güneş, F. ve Işık, A. D. (2018). Türkçede Sık Kullanılan Harfler ve Öğretilmesi. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi. Türk Dil Kurumu Türkçe Sözlük ve Kişi Adları Sözlüğü'ndeki 120.151 kelime ve 788.318 harf üzerinden harf sıklığı sıralaması, sesli ve sessiz harf oranı.
- Hangman (game) maddesi (Vikipedi, İngilizce): oyunun kökeni, Alice Gomme'un 1894 tarihli derlemesi ve yanlış tahmin sayısının değişebildiği.
Adam asmaca eğlence ve kelime alıştırması içindir. Kelimeler sitedeki yazılardan seçildi; bir sözlüğün tamamını temsil etmez.
Sıkça sorulan sorular
Adam asmacada kaç yanlış hakkım var?
- Her yanlış harf bir balonu patlatır. Altıncı balon patlayınca oyun biter ve kelime gösterilir. Doğru harfler hak götürmez.
Günün kelimesini kaçırırsam ne olur?
O günün kelimesi gece yarısı değişir ve geçmiş günün kelimesi tekrar oynanmaz. Art arda gün serin de sıfırlanır. Ertesi gün yeni seriye başlarsın.
Günün kelimesini neden ikinci kez oynayamıyorum?
Herkes aynı kelimeyle tek denemede yarışsın diye. Sonucun kaydedilir, yeni kelime gece yarısı gelir. Oynamaya devam etmek istersen serbest oyuna geç.
I harfine bastım, neden ı çıktı?
Türkçede büyük I, küçük ı'nın büyüğüdür. Noktalı i'nin büyüğü İ'dir. Noktalı i aramak için küçük i'ye ya da ekrandaki i tuşuna bas.
Paylaşınca kelime de görünür mü?
Hayır. Paylaşılan metinde yalnız günün tarihi ve kalan balon sayın yazar. Böylece henüz oynamamış arkadaşlarına kelimeyi söylemiş olmazsın.
Kelimeler hangi uzunlukta?
5 ile 10 harf arası. Hepsi Türkçedir, bitişik yazılır ve bir konuya bağlıdır.
Adam asmacayla birlikte kullanabileceğin araçlar
Klavyede yazma hızını artırmak istersen tuşları sırayla öğreten 10 parmak klavye dersleri ile başla, sonra klavye hız testi ile hızını ölç. İnen kelimeleri vurarak oynadığın Kelime Avı klavye oyunu da aynı Oyunlar kategorisinde. Bir metindeki harf ve kelime sayısını merak edersen kelime sayacı işine yarar.