Editörlük ve yöntem
Hesapları kim hazırlar, nasıl doğrular?
Hesapo'daki araçları, rehberleri ve blog yazılarını Emsal Kaya hazırlıyor. Bu sayfa çalışma biçimini anlatır: hangi kaynaklara dayandığımızı, bir hesabı nasıl test ettiğimizi, oranları nasıl güncel tuttuğumuzu ve bir hata bulunduğunda ne yaptığımızı.
- 687
- hesaplama aracı
- 19
- kaynak kurum
- 943
- kayıtlı güncelleme
- son güncelleme kaydı
Kim yazıyor?
Hesapo, Emsal Kaya'nın tek kişilik, bağımsız girişimi. Sitenin yazılımını geliştiren, hesapları kuran, rehberleri ve blog yazılarını hazırlayan aynı kişi. Proje yaklaşık yedi ay süren bir araştırma ve geliştirme döneminin ardından ortaya çıktı.
Bu sürede yüzlerce resmî kaynak incelendi ve her hesap dayandığı mevzuata, kurum duyurusuna ya da yayına bağlandı. Arkada bir şirket, banka ya da kurum yok.
Mali müşavir, avukat ya da hekim olduğumuzu söylemiyoruz. Bir hesap uzman görüşü gerektiriyorsa bunu sayfada açıkça yazar, ilgili meslek mensubuna ya da kuruma danışmanı öneririz.
İçerik ve hesap yöntemi
Her araç 4 adımdan geçer- 1KaynakHesabın dayandığı kanun, yönetmelik, tebliğ ya da bilimsel formül belirlenir. Birden çok yorum varsa hangisini neden seçtiğimizi sayfaya yazarız.Hesabın dayandığı metin birincil kaynağından okunur: kanun ve yönetmelik için Resmî Gazete, uygulama için ilgili kurumun tebliği, genelgesi ya da duyurusu.Formül bilimsel bir yayından geliyorsa (ör. sağlık hesapları) yayının kendisine başvurulur; ikinci el anlatımlar tek başına kaynak sayılmaz.
- 2FormülFormül koda dökülür. Yuvarlama kuralları, alt ve üst sınırlar, sıfır ya da eksi girdiler gibi sınır durumları tek tek ele alınır.Yuvarlama, alt ve üst sınırlar, istisnalar ve yürürlük tarihleri koda ayrı ayrı yazılır. Oranlar kodun içine dağılmaz; yıl yıl tutulan veri dosyalarından okunur.
- 3TestSonuçlar resmî örneklerle, kurumların kendi hesaplayıcılarıyla ve elle yapılan hesaplarla karşılaştırılır. Fark varsa yayına çıkmaz.Her hesap tek tek elle denenir ve resmî örneklerle, kurumların kendi hesaplayıcılarıyla karşılaştırılır.Araçlar öğretmen ve öğrencilerden oluşan bir çevreye kullandırılır; gelen geri bildirimlerle düzeltilir.Kodda binlerce otomatik test vardır; her değişiklikte yeniden çalışır.
- 4TakipAsgari ücret, vergi dilimi ya da faiz gibi bir oran değiştiğinde araç güncellenir ve değişiklik tarihiyle güncellemeler sayfasına işlenir.Değişen bir oran veri dosyasında güncellenir, testler yeniden çalışır, sayfanın "Son güncelleme" tarihi değişir ve değişiklik güncellemeler sayfasına işlenir.
Kaynak hiyerarşisi
İki kaynak çelişirse üstteki geçerlidir- 01MevzuatKanun, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik ve tebliğin yayımlanmış metni.Resmî Gazete, Mevzuat Bilgi Sistemi
- 02Uygulayan kurumMevzuatı uygulayan kurumun genelgesi, duyurusu, kılavuzu ve resmî örnekleri.GİB, SGK, MEB, ÖSYM ve diğerleri
- 03Resmî veriKur, faiz ve enflasyon gibi kurumların yayımladığı istatistikler.TCMB, TÜİK
- 04Bilimsel yayınMevzuata bağlı olmayan formüller için hakemli yayın ya da uluslararası kuruluş kılavuzu.Formülün kendi kaynağı
Başvurduğumuz kurumlar
Hesapların kaynak notlarından derlenen liste. Her aracın rehberinde o hesabın dayandığı metin ayrıca yazar.
- Resmî Gazetekanun, yönetmelik, tebliğ ve kurul kararları
- Mevzuat Bilgi Sistemiyürürlükteki metinler
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)vergi dilimleri, harçlar, damga vergisi
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)prim oranları, taban ve tavan, emeklilik
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)asgari ücret, iş mevzuatı
- Hazine ve Maliye Bakanlığımemur maaş katsayıları
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)döviz kurları, politika ve reeskont faizi
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)kredi ve kredi kartı kuralları
- TÜİKTÜFE, ÜFE ve enflasyon
- Ticaret Bakanlığıgümrük tarife cetveli
- Millî Eğitim Bakanlığı (MEB)TTKB öğretim programları, ÖDSGM sınavları, yönetmelikler, okul takvimi
- ÖSYMsınav kılavuzları, puan türleri ve hesaplama
- Adalet Bakanlığıarabuluculuk ücret tarifesi, sınav kılavuzları
- Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM)iller ve ilçeler arası mesafeler, otoyol ve köprü ücretleri
- Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığıtrafik idari para cezaları
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)elektrik tarifeleri
- Millî Savunma Bakanlığıaskerlik ve bedelli askerlik
- Sağlık Bakanlığıçocukluk dönemi aşı takvimi
- Diyanet İşleri Başkanlığınamaz vakitleri, fitre ve fidye tutarları
Güncel tutma
Sabit bir güncelleme günü vaat etmiyoruz: bir oran ya da kural değiştiğinde, değişiklik resmî olarak açıklanınca ilgili araçlar güncellenir. Neyin ne zaman değişebileceği bir kontrol listesinde tutulur. Her araç sayfasının altında rehberin "Son güncelleme" tarihi yazar; değişiklikler güncellemeler sayfasında tarihleriyle listelenir.
Güncellemeler sayfası- Rutin kontrol listesi
- Ocak ve TemmuzAsgari ücret, gelir vergisi dilimleri, SGK taban ve tavanı, memur ve emekli katsayıları
- Her ayTÜİK enflasyon verisi (TÜFE) ve buna bağlı hesaplar
- AçıklandıkçaÖSYM ve MEB kılavuzları, takvimler, TCMB ve kurum kararları
Düzeltme politikası
Hatayı sessizce silmeyiz- 01BildirimHer araç sayfasındaki "Hata bildir" bağlantısı ya da iletişim formu. Araç sayfasından gelen bildirim hangi sayfada olduğunu kendiliğinden içerir.
- 02İncelemeBildirilen sonuç resmî kaynakla ve test örnekleriyle karşılaştırılır. Kaynak farklı yorumlanabiliyorsa seçtiğimiz yorum sayfaya yazılır.
- 03DüzeltmeDoğrulanan hata en kısa sürede, genellikle birkaç gün içinde düzeltilir. Aynı hata geri gelmesin diye testlere yeni bir örnek eklenir.
- 04Kayıt ve dönüşSonucu etkileyen düzeltmeler güncellemeler sayfasına tarihiyle "Güncellendi" kaydı olarak işlenir, sayfanın son güncelleme tarihi yenilenir. Bildirimde e-posta bıraktıysan sana da dönüş yapılır.
Reklam ve bağımsızlık
Şu an sitede reklam yok. Sayfalarda gördüğün tanıtımlar başka bir şirketin reklamı değil, sitenin kendi araçlarına yönlendiren iç tanıtımlardır.
Sunucu ve diğer giderler Emsal Kaya'nın kendi bütçesinden karşılanıyor. İleride reklam eklenirse içerikleri, oranları ve hesap sonuçlarını etkilemez.
Zorla reklam izletme, reklama tıklatma ya da "reklamı izle, sonucu gör" gibi bir uygulama hiçbir zaman olmayacak.
Yapay zekâ ve açık kaynak
Zorlanılan noktalarda açık kaynak projelerden (GitHub) ve yapay zekâ araçlarından yardım alındı ve alınabilir. Bu araçlardan gelen hiçbir bilgi kendi başına kaynak sayılmaz: her hesap ve her bilgi yayından önce resmî kaynakla doğrulanır ve test edilir.
Sonuçların sınırları kullanım şartlarında yazar.
Bir hata mı gördün?
Araç sayfasındaki "Hata bildir" bağlantısını kullan ya da iletisim@hesapo.com adresine yaz.