# Zam Hesaplama > Mevcut fiyata ya da maaşa yüzde zam uygulayın, gerekirse ardışık ikinci zammı ekleyin; yeni tutarı, zam miktarını ve toplam artış oranını hesaplayın. - Adres: https://hesapo.com/zam/ - Kategori: [Ticari](https://hesapo.com/kategori/ticari/) - Son güncelleme: 2026-10-09 Ardışık zamların neden toplanmadığını, zam ile indirimin simetrik olmadığını ve iki fiyat arasındaki zam oranının tersine nasıl bulunduğunu rehberdeki örneklerle görebilirsiniz. **Kısaca** - Zamlı fiyat = fiyat × (1 + zam oranı ÷ 100); 100 TL'ye %25 zam 125 TL eder, zam tutarı 25 TL'dir. - Ardışık zamlar toplanmaz, çarpanlar çarpılır: %20 ve %30 zam %50 değil, etkin %56 artış demektir. - Zam ve indirim simetrik değildir: %25 zamlı fiyatı eski hâline döndürmek için %20 indirim yeter. - Zamlı fiyattan eski fiyatı bulmak için oranı düşme, zam çarpanına böl: 125 ÷ 1,25 = 100 TL. ## Zam hesaplama nedir? Zam hesaplama aracı, elindeki fiyata yüzde olarak belirlediğin zammı uygular; yeni fiyatı ve zam tutarını verir. Market etiketinden abonelik ücretine, liste fiyatından maaş ve kira artışına kadar birçok yerde bir değeri belli bir yüzde kadar artırman gerekir. Araç ardışık iki zammı da birlikte hesaplıyor: etkin toplam zam oranını gösteriyor ve zamdan sonra eski fiyata dönmek için gereken indirimi buluyor. Zam bir çarpma işlemidir: yüzde oranı 1'e eklenir, fiyatla çarpılır. Bu basit fikri doğru uygularsan ardışık zamlarda ve zam-indirim karşılaştırmalarında en sık yapılan hatalardan da kurtulursun. ## Zam nasıl hesaplanır? Formül ``` Zamlı fiyat = Fiyat × (1 + Zam oranı / 100) Zam tutarı = Zamlı fiyat − Fiyat Ardışık zam: Fiyat × (1 + z1/100) × (1 + z2/100) Etkin toplam zam (%) = [(1 + z1/100) × (1 + z2/100) − 1] × 100 Eski fiyata dönmek için indirim (%) = [1 − 1 / çarpan] × 100 ``` Parantezdeki (1 + oran/100) değerine zam çarpanı denir. %25 zam için çarpan 1,25; %10 için 1,10; %100 için 2,00'dır. Zamlı fiyatı bulmak için eski fiyatı bu çarpanla çarparsın. ## Adım adım zam hesabı ``` 1. Zam oranını 100’e bölüp 1’e ekleyin: %25 → 1 + 0,25 = 1,25. 2. Mevcut fiyatı çarpanla çarpın: 100 × 1,25 = 125 TL. 3. Zam tutarını bulun: 125 − 100 = 25 TL. 4. Ardışık ikinci zam varsa 2. adımın sonucunu yeni çarpanla yeniden çarpın. ``` Araçta fiyatı ve birinci zam oranını yaz. İkinci bir zam yoksa ikinci zam alanını 0 bırak. Sonuç satırlarında zamlı fiyat, zam tutarı, etkin toplam zam oranı ve eski fiyata dönmek için gereken indirim yan yana görünür. ## Örnek zam hesaplamaları ``` 100 TL, %25 zam → 100 × 1,25 = 125 TL (zam tutarı 25 TL) 1.000 TL, %15 zam → 1.000 × 1,15 = 1.150 TL 2.000 TL, %12 zam → 2.000 × 1,12 = 2.240 TL 100 TL, %10 sonra %10 → 100 × 1,10 × 1,10 = 121 TL (etkin %21) 100 TL, %20 sonra %30 → 100 × 1,20 × 1,30 = 156 TL (etkin %56) ``` Son iki örnekte etkin oranlar zamların toplamından (%10 + %10 = %20 ve %20 + %30 = %50) fazla çıkıyor. Sebebi, ikinci zammın birinci zamdan sonraki yeni fiyata uygulanması. ## Ardışık zamlar neden toplanmaz? Her zam, bir öncekinin sonucu olan fiyata uygulanır. %20 ve %30 zamı toplayıp %50 dersen 100 TL için 150 TL bulursun, oysa gerçek sonuç 156 TL'dir. Aradaki 6 TL, ikinci zammın birinci zamla artan kısma da uygulanmasından gelir (20 TL'nin %30'u). Ardışık zamlarda doğru etkin oranı çarpanları çarpıp 1 çıkararak bulursun: 1,20 × 1,30 − 1 = 0,56. ## Zam ve indirim simetrik değildir %25 zamla 100 TL 125 TL olur. 125 TL'yi yeniden 100 TL yapmak için %20 indirim yeter: 125 × 0,80 = 100. %25 indirim fazla gelir. Genel formül 1 − 1/(1 + zam oranı). %50 zamdan sonra eski fiyata dönmek için 1 − 1/1,5 = %33,33 indirim, %100 zamdan sonra ise %50 indirim gerekir. Zam oranı büyüdükçe aradaki fark da açılır. ``` Zam %20 → eski fiyata dönüş indirimi: 1 − 1/1,20 = %16,67 Zam %50 → 1 − 1/1,50 = %33,33 Zam %100 → 1 − 1/2,00 = %50 ``` Tersi de geçerli: %20 indirimli bir fiyatın (100 → 80) üzerine %20 zam uygularsan 100 TL'ye dönmezsin, 96 TL bulursun. Kampanyadan sonra fiyatı eski hâline getirmeyi düşünüyorsan bu asimetriyi hesaba kat. İskonto senaryoları için [indirim hesaplama](https://hesapo.com/indirim/) aracına bakabilirsin. ## Zam oranı nasıl bulunur? (tersine hesap) ### Eski ve yeni fiyat biliniyorsa Yeni fiyatı eski fiyata bölüp 1 çıkarırsan zam oranını bulursun. 80 TL'den 92 TL'ye çıkan bir ürün için 92 ÷ 80 − 1 = 0,15, yani %15 zam. Bu, enflasyonla kıyaslama yaparken ya da tedarikçi fiyat listesini karşılaştırırken işine yarar. Genel fiyat artışlarını yorumlamak için [enflasyon hesaplama](https://hesapo.com/enflasyon/) sayfasındaki mantık da yardımcı olur. ### Zamlı fiyat biliniyorsa eski fiyatı bulmak Zamlı fiyatı zam çarpanına böl. %25 zamlı 125 TL'nin eski fiyatı 125 ÷ 1,25 = 100 TL'dir. Zam oranını fiyattan çıkarmak (125 − %25) yanlış sonuç verir, çünkü %25 eski fiyatın yüzdesidir, yeni fiyatın yüzdesi olarak alınamaz. ## Zam hesaplamanın kullanım alanları ### Fiyat listesi güncelleme Satıcılar tedarik maliyeti artınca liste fiyatlarını yüzdeyle günceller. Çarpanı bir kez bulup bütün listeye uygularsan hata riski azalır. Zamdan sonra KDV'li fiyatı görmek için önce zamlı KDV hariç fiyatı bul, sonra onu [KDV hesaplama](https://hesapo.com/kdv/) aracına taşı. ### Abonelik ve hizmet ücretleri Aylık ücreti 250 TL olan bir aboneliğe iki yıl üst üste %20 ve %15 zam gelirse ücret 250 × 1,20 × 1,15 = 345 TL olur. Etkin artış %38'dir, %35 diye toplanmaz. Ödeme planı yaparken bu çarpımsal etkiyi hesaba kat. ### Kira ve maaş artışı Kira ya da maaş zamlarında yüzde oranı çoğunlukla sözleşme, mevzuat veya toplu iş sözleşmesiyle belirlenir. Araç yalnız aritmetik kısmı yapar. Hangi oranın uygulanabileceğine ilgili mevzuat ve sözleşmen karar verir. ## Üç ve daha fazla zam Araçta iki zam alanı var. Üçüncü bir zam eklemen gerekiyorsa hesabı iki turda yap: önce ilk iki zamı uygula, çıkan zamlı fiyatı yeni fiyat olarak yaz ve üçüncü zammı birinci alana gir. Örneğin 100 TL'ye sırayla %10, %20 ve %30 zam gelirse ilk turda 100 × 1,10 × 1,20 = 132 TL bulursun. İkinci turda 132 × 1,30 = 171,60 TL çıkar. Etkin toplam zam %71,6 olur; oranların toplamı olan %60'tan belirgin biçimde yüksektir. Bu fiyattan 100 TL'ye dönmek için gereken indirim 1 − 1/1,716 ile yaklaşık %41,72'dir. Zamların sırası sonucu değiştirmez. Çarpma işleminde sıra fark etmediği için önce %30 sonra %20 zam da 100 TL'yi 156 TL'ye çıkarır. Sıra yalnız zamın arasına başka bir işlem girdiğinde önem kazanır: örneğin iki zam arasında sabit tutarlı bir ek ücret ekleniyorsa ikinci zam o ek ücrete de uygulanır. ## Aracın girdi sınırları Mevcut fiyat sıfırdan büyük olmalı ve en çok 1 trilyon TL yazılabilir. Zam oranları 0 ile %1000 arasında kabul edilir; negatif oran girilemez. Fiyatı düşürmek istiyorsan zam alanına eksi değer yazmak yerine [indirim hesaplama](https://hesapo.com/indirim/) aracını kullan. Araç KDV ve diğer vergileri ayrıca eklemez: yazdığın fiyat KDV dahilse zamlı fiyat da KDV dahil tutardır, KDV hariçse KDV hariç kalır. ## Zam hesabında sık yapılan hatalar ### Zam oranlarını toplamak İki ardışık zam toplanmaz, çarpılır. %10 + %10 zam %21 eder, %20 diye hesaplanmaz. ### Zamlı fiyattan oranı çıkarmak Eski fiyatı bulurken zamlı fiyattan %25 düşmek hatalı. 125 TL'nin %25'i 31,25 TL'dir ve bu yol 93,75 TL gibi yanlış bir eski fiyat verir. Doğrusu 1,25'e bölmek. ### Zam ile zam tutarını karıştırmak Zam oranı yüzdedir, zam tutarı ise lira cinsinden bir tutardır. Tabloda iki değeri ayrı kolonlarda tutarsan karışıklık çıkmaz. ### Zamla birlikte eklenen diğer kalemleri unutmak Zamlı fiyat üzerine KDV ya da komisyon eklenecekse bunları zamdan sonra hesapla. Çarpanların hangi sırayla uygulandığı sonucu etkiler. ## Sıkça sorulan sorular ### Zam oranını nasıl bulurum? Yeni fiyatı eski fiyata bölüp 1 çıkar: (125 / 100) − 1 = 0,25, yani %25. ### Fiyata %20 zam nasıl yapılır? Fiyatı 1,20 ile çarp. 500 TL için 500 × 1,20 = 600 TL olur, zam tutarı 100 TL'dir. ### Ardışık zamları neden toplamamalıyım? Her zam bir öncekinin sonucu olan fiyata uygulanır. Oranları toplarsan gerçek artışı olduğundan küçük görürsün. ### Zamdan sonra eski fiyata dönmek için neden daha düşük bir yüzde yeterli? İndirim zamlı, yani daha yüksek fiyata uygulanır. Aynı lira tutarı, daha büyük bir tabanın daha küçük yüzdesine denk gelir. ### İki zamın etkin oranı nasıl bulunur? Çarpanları çarp ve 1 çıkar: %10 ve %20 için 1,10 × 1,20 − 1 = 0,32, yani %32. ## Zam hesaplama aracını nasıl kullanırım? Mevcut fiyatı ve zam oranını yaz; ardışık ikinci zam varsa onu da gir. Araç zamlı fiyatı, zam tutarını, etkin toplam zammı ve eski fiyata dönmek için gereken indirimi gösterir. Zam öncesi ve sonrası fiyat arasındaki yüzde farkını görmek için [yüzde hesaplama](https://hesapo.com/yuzde/) aracını da kullanabilirsin. > **Uyarı:** Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Kira artışı gibi yasal sınırı olan artışlarda ve sözleşmeli fiyatlarda güncel mevzuat ve sözleşme hükümleri esastır; KDV ve diğer vergiler hesaba katılmaz. --- Bu metin https://hesapo.com/zam/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.