# Yoğun Bakım Onam Formu

> Yoğun bakıma yatış, entübasyon, solunum cihazı ve kateter işlemleri için onam formu hazırlayın; hasta ya da yakını için imza tablosu hazır, PDF ya da Word alın.

- Adres: https://hesapo.com/yogun-bakim-onam-formu/
- Kategori: [Sağlık](https://hesapo.com/kategori/saglik/)
- Son güncelleme: 2026-10-15

Hastanın yoğun bakıma alınması ve orada gerekebilecek tüp takılması, solunum cihazı, santral kateter ve idrar sondası işlemleri için onam belgesini oluşturabilirsin; hasta karar veremeyecek durumdaysa imzayı kimin atacağını rehberde açıkladık.

**Kısaca**

- Tıbbi müdahalede hastanın rızası gerekir; küçük ya da kısıtlı hastada izin veli veya vasiden alınır (Hasta Hakları Yönetmeliği m.24).
- Hayati tehlikesi bulunan, bilinci kapalı ve rızası alınamayan hastaya acil durumda rıza aranmadan müdahale edilir; durum kayda geçirilir, mümkünse yakını bilgilendirilir.
- Erişkin ve kısıtlı olmayan hastanın eşi ya da çocuğu kanunen yasal temsilcisi değildir; formda onların imzası bilgilendirmenin kaydıdır.
- Bilinç açıldıktan sonraki işlemler için hastanın kendi rızası alınır.
- Form iki nüsha düzenlenir, bilgilendiren hekim imzalar (m.26).

Araç, yoğun bakım ünitesine yatış ve orada gerekebilecek girişimsel işlemler için onam formu hazırlar. Dört girişimi forma ekleyip çıkarabilirsin: solunum yoluna tüp yerleştirilmesi (endotrakeal entübasyon), solunum cihazına bağlanma (mekanik ventilasyon), büyük damar içine kateter takılması (santral venöz kateter) ve idrar sondası. Her girişim işaretlendiğinde kendi başlıca riskleriyle birlikte üçüncü bölüme yazılır. Hiçbiri işaretlenmezse form yalnızca yoğun bakıma yatışı içerir ve araç bunu hatırlatır.

Yoğun bakım onamı, diğer onam formlarından bir noktada ayrılır: imzalayan kişi çoğu zaman hasta değildir. Hasta bilinçsiz, uyutulmuş ya da karar veremeyecek kadar ağır olabilir. Formdaki "Hasta karar verebilecek durumda" kutusu, imza tablosunu ve beyan metnini buna göre değiştirir.

## Yoğun bakım onam formu nasıl hazırlanır?

1. **Hasta adı soyadı, T.C. kimlik no, telefon, form tarihi.**
2. **Hastane adı** ve **Sorumlu hekimin adı soyadı.**
3. **Tanı / yatış nedeni.** Birinci bölüm bu tanıya göre kurulur.
4. **Hasta karar verebilecek durumda (formu kendisi imzalar).** Varsayılan işaretlidir. Kaldırırsan iki alan açılır.
5. **Yasal temsilcinin ya da bilgilendirilen yakının adı soyadı** ve **Yakınlık / sıfat** (vasi, veli, eş, çocuk vb.). Ad boş kalırsa araç uyarır.
6. **Girişim kutuları.** Entübasyon, mekanik ventilasyon, santral venöz kateter, idrar sondası; her biri işaretlendiğinde forma girer.
7. **Hastaya özgü ek riskler ve notlar.** Hekim doldurur; beşinci bölüme ("Hastaya / yakına özgü notlar") yazılır.

## Hasta karar veremiyorsa kim imzalar

Bu, yoğun bakım onamının en çok karıştırılan konusudur.

**Karar akışı: Formu kim imzalar**

- Hasta karar verebilecek durumda mı?
  - Evet: Hasta kendisi imzalar.
  - Hayır: Hasta küçük ya da kısıtlı mı?
    - Evet: Veli ya da vasi imzalar (m.24).
    - Hayır: Hayati tehlike olan acil durum mu?
      - Evet: Müdahale rıza aranmadan yapılır, kayda geçer, yakın bilgilendirilir.
      - Hayır: Yakın bilgilendirilir ve imzalar; durum hekimce değerlendirilir.

Hasta Hakları Yönetmeliği m.24'e göre hasta küçük ya da kısıtlıysa izin veli veya vasiden alınır. Hastanın rızasının alınamadığı, hayati tehlikenin bulunduğu ve bilincinin kapalı olduğu acil durumlarda rıza aranmaz; yapılan müdahale kayda geçirilir ve mümkünse yakını ya da yasal temsilcisi bilgilendirilir. Erişkin ve kısıtlı olmayan bir hastanın eşi, çocuğu ya da kardeşi kanunen yasal temsilcisi değildir. Formda bu yüzden imza satırı "Yasal temsilci / bilgilendirilen yakın" olarak yazılır: yakının imzası, onun bilgilendirildiğinin kaydıdır.

Hasta karar veremiyorsa beyan metnine "hasta küçük ya da kısıtlı ise anlayabileceği ölçüde kendisi de bilgilendirildi ve görüşü alındı" maddesi eklenir. Formun yedinci bölümü ise bilinç açıldıktan sonraki işlemler için hastanın kendi rızasının alınacağını yazar.

Acil olmayan hâllerde karar veremeyen erişkin hasta için kimin rıza vereceği, vesayet ve mahkeme süreçleriyle ilgili ayrı bir konudur. Bu konuda kurumunun hukuk birimine ya da baroya danış.

## Formdaki riskler

| Girişim | Formda yazan başlıca riskler |
| --- | --- |
| Endotrakeal entübasyon | Diş, dudak, boğaz yaralanması; ses kısıklığı; aspirasyon |
| Mekanik ventilasyon | Pnömoni, akciğer hasarı, pnömotoraks, cihazdan ayrılmada güçlük |
| Santral venöz kateter | Kanama, enfeksiyon, damar ya da akciğer zarı yaralanması, pıhtı |
| İdrar sondası | İdrar yolu enfeksiyonu, idrar yolunda tahriş ve kanama |

Dördüncü bölüm yoğun bakıma ilişkin genel riskleri yazar: hastane enfeksiyonları; uzun yatışa bağlı bası yaraları, kas güçsüzlüğü ve pıhtı oluşumu; geçici bilinç bulanıklığı (deliryum); tüm tedaviye rağmen hastalığın ilerlemesi. Hiçbir risk için oran yoktur. Yoğun bakım hastasının riskleri altta yatan hastalığa göre çok değişir; bunları sorumlu hekim yakınlara anlatır.

İkinci bölüm, kalp ritmi, tansiyon, solunum ve oksijen takibi, damar yolu açılması, kan alınması, ilaç ve sıvı verilmesi, görüntüleme ve laboratuvar tetkiklerinin yatışın doğal parçası olduğunu yazar. Bu rutin işlemler için ayrı ayrı onam alınmaz; m.31'e göre rıza, müdahalenin rutin aşamalarını da kapsar.

## Seçenekler ve ret

Form, yoğun bakım yerine serviste izlem ya da önerilen girişimlerin yapılmaması seçeneklerinin ve sonuçlarının anlatıldığını yazar. Yatış ya da girişimler reddedilirse hastalığın ağırlaşması ve yaşamsal tehlike söz konusu olabileceği belirtilir. Hasta ya da yasal temsilcisi reddederse bu karar yazılı kayda geçirilir; hasta imzalarsa [Tedaviyi Ret Beyanı Formu](https://hesapo.com/tedavi-ret-formu/), imzadan kaçınırsa [İmzadan Kaçınma ve Tedavi Reddi Tutanağı](https://hesapo.com/tedaviyi-reddetme-tutanagi/) kullanılır.

> **Uyarı:** Kanuni temsilci (veli, vasi) tıbben gerekli bir müdahaleye rıza vermezse Hasta Hakları Yönetmeliği m.24 müdahaleyi mahkeme kararına bağlar. Hayati tehlikenin bulunduğu acil durumlar bunun dışındadır.

## Yakınların bilgilendirilmesi

Yoğun bakımda bilgilendirme çoğu zaman koridorda, kısa bir görüşmede yapılır. Hasta Hakları Yönetmeliği m.18 ise bilgilendirmenin sade, şüpheye yer bırakmayacak ve kişinin anlayabileceği biçimde yapılmasını ister. Formu imzalatmadan önce yakına tanının ne olduğu, hangi girişimlerin neden gerekebileceği, bunların başlıca riskleri ve girişim yapılmazsa ne olabileceği anlatılmalıdır. Hastanın daha önce açıkladığı bir isteği varsa m.24 bunun dikkate alınmasını öngörür; yakından bu konuda bilgi istemek de bilgilendirmenin parçasıdır. Hasta, kendisi hakkında bilgi verilmemesini ya da yalnız belli kişilere verilmesini istemişse (m.20) yakınlara bilgi verilirken bu isteğe uyulur.

## Gerekli ekler

- Vasi imzalıyorsa vesayet kararı
- Veli imzalıyorsa çocuğun kimlik bilgisi
- Ünitenin ziyaret ve bilgilendirme kuralları (form bunların ayrıca bildirileceğini yazar)

## Örnek form metni

> Solunum yetmezliği nedeniyle yaşamsal işlevlerin yakından izlenmesi ve desteklenmesi için yoğun bakım ünitesine yatış gerekmektedir.

Formun yedinci bölümü:

> Hastanın bilinci kapalıysa ve hayati tehlike varsa gerekli müdahaleler rıza aranmadan yapılır, durum kayda geçirilir ve yakını ya da yasal temsilcisi bilgilendirilir. Bilinç açıldıktan sonraki işlemler için hastanın kendi rızası alınır. Ziyaret ve bilgilendirme saatleri ünite tarafından ayrıca bildirilir.

İmza tablosu üç satırdır: hasta ya da yasal temsilci / bilgilendirilen yakın, bilgilendirmeyi yapan hekim ve gerekirse tanık.

## Sık yapılan hatalar

- **Bilinci açık hastanın yerine yakınına imzalatmak.** Karar verebilen erişkin hasta kendisi imzalar.
- **Yakının imzasını yasal rıza saymak.** Erişkin hastanın eşi ya da çocuğu kanunen temsilci değildir; acil olmayan durumda hukuki değerlendirme gerekir.
- **Tüm girişimleri baştan işaretlemek.** Yalnız gerekebilecek girişimleri forma ekle; her biri hastaya ya da yakına anlatılmalıdır.
- **Bilinç açıldığında yeniden onam almamak.** Form da bunu yazar.
- **Ek riskleri boş bırakmak.** Altta yatan hastalığa bağlı riskleri hekim yazmalıdır.

## Sonrası

Form hasta dosyasına girer, bir nüshası imzalayana verilir. Hasta servise çıktığında ya da taburcu olduğunda, yatışta neler yapıldığına ilişkin bilgi ve epikriz istenebilir; m.24 taburcu olan hastaya epikriz verilmesini öngörür. Yakınlar bilgilendirme yetersizse ya da bir hak ihlali olduğunu düşünüyorsa [hasta hakları birimine](https://hesapo.com/hasta-haklari-basvuru-formu/) yazılı başvurabilir.

## Kaynaklar

- [Hasta Hakları Yönetmeliği (m.15, 24, 25, 26, 31)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4847&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5)
- [1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (m.70)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=1219&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3)

## Sıkça sorulan sorular

### Yoğun bakım onam formunu kim imzalar?

Hasta karar verebiliyorsa kendisi imzalar. Hasta küçük ya da kısıtlıysa veli veya vasi imzalar (m.24). Bilinci kapalı ve hayati tehlikesi olan hastada acil müdahale rıza aranmadan yapılır ve yakını bilgilendirilir.

### Eşim yoğun bakımda, onam formunu ben imzalayabilir miyim?

Formu "bilgilendirilen yakın" olarak imzalayabilirsin; bu, bilgilendirildiğinin kaydıdır. Erişkin ve kısıtlı olmayan hastanın eşi kanunen yasal temsilcisi değildir. Acil olmayan bir kararın kimin rızasıyla verileceği konusunda hastanenin hukuk birimine danış.

### Hasta bilinçsizken entübasyon için onay gerekir mi?

Hayati tehlikenin bulunduğu, bilincin kapalı olduğu ve rızanın alınamadığı acil durumlarda m.24 rıza aramaz. Müdahale kayda geçirilir ve mümkünse yakını bilgilendirilir. Bilinç açıldığında sonraki işlemler için hastanın kendi rızası alınır.

### Yoğun bakımdaki her işlem için ayrı form imzalanır mı?

Kan alma, damar yolu, ilaç ve sıvı verilmesi gibi rutin işlemler yatışın doğal parçasıdır; form bunu ikinci bölümde yazar. Entübasyon, mekanik ventilasyon, santral kateter ve idrar sondası gibi girişimler ise ayrı ayrı işaretlenip riskleriyle forma eklenir.

### Yoğun bakıma yatışı reddedebilir miyiz?

Karar verebilen hasta reddedebilir (m.25); reddin sonuçları anlatılır ve yazılı kayda geçirilir. Veli ya da vasi tıbben gerekli müdahaleye rıza vermezse m.24 müdahaleyi mahkeme kararına bağlar. Hayati tehlike olan acil durumlar bunun dışındadır.

### Formda ölüm riski neden açıkça yazıyor?

Hasta Hakları Yönetmeliği m.15 hastaya ve yakınına reddin olası sonuçlarının ve komplikasyonların anlatılmasını ister. Form, tüm tedaviye rağmen hastalığın ilerleyebileceğini ve reddin yaşamsal tehlike doğurabileceğini bu yüzden yazar. Hastaya özgü durumu sorumlu hekim anlatır.

### Yoğun bakımdan çıkınca epikriz alabilir miyim?

m.24, yatarak tedavi gören hastaya taburcu olurken tedavi planının anlatılmasını ve epikrizin bir örneğinin verilmesini öngörür. Dosyanın tamamının suretini ise m.16 uyarınca hasta hakları birimine başvurarak isteyebilirsin.

---

Bu metin https://hesapo.com/yogun-bakim-onam-formu/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.