# Vergi Gecikme Faizi Hesaplama

> İkmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda VUK 112'ye göre gecikme faizini (aylık oran × tam ay × vergi aslı) hesaplayın.

- Adres: https://hesapo.com/vergi-gecikme-faizi/
- Kategori: [Vergi](https://hesapo.com/kategori/vergi/)
- Son güncelleme: 2026-10-13

Gecikme faizi ile gecikme zammının farkını, oran dönemi değiştiğinde hesabın nasıl bölündüğünü ve faizin hangi tarihe kadar işlediğini rehberde varsayımsal örneklerle anlatıyoruz.

> **Uyarı:** Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; mali müşavirlik veya hukuki danışmanlık hizmeti değildir. Gecikme faizi/zammı aylık oranı Cumhurbaşkanı kararıyla değişir ve süre boyunca birden fazla oran dönemi olabilir; bu sayfadaki örnek oranlar varsayımsaldır. Güncel oranı ve kesin tutarı GİB'den (gib.gov.tr), Resmî Gazete'den, vergi dairenden ya da mali müşavirinden teyit et.

**Kısaca**

- Vergi gecikme faizi, sonradan tarh edilen verginin aslına normal vade tarihinden tahakkuk tarihine kadar işler (VUK m.112).
- Formül: gecikme faizi = vergi aslı × aylık oran × tam ay sayısı; ay kesirleri hesaba katılmaz.
- Faiz yalnız vergi aslına uygulanır, vergi ziyaı cezasına işlemez; oran değiştiyse her dönemi ayrı hesaplayıp topla.
- Gecikme faizi gecikme zammı oranında uygulanır ama ikisi farklıdır: tahakkuktan sonra geç ödemede gecikme zammı işler.

## Vergi gecikme faizi hesaplama nedir?

Vergi idaresi bir vergiyi sonradan (ikmalen, re'sen veya idarece) tarh ettiyse, vergi aslına normal vade tarihinden tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi işler; bu araç o faizi hesaplar. Vergi aslını, normal vade tarihini, tahakkuk tarihini ve aylık oranı girersin. Araç faiz işleyen tam ay sayısını, dikkate alınmayan gün sayısını, gecikme faizini ve vergi aslı ile faizin toplamını gösterir.

## Vergi gecikme faizi nedir?

Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesine göre vergi gecikme faizi, vergi idaresinin sonradan yaptığı tarhiyatlarda verginin aslı için normal vade tarihinden tahakkuk tarihine kadar işleyen faizdir. Mükellef beyanını eksik vermişse, hiç vermemişse ya da vergi inceleme sonucunda yeniden belirlenmişse, verginin ve gerekiyorsa vergi ziyaı cezasının yanında gecikme faizi de hesaplanır. Gecikme faizi ceza sayılmaz; verginin zamanında ödenmemesinin parasal karşılığıdır.

Faiz yalnızca vergi aslı üzerinden hesaplanır, ceza tutarına faiz işletilmez. Vergi ziyaı cezası ayrı bir yaptırımdır ve gecikme faizinden bağımsız olarak değerlendirilir.

## Gecikme faizi ile gecikme zammı arasındaki fark

|  | Gecikme faizi (VUK m.112) | Gecikme zammı (6183 s. K. m.51) |
| --- | --- | --- |
| Ne zaman | Vergi sonradan tarh edildiğinde, tarh süreci boyunca | Tahakkuk etmiş verginin vadesinde ödenmemesinde |
| Başlangıç | Normal vade tarihi | Vadeyi izleyen gün |
| Bitiş | Tahakkuk (veya karar/uzlaşma) tarihi | Ödeme tarihi |
| Ay kesri | Dikkate alınmaz | Günlük hesaplanır |

Oran iki durumda da aynı mantıkla belirlenir: gecikme faizi, gecikme zammı oranında uygulanır. Aylık oran eşit olsa da hesap süresi ve ay kesri kuralları farklıdır. Beyan ettiğin vergiyi vadesinde ödemediysen [gecikme zammı hesaplama](https://hesapo.com/gecikme-zammi/) aracını, idarenin sonradan tarh ettiği vergiyi hesaplıyorsan bu aracı kullan.

## Aylık oran ve oran değişiklikleri

Aylık oran Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve değiştirilebilir. Bu yüzden sayfaya sabit bir oran yazmadım; araçta oranı sen girersin. Güncel ve geçmiş oranlar GİB duyurularında ve Resmî Gazete'deki kararlarda yer alır. Süre birden fazla oran dönemine yayılıyorsa her dönem için o dönemin oranını kullanman gerekir; tüm süreyi tek oranla hesaplamak sonucu yanlış gösterebilir.

## Gecikme faizi nasıl hesaplanır? (adım adım)

1. Tarh edilen vergi aslını belirle (ceza ve faizler hariç).
2. Verginin normal vade tarihini bul; beyanname verilmiş olsaydı verginin ödenmesi gereken tarih budur.
3. Faizin biteceği tarihi (tahakkuk tarihi veya dava/uzlaşma tarihi) belirle.
4. Vade tarihinden başlayarak aralıktaki tam ayları say; artan gün sayısını yok say.
5. Güncel aylık oranı (oran dönemleri varsa her dönemi ayrı ayrı) GİB'den öğren.
6. Vergi aslını aylık oranla ve tam ay sayısıyla çarparak faizi bul, faizi vergi aslına ekleyerek toplamı hesapla.

```
Gecikme faizi = Vergi aslı × Aylık oran × Tam ay sayısı
Toplam        = Vergi aslı + Gecikme faizi
```

Tam ay, vade gününden başlayıp aynı günde biten aydır; bir ayda o gün yoksa ayın son günü esas alınır (31 Ocak'tan başlayan sürede ilk tam ay şubatın son gününde tamamlanır). Geriye kalan gün sayısı faize konu edilmez.

## Örnek gecikme faizi hesaplaması (varsayımsal)

Aşağıdaki aylık oran varsayımsal. Normal vadesi 26.03.2025 olan 100.000 TL vergi 15.01.2026'da tahakkuk etmiş ve süre boyunca varsayımsal aylık %3 oran uygulanmış olsun:

```
Tam ay = 9 (26.03.2025 → 26.12.2025), kalan 20 gün dikkate alınmaz
Faiz   = 100.000 × 0,03 × 9 = 27.000 TL
Toplam = 127.000 TL
```

Ay sonu vade örneği: 31.01.2025 vadeli 50.000 TL vergi 15.06.2025'te tahakkuk etmiş olsun (varsayımsal aylık %3):

```
Tam ay = 4 (31.01 → 31.05), 31.05 → 15.06 arası 15 gün dikkate alınmaz
Faiz   = 50.000 × 0,03 × 4 = 6.000 TL
Toplam = 56.000 TL
```

### Oran dönemi değişen durum (varsayımsal)

100.000 TL vergi için toplam 9 tam ayın ilk 5 ayında varsayımsal aylık %4, kalan 4 ayında varsayımsal aylık %3 oranı geçerli olsaydı hesap şöyle olurdu:

```
1. dönem = 100.000 × 0,04 × 5 = 20.000 TL
2. dönem = 100.000 × 0,03 × 4 = 12.000 TL
Faiz    = 32.000 TL  →  Toplam = 132.000 TL
```

Tek oranla (%3) hesaplasaydın 27.000 TL bulurdun; aradaki fark 5.000 TL. Oran değişimi kararın yürürlük tarihinde başladığı için gerçek hesapta dönem sınırını, ay sayımını bozmadan o tarihe göre dikkatle belirlemen gerekir.

## Faiz hangi tarihe kadar işler?

İkmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda faiz, tarhiyatın ilgili olduğu dönemin normal vadesinden başlar ve vergi ile ceza ihbarnamesinin tahakkuk tarihinde sona erer. Dava konusu yapılan vergilerde mahkeme kararının, uzlaşma yoluyla çözülenlerde uzlaşmanın bağlanma tarihi esas alınabilir. Tahakkuktan sonra ödeme yapılmazsa bu kez gecikme zammı işlemeye başlar. Tarihleri vergi ve ceza ihbarnamesinden ya da vergi dairenden öğren. Faizin ve zammın sürecin hangi aşamasında hangi kuralla işlediği karışabilir; yüksek tutarlı tarhiyatlarda hesabı mali müşavirinle doğrula.

## Gecikme faizini azaltmanın veya yönetmenin yolları

Tarhiyat sonrası uzlaşma, dava ve farklı dönemlerde çıkan yapılandırma düzenlemeleri faiz ve zam tutarlarını etkileyebilir. Kanuni yollar ve süreler katıdır; itiraz ya da dava hakkını kullanacaksan süreleri kaçırma. Vergiyi beyan edip erken ödemek de gecikme faizine göre çok daha düşük bir maliyetle sonuçlanabilir. Beyanı eksik verdiğini fark ettiysen, idare tespit etmeden önce düzeltme (pişmanlık ve ıslah) hükümlerinin sunduğu imkânları mali müşavirinle değerlendir.

## Vergi ve ceza ihbarnamesinde faiz nasıl görünür?

İkmalen veya re'sen tarhiyatta mükellefe gönderilen vergi ve ceza ihbarnamesinde genellikle tarh edilen vergi, kesilen vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi hesabına esas bilgiler yer alır. İhbarnamedeki vade ve tahakkuk tarihlerini bu araçtaki alanlarla karşılaştırarak kendi hesabını yapabilir, idarenin hesabıyla tutarlı olup olmadığına bakabilirsin. Fark görürsen önce oran dönemlerini ve ay sayımını kontrol et; fark hâlâ sürüyorsa vergi dairesinden hesap dökümü iste.

### Toplam yükü nasıl düşünmelisin?

Tarhiyatın toplam maliyeti vergi aslı, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizinden oluşur; tahakkuktan sonra ödeme gecikirse buna gecikme zammı da eklenir. İtiraz, uzlaşma ya da dava kararını verirken vergi aslının yanında zaman geçtikçe büyüyen faiz ve zam yükünü de hesaba kat.

## Vergi gecikme faizinde sık yapılan hatalar

- Gecikme faizi ile gecikme zammını karıştırmak: ay kesri kuralı farklıdır, doğru aracı seç.
- Ay kesrini hesaba katmak: gecikme faizinde yalnızca tam aylar sayılır.
- Tüm süreyi tek oranla hesaplamak: oran değiştiyse dönemleri ayırıp topla.
- Başlangıç tarihini yanlış almak: başlangıç normal vade tarihidir, tarhiyat tarihi sayılmaz.
- Cezaya da faiz işletmek: faiz yalnızca vergi aslına uygulanır.
- Bitiş tarihini ödeme günü sanmak: faiz tahakkuk tarihinde biter, sonrasında zam işler.

## Benzer hesaplamalar

Beyan edilmiş ama geç ödenen vergi için [gecikme zammı](https://hesapo.com/gecikme-zammi/), genel vergi hesabı için [gelir vergisi](https://hesapo.com/gelir-vergisi/) ve [KDV hesaplama](https://hesapo.com/kdv/), kira gelirinden doğan vergi için [kira vergisi](https://hesapo.com/kira-vergisi/) araçlarına bakabilirsin. Bu araç tarhiyat faizini gecikme zammından ayırır ve ay kesrini kurala uygun biçimde (yok sayarak) uygular.

## Gecikme faizi aracını nasıl kullanırsın?

Tarh edilen vergi aslını, normal vade tarihini ve tahakkuk tarihini gir; aylık oranı güncel karardan alarak yaz. Sonuç ekranı toplam günü, faiz işleyen tam ay sayısını, yok sayılan günü, gecikme faizini ve vergi aslı ile faizin toplamını verir. Süre birden fazla oran dönemine yayılıyorsa araçta her dönemi ayrı hesaplayıp sonuçları topla.

## Sıkça sorulan sorular

### Gecikme faizi ceza mıdır?

Hayır. Gecikme faizi, verginin zamanında ödenmemiş olmasının parasal bedelidir; vergi ziyaı cezası ise ayrı bir yaptırımdır.

### Ay kesri neden hesaba katılmıyor?

VUK m.112 uyarınca gecikme faizi hesabında ay kesirleri dikkate alınmaz; yalnızca tam aylar sayılır.

### Faizi azaltmanın yolu var mı?

Uzlaşma, dava sonucu ya da yapılandırma düzenlemeleri faiz ve zamlarda değişiklik getirebilir. Güncel imkânlar için vergi dairesine ya da mali müşavirine başvur.

### Gecikme faizi ile gecikme zammının oranı aynı mı?

Evet, gecikme faizi gecikme zammı oranında uygulanır. Fark, hesaplama süresinde ve ay kesrinin ele alınışında.

### Gecikme faizi hangi vergiler için geçerlidir?

Vergi Usul Kanunu kapsamındaki ve idarece sonradan tarh edilen vergilerde uygulanır. Belirli vergi türlerine ilişkin özel hükümler olabilir; kendi durumun için vergi dairesine danış.

### Faiz hesabına KDV dahil mi?

Faiz, tarh edilen verginin aslı üzerinden hesaplanır. KDV tarh edilmişse KDV aslı da faize konu olur; hangi vergilerin tarh edildiğini ihbarnameden kontrol et.

## Kaynaklar

Dayanak, Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesi ve gecikme zammını düzenleyen 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesi. Güncel oran ve tarihler için GİB, Resmî Gazete ve vergi ve ceza ihbarnamesindeki bilgiler esas alınır.

> **Uyarı:** Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; mali müşavirlik veya hukuki danışmanlık hizmeti değildir. Oran, hesaplama kuralları ve yapılandırma imkânları değişebilir; işlem öncesi GİB (gib.gov.tr), vergi daireni veya mali müşavirini teyit et.

---

Bu metin https://hesapo.com/vergi-gecikme-faizi/ sayfasının Markdown sürümüdür (Hesapo). Hesaplayıcı yalnız sayfada çalışır. Atıf için sayfanın adresini kullanın.